‘Kho vàng ròng’ trong văn hóa dân gian

Hò Cửa đình, múa hát Bài Bông và hát trống quân là những âm hưởng cổ truyền đặc biệt mà ngày nay vẫn được biết đến như kho “vàng ròng” trong văn hóa dân gian.

‘Kho vàng ròng’ trong văn hóa dân gian

Hò Cửa đình và múa hát Bài Bông là hai hình thức diễn xướng mang dáng dấp nghi lễ cung đình xưa vẫn đang được gìn giữ qua nhiều thế hệ tại thôn Phú Nhiêu, xã Quang Trung, huyện Phú Xuyên – nay là xã Quang Hà, Hà Nội. Từ năm 1996, địa phương chính thức khôi phục hò Cửa đình và múa hát Bài Bông. Câu lạc bộ hiện có gần 200 thành viên, trải đều nhiều thế hệ – từ các cụ cao tuổi đến những em nhỏ mới 6, 7 tuổi. Một đời sống văn hóa cộng đồng sinh động, đầy gắn bó đang hồi sinh từ chính những câu hò, điệu múa cổ truyền.

Ở tuổi 83, Nghệ nhân ưu tú Vũ Thị Xuyên đã chứng kiến bao biến động thăng trầm của nghệ thuật hát múa Bài Bông – Hò Cửa đình. Từ một cô bé 10 tuổi được truyền dạy bởi các cụ cao niên trong làng, bà trở thành chứng nhân sống của một giai đoạn tưởng chừng như di sản này đã bị quên lãng.

Ông Lê Văn Tâm – thành viên câu lạc bộ chia sẻ: "Những ngày rằm tháng Tám, các giai hò gồm các ông, các anh sẽ đến trước cửa đình để hò".

Đến nay, thôn Phú Nhiêu, xã Quang Hà là nơi duy nhất còn lưu giữ được làn điệu này sau hơn 300 năm tồn tại. Không chỉ là nghệ thuật trình diễn , hò Cửa đình và múa hát Bài Bông là một phần của nghi lễ làng xã – biểu hiện sự thành kính với tổ tiên, trời đất, đồng thời thể hiện tinh thần cộng đồng cố kết, đồng lòng, bền bỉ. Đó cũng là một kho “vàng ròng” trong lòng xứ Bắc, cần được gìn giữ, tôn vinh và lan tỏa rộng rãi hơn nữa trong đời sống đương đại.

Về Khánh Hà nghe điệu trống quân

Cứ mỗi lần cất lên điệu hát trống quân, chị Nguyễn Thị Hồng thuộc CLB hát trống quân Khánh Hà ( xã Thường Tín ) lại cảm thấy thêm yêu quê hương Khánh Hà và làn điệu trống quân mà cha ông đã truyền lại từ hàng trăm năm trước.

Chị Hồng chia sẻ: "Tôi cảm thấy rất yêu quê hương Khánh Hà cũng như làn điệu cha ông truyền lại. Mỗi khi khán giả hào hứng cổ vũ, tôi càng hăng say tập luyện để đem đến những tiếng hát truyền cảm".

Từ lâu, xã Khánh Hà được biết tới như một nơi có địa hình thơ mộng với những làn điệu trống quân da diết. Lề lối hát trống quân ở Khánh Hà đặc biệt hơn nhiều vùng miền khác ở chỗ, kép hát luôn tuân thủ chặt ở các chặng hát. Đó là chặng chào hỏi mở đầu, chặng đối đáp tâm tình, chặng hát hẹn giã biệt.

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Văn Bôn - CLB hát trống quân Khánh Hà (xã Thường Tín) cho biết: "Làn điệu trống quân Khánh Hà xưa, nay đã được truyền dạy cho con cháu. Những ngày mùa tháng 7,8, sau khi làm xong, các chị em, anh em đứng hát đối, hỏi nhau về quê quán, công việc".

Năm 2007, CLB hát trống quân Khánh Hà được thành lập đã tập hợp những người am hiểu về hát trống quân, từ đó tìm kiếm, sưu tầm được hơn 200 lời hát cổ. Các làn điệu trống quân khác nhau đã được biên tập và đóng thành quyển để lưu truyền cho các thế hệ sau. Những câu hát dân gian mượt mà, thắm đượm ân tình đất và người Khánh Hà trở nên đẹp hơn, thơ mộng hơn. Bề dày truyền thống cũng từ đó được vun đắp qua từng thế hệ.

"Bây giờ, khi được đi nghe các cụ, các cháu hát tôi rất phấn khởi. Vì bản thân tôi đã phần nào duy trì, bảo tồn làn điệu hát trống quân cho con cháu sau này, cũng là một phần bảo tồn nét văn hoá cổ truyền của dân tộc", bà Đinh Thị Loan – Nguyên Phó chủ nhiệm CLB hát trống quân Khánh Hà (xã Thường Tín) cho hay.

Việc lưu giữ và phát huy giá trị các loại hình nghệ thuật truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn và làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc. Làn điệu trống quân Khánh Hà giờ đây ngày càng vang xa như một nét văn hóa không thể thiếu mỗi khi nhắc đến quê hương Thường Tín.

Tin liên quan

Lưu truyền làn điệu trống quân | Người tốt quanh ta | 13/07/2025

Lưu truyền làn điệu trống quân | Người tốt quanh ta | 13/07/2025

Chương trình chuyên đề

Sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, ngay từ khi còn nhỏ, bà Điệp đã được bà nội truyền dạy cho những lời hát cổ. Qua thời gian, những giá trị tri thức dân gian mà cha ông để lại cứ thế thấm dần, khiến bà trăn trở về việc bảo tồn và tìm hướng vực dậy sức sống cho điệu hát cổ của quê hương.

Tin tức

Lễ hội đánh cá dập sào - Nét đẹp văn hóa làng quê

Lễ hội đánh cá dập sào - Nét đẹp văn hóa làng quê

Tin tức

Giữa nhịp sống hiện đại, những lễ hội dân gian vẫn là sợi dây gắn kết cộng đồng, lưu giữ hồn cốt văn hóa làng quê. Tại Tích Giang, xã Phúc Thọ, Hà Nội, lễ hội đánh cá dập sào mang đến một không gian hội hè độc đáo, tái hiện nét sinh hoạt lao động truyền thống của cư dân vùng quê Bắc Bộ.

Sức hút từ những không gian sáng tạo

Sức hút từ những không gian sáng tạo

Tin tức

Những ngày này, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm trở thành một trong những điểm hẹn thu hút đông đảo người dân và du khách khi Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra. Không chỉ là nơi tham quan, thưởng thức nghệ thuật, không gian này còn mang đến những trải nghiệm mới, nơi công chúng có thể trực tiếp tiếp cận, khám phá và tương tác với các ý tưởng sáng tạo.

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Tin tức

Với bề dày truyền thống văn hóa từ lâu đời, trong nỗ lực vinh danh, quảng bá mảnh đất con người Phú Thượng, phường đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội để khai thác tour du lịch trải nghiệm “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”. Theo đó, du khách sẽ được tìm hiểu về các di tích lịch sử đình, chùa và nghề làm xôi truyền thống Phú Thượng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sức mạnh Việt Nam: Tôn vinh văn hóa, gắn kết cộng đồng

Sức mạnh Việt Nam: Tôn vinh văn hóa, gắn kết cộng đồng

Tin tức

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, chương trình giao lưu chính luận - nghệ thuật “Sức mạnh Việt Nam” vừa được diễn ra, mở ra không gian đối thoại sâu sắc và giàu cảm xúc. Sự kiện cũng gợi mở cách thức để di sản và sức mạnh cộng đồng hòa nhịp cùng hơi thở thời đại, tạo nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời