Quy định quan trọng này thể hiện rõ tinh thần đồng hành, trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền thành phố Hà Nội trong việc bảo đảm cho người dân có điều kiện sống tốt nhất, an toàn nhất; đồng thời, tạo cơ sở để lập lại trật tự, kỷ cương trong quản lý đô thị, đưa công cuộc tái thiết đô thị Thủ đô đi đúng định hướng, lộ trình trong thời gian tới.
Xử lý nghiêm các vi phạm về đất đai, trật tự đô thị tại các dự án có sai phạm nhằm bảo vệ an toàn và nâng cao chất lượng sống cho cư dân. Ảnh: Phạm Mầu
1. Kỳ họp thứ bảy (kỳ họp chuyên đề) của HĐND thành phố Hà Nội diễn ra ngày 28-10 vừa qua đã giải quyết nhiều vấn đề quan trọng, cấp thiết. Một trong số đó là HĐND thành phố đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số dự án trên địa bàn thành phố Hà Nội. Quy định được ban hành thực hiện Khoản 2 Điều 8 và Khoản 4 Điều 14 Luật Thủ đô năm 2026.
Đáng chú ý, Nghị quyết nêu rõ 12 dự án vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng của Tập đoàn Mường Thanh trong diện phải giải quyết. Đây đều là những dự án nhà ở, dự án nhà ở kết hợp dịch vụ thương mại có liên quan đến hàng chục nghìn hộ dân.
Điểm nhấn xuyên suốt, Nghị quyết khẳng định sự đồng hành, tinh thần trách nhiệm, tính nhân văn, đặt quyền lợi của người dân là trung tâm trong mọi giải pháp khắc phục. Tinh thần này được thể hiện rõ qua một số nội dung mà người dân quan tâm được nêu chi tiết trong Nghị quyết.
Thứ nhất, việc giải quyết tồn tại vi phạm bảo đảm nguyên tắc khách quan, công khai, minh bạch; bảo đảm quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đặc biệt là các quyền tự do kinh doanh, quyền sở hữu tài sản và quyền tự do hợp đồng; không tăng trách nhiệm bất hợp lý cho người dân, doanh nghiệp.
Thứ hai, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính, biện pháp khắc phục hậu quả và chịu các chi phí phát sinh do hành vi vi phạm của mình theo quy định của pháp luật và Nghị quyết. Không sử dụng ngân sách Nhà nước để chi trả các chi phí thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Thứ ba, người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở không có lỗi trong hành vi vi phạm không phải chịu chi phí, thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả vi phạm của chủ đầu tư. Nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ đối với người bị di dời được ưu tiên thực hiện trước nghĩa vụ nộp số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ tài chính về đất đai của chủ đầu tư.
Thứ tư, quy định chi tiết công trình, hạng mục công trình, phần công trình xây dựng không đúng quy hoạch, giấy phép xây dựng tại các công trình, dự án được tồn tại có điều kiện và các công trình, dự án phải phá dỡ.
Thứ năm, thực hiện di dời toàn bộ cư dân, tài sản ra khỏi các căn hộ, công trình, hạng mục công trình phải phá dỡ theo quy định.
Thứ sáu, chủ sở hữu căn hộ, công trình thuộc đối tượng phải di dời, người mua căn hộ, nhà ở thuộc đối tượng phải di dời được ưu tiên mua căn hộ, nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở do chủ đầu tư thực hiện. Phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận và được tạm cư tại chỗ cho đến thời điểm cơ quan có thẩm quyền có thông báo thực hiện phương án phá dỡ, chuyển đổi công năng của công trình. Bên cạnh đó, người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện.
Như vậy, Nghị quyết bảo đảm các yếu tố quan trọng, đó là: Cơ sở pháp lý vững chắc và tính khả thi cao trong thực tiễn; trách nhiệm khắc phục vi phạm thuộc về chủ đầu tư; quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân được bảo vệ tuyệt đối theo pháp luật.
2. Với văn bản pháp lý quan trọng này, Hà Nội là một trong những địa phương đầu tiên ban hành Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị.
Một điểm rất cần được lưu ý là Nghị quyết không áp dụng cho bất cứ một đơn vị cụ thể nào, mà là quy định chung cho toàn bộ những dự án có sai phạm tương tự.
Vì vậy, việc thực hiện thành công Nghị quyết có ý nghĩa quan trọng, không chỉ bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân mà còn lập lại kỷ cương trong quản lý đô thị trên địa bàn Thủ đô, đồng thời được kỳ vọng sẽ là kinh nghiệm quý giá để các địa phương trên cả nước có thể tham khảo áp dụng.
Ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Nghị quyết trước hết thể hiện ở quan điểm nhất quán: Đặt người dân ở vị trí trung tâm trong mọi quyết sách, hướng tới giải quyết dứt điểm những vướng mắc, tồn tại kéo dài tại các dự án.
Cụ thể, phương án xử lý các vi phạm tại 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh mở ra cơ hội tháo gỡ những vướng mắc pháp lý liên quan đến chỗ ở và quyền sở hữu nhà ở - những vấn đề luôn là mối quan tâm, mong mỏi của các gia đình liên quan trong suốt thời gian qua. Trên cơ sở xem xét, giải quyết theo thẩm quyền và quy định của pháp luật, những vướng mắc này được kỳ vọng sẽ từng bước được xử lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.
Các cơ chế, chính sách được ban hành không chỉ mở ra cơ hội tháo gỡ những vướng mắc pháp lý kéo dài, mà còn hướng tới mục tiêu giúp các gia đình an cư, lạc nghiệp, yên tâm ổn định cuộc sống và từng bước nâng cao chất lượng sống. Điều được cộng đồng cư dân đặc biệt quan tâm là quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân phải được bảo vệ.
Trên tinh thần đó, việc xử lý triệt để các sai phạm cần được triển khai đồng bộ với các giải pháp bảo đảm an sinh xã hội, hạn chế tối đa những ảnh hướng đến đời sống của người dân.
Từ việc bảo đảm hết thảy quyền lợi của nhân dân, nhìn rộng ra, việc xử lý dứt điểm sai phạm theo hướng triệt để, đúng quy định hiện hành nhằm khắc phục những bất cập về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đang diễn ra tại các công trình, dự án. Việc này nhằm đích đến cao nhất là bảo đảm môi trường sống an ninh, an toàn và chất lượng cho cư dân.
Ở góc độ quản lý, Nghị quyết của HĐND thành phố Hà Nội thể hiện quyết tâm chính trị về lập lại trật tự, kỷ cương trong công tác quản lý đô thị và tái thiết đô thị. Chuyển động mạnh mẽ này tiếp nối tư duy đổi mới, đột phá trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng bộ, chính quyền thành phố trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị trên địa bàn.
Thành phố kiên quyết xử lý đến cùng các sai phạm; việc xử lý sai phạm nhằm đưa các công trình, dự án hoạt động đúng công năng, đúng quy hoạch, tạo diện mạo khang trang, văn minh, hiện đại, góp phần tái thiết đô thị Thủ đô.
Nhìn một cách toàn diện, việc giải quyết những vấn đề tồn đọng kéo dài không chỉ thể hiện quyết tâm xử lý dứt điểm các vi phạm, mà còn gửi đi thông điệp mạnh mẽ về lập lại kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đô thị của chính quyền Thủ đô.
Đây cũng là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai hàng loạt công trình, dự án mang tầm vóc chiến lược, có ý nghĩa định hình diện mạo và không gian phát triển của Thủ đô trong nhiều thập niên tới.
Phát biểu tại kỳ họp, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho rằng: “20 nghị quyết được thông qua tại kỳ họp tập trung giải quyết nhiều vấn đề quan trọng, cấp thiết của Thủ đô. Nổi bật là cơ chế xử lý những tồn tại, vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án. Đây không chỉ là giải pháp tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực, mà còn thể hiện quyết tâm kiên quyết xử lý vi phạm, lập lại kỷ cương trong quản lý đô thị”.
3. Điều người dân quan tâm nhất lúc này là các cơ chế, chính sách sẽ được tổ chức thực hiện như thế nào. Về vấn đề này, Nghị quyết xác định rõ trách nhiệm của UBND thành phố trong việc ban hành kế hoạch triển khai, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị, đồng thời xây dựng các văn bản hướng dẫn nhằm bảo đảm việc thực hiện được thống nhất, đồng bộ và hiệu quả. Đây là khâu then chốt để đưa các chủ trương, chính sách vào cuộc sống, đáp ứng mong mỏi chính đáng của người dân.
Phát biểu chỉ đạo tại kỳ họp HĐND thành phố, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, các quyết sách về phát triển hệ thống đường sắt đô thị; đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao; cải tạo, tái thiết không gian đô thị trung tâm; cùng việc tháo gỡ những vướng mắc kéo dài trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng là những vấn đề khó, phức tạp, có tác động sâu rộng đến diện mạo đô thị, cấu trúc không gian và định hướng phát triển của Thủ đô. Đây là những việc cần phải làm, những điểm nghẽn cần phải tháo gỡ và những nguồn lực cần phải được giải phóng để Thủ đô phát triển nhanh hơn, mạnh mẽ hơn, bền vững hơn, tương xứng với vị thế, tiềm năng và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Yêu cầu đặt ra hiện nay là theo chức năng, nhiệm vụ được giao trong Nghị quyết, các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan cần khẩn trương vào cuộc thực hiện nghiêm túc, trách nhiệm.
HĐND thành phố sẽ tiếp tục đồng hành, tăng cường giám sát và theo dõi sát sao quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết, bảo đảm các cơ chế, chính sách được triển khai đúng tiến độ, đúng quy định và thực sự đi vào cuộc sống. Bởi, hiệu quả của một quyết sách không chỉ được đo bằng việc xử lý dứt điểm những vi phạm, tồn tại kéo dài, mà còn được thể hiện qua những chuyển biến tích cực trong đời sống và mức độ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.
Đặt trong yêu cầu phát triển mới của Thủ đô, việc lập lại kỷ cương, trật tự trong quản lý đô thị phải luôn song hành với tinh thần trách nhiệm, sự cầu thị và cách thức thực thi chính sách nhân văn, thấu tình, đạt lý. Kiên quyết xử lý sai phạm nhưng không để người dân phải gánh chịu những hệ lụy không đáng có; bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật đồng thời chăm lo an sinh xã hội, ổn định cuộc sống của các gia đình liên quan.
Đó không chỉ là yêu cầu trong giải quyết những vấn đề tồn đọng trước mắt, mà còn là nền tảng để xây dựng một Thủ đô văn minh, kỷ cương, phát triển bền vững, nơi mọi chủ trương, chính sách đều hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền lợi và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Theo Hanoimoi.vn
