Kỳ vọng từ Quốc hội khóa XVI: Trọng trách mới, đòi hỏi mới

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Gần 76,2 triệu cử tri đi bỏ phiếu, đạt 99,68%. Kết quả bầu cử ngày 15/3/2026 không chỉ khép lại một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, mà còn mở ra một nhiệm kỳ mới với nhiều kỳ vọng lớn lao. 500 đại biểu trúng cử Quốc hội khóa XVI sẽ thay mặt cử tri cả nước gánh vác trọng trách trước Đảng, Nhà nước và nhân dân trong 5 năm tới. Vinh dự lớn, trách nhiệm cũng rất nặng nề. Mỗi đại biểu phải ý thức sâu sắc vị trí của mình, không ngừng rèn luyện, tận tâm phụng sự, xứng đáng với niềm tin mà cử tri gửi gắm.

Kết quả bầu cử cho thấy Quốc hội khóa XVI bảo đảm đủ số lượng, đúng cơ cấu, nâng cao chất lượng. Tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách đạt 40%, cao nhất từ trước đến nay, tăng 1,4% so với nhiệm kỳ khóa XV. 100% đại biểu dự kiến hoạt động chuyên trách đều trúng cử. Đáng chú ý, lần đầu tiên trong 16 nhiệm kỳ, số đại biểu do Trung ương giới thiệu về địa phương ứng cử đạt tỷ lệ trúng cử rất cao, với 214 trên 216 người. Quốc hội khóa mới cũng có thêm đại diện của dân tộc Ơ đu, một trong những dân tộc ít người nhất ở Việt Nam. Tỷ lệ nữ đại biểu trúng cử tiếp tục giữ ở mức cao, đạt 30%.

Là đại biểu Quốc hội khóa XV, ông Bùi Hoài Sơn, Đoàn thành phố Hà Nội, tiếp tục được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khóa XVI, bày tỏ: "Tôi thực sự xúc động và cảm nhận rõ sức nặng của trách nhiệm khi tiếp tục được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khóa XVI. Với tôi, mỗi lá phiếu không chỉ là sự ghi nhận mà còn là sự gửi gắm niềm tin, kỳ vọng và cả những trăn trở của nhân dân về tương lai đất nước trong giai đoạn mới. Việc được tín nhiệm thêm một nhiệm kỳ không chỉ là niềm vui đơn thuần, mà là lời nhắc nhở tôi phải nỗ lực nhiều hơn, lắng nghe sâu sắc hơn và hành động quyết liệt hơn để xứng đáng với niềm tin yêu đó."

Một điểm nổi bật khác của Quốc hội khóa XVI là sự hiện diện đông đảo hơn của đội ngũ trí thức, nhà khoa học. Đây là tín hiệu tích cực. Bởi thực tiễn nghiên cứu, giảng dạy, sáng tạo và ứng dụng khoa học sẽ được chuyển tải trực tiếp tới nghị trường. Những khó khăn, vướng mắc của giới khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ có thêm cơ hội được phản ánh và tháo gỡ kịp thời. Điều này cũng rất phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước hiện nay, khi khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành động lực then chốt. Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Đức, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng: "Sự tham gia của đội ngũ trí thức và các nhà khoa học trong Quốc hội là một tín hiệu đáng mừng, khiến cá nhân tôi rất phấn khởi và tự hào. Việc các chuyên gia tham gia nghị trường mang lại ý nghĩa vô cùng to lớn: đó là mang vào hoạt động của Quốc hội một tư duy khoa học, dựa trên những bằng chứng xác thực và cơ sở thực tiễn khách quan. Chính yếu tố này giúp các quyết sách của Quốc hội phản ánh trung thành hơi thở cuộc sống, phù hợp với thực tiễn đất nước và nguyện vọng của nhân dân. Đồng thời, việc tuân thủ các quy luật phát triển biện chứng sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển theo đúng các quy luật khách quan của thời đại."

Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh đặc biệt. Đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với thời cơ lớn nhưng thách thức cũng không nhỏ. Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Muốn hiện thực hóa mục tiêu đó, Quốc hội phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn. Đòi hỏi đặt ra với mỗi đại biểu là phải bám sát thực tiễn, nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát tối cao và quyết định đúng các vấn đề quan trọng của đất nước. Từ phát triển kinh tế - xã hội, phân bổ ngân sách, bảo đảm quốc phòng, an ninh đến mở rộng đối ngoại, mọi quyết sách đều phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và đời sống nhân dân ở vị trí trung tâm. PGS.TS Nguyễn Thị Báo, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: "Làm luật chưa bao giờ là việc dễ dàng, bởi chúng ta đang tạo ra những quy tắc xử sự chung cho toàn xã hội. Do đó, người làm luật phải sở hữu tư duy vượt trội, hội tụ đủ các yếu tố: bản lĩnh chính trị, kiến thức pháp lý, nền tảng khoa học và kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc. Nhưng quan trọng hơn tất cả là cái tâm. Trước mỗi văn bản, người làm luật phải tự trả lời câu hỏi: Chính sách này đem lại lợi ích gì cho dân, cho nước? Khi đặt mình vào vị trí của người xây dựng chính sách có tâm, chúng ta sẽ tự thôi thúc bản thân phải đầu tư công sức, trăn trở suy nghĩ, không ngừng học hỏi kinh nghiệm từ các chuyên gia và bạn bè quốc tế. Một khi đã đau đáu vì dân, vì nước, thì không có việc gì là không thể vượt qua."

Bên cạnh hoạt động tại nghị trường, một yêu cầu không thể thiếu là đại biểu phải giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri. Đây vừa là trách nhiệm pháp lý, vừa là đòi hỏi về đạo đức công vụ. Cử tri mong muốn đại biểu Quốc hội khóa XVI gần dân hơn, sâu sát cơ sở hơn, lắng nghe nhiều hơn, phản ánh kịp thời hơn những vấn đề nóng của đời sống. Quan trọng hơn, đại biểu phải dám nói, dám tranh luận, dám bảo vệ chính kiến đúng đắn và theo đuổi vấn đề đến cùng. Chỉ khi đó, tiếng nói của cử tri mới thực sự đến được nghị trường, và từ nghị trường trở thành chính sách, pháp luật, giải pháp cụ thể cho cuộc sống. GS.TSKH Phan Xuân Sơn, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, đặt ra yêu cầu rất rõ: "Trước hết, người đại biểu phải thấu hiểu sâu sắc sứ mệnh của mình trước nhân dân. Nếu không xác định được sứ mệnh, anh sẽ không biết đất nước đi về đâu, không biết phải hỏi gì, không dám đề xuất, cũng không dám nghĩ, dám làm. Chúng ta là đại biểu của một dân tộc anh hùng, cần cù, đang khát khao vươn mình sánh vai với các cường quốc năm châu. Mang trên vai trọng trách đại diện cho 100 triệu dân, người đại biểu mới có đủ động lực và bản lĩnh để nói, để phát biểu và quyết liệt hành động. Thứ hai, bên cạnh sứ mệnh phải là năng lực. Nếu có tâm mà thiếu tri thức và kỹ năng thì cũng không thể hoàn thành nhiệm vụ. Người đại biểu hiện nay cần thành thục từ kỹ năng phát biểu, trình dự án luật, cho đến kỹ năng bỏ phiếu. Đặc biệt, phải biết cách vận động, thuyết phục các đại biểu khác cùng đồng thuận với những ý kiến có lợi cho quốc kế dân sinh, cho sự phát triển của đất nước."

Trong bài viết “Ngày hội non sông và trọng trách trước nhân dân”, Tổng Bí thư Tô Lâm mong muốn các đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp làm tròn sứ mệnh, làm tròn lời hứa trước cử tri và Nhân dân sau khi trúng cử. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng kỳ vọng các đại biểu Quốc hội khóa XVI sẽ đóng góp thiết thực vào việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội. Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định: "Mục tiêu cốt lõi là nâng cao chất lượng hoạt động của đại biểu, để Quốc hội thực sự phát huy vai trò là cơ quan lập pháp và giám sát tối cao, ban hành những cơ chế, quyết sách sát sườn với đời sống nhân dân. Dù là đại biểu chuyên trách hay không chuyên trách, mỗi cá nhân đều phải ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình trước cử tri. Tiếng nói và hành động của đại biểu chính là thước đo niềm tin của nhân dân đối với cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất."

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã khép lại thành công, thực sự là ngày hội lớn của toàn dân tộc. Dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực chất.

Nhưng thành công của bầu cử mới chỉ là bước khởi đầu. Điều cử tri chờ đợi là hành động của 500 đại biểu trong suốt nhiệm kỳ tới. Đó phải là một Quốc hội hành động, đổi mới, gần dân, sát dân. Một Quốc hội của trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm. Một Quốc hội mà mỗi đại biểu đều thấm thía rằng: được nhân dân tín nhiệm là để phụng sự nhân dân, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm và theo đuổi đến cùng những vấn đề liên quan đến đời sống của dân, đến tương lai phát triển của đất nước.