Từ những sản phẩm gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, khảm trai Chuyên Mỹ hay điêu khắc Sơn Đồng, mỗi làng nghề đều mang trong mình câu chuyện về lịch sử, văn hóa và sức sáng tạo của nhiều thế hệ người Hà Nội.
Trong bối cảnh Hà Nội xác định công nghiệp văn hóa là động lực phát triển mới, các làng nghề đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình từ nơi sản xuất truyền thống thành không gian sáng tạo, trải nghiệm và du lịch văn hóa. Vậy làm thế nào để gìn giữ hồn cốt nghề truyền thống nhưng vẫn tạo ra giá trị kinh tế mới? Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc phỏng vấn với ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Giám đốc Công ty Du lịch AZA Travel về chủ đề này.
Dù sở hữu tiềm năng lớn, song phần lớn các làng nghề Hà Nội vẫn đang sản xuất theo quy mô hộ gia đình nhỏ lẻ. Nhiều 'điểm nghẽn' đang đặt ra yêu cầu phải có những giải pháp căn cơ, đồng bộ và dài hạn để các làng nghề không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh mới.
Trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển, các làng nghề Hà Nội không chỉ lưu giữ tinh hoa nghề thủ công mà còn lưu giữ ký ức văn hóa của Thăng Long - Hà Nội. Trong dòng chảy của hội nhập và phát triển, những giá trị ấy đang được trao thêm cơ hội để lan tỏa mạnh mẽ hơn thông qua du lịch, công nghiệp văn hóa và đổi mới sáng tạo.
Nhờ sự đóng góp, trăn trở sáng tạo hướng đi mới của các nghệ nhân, nhiều làng nghề Hà Nội gần đây đã chuyển mình mạnh mẽ từ đầu tư sản xuất hiện đại, đa dạng sản phẩm đến phát triển du lịch trải nghiệm, giúp nâng cao thu nhập, để người dân sống được với nghề và tạo sức sống thời hiện đại.
Song song với vai trò giữ gìn tinh hoa thủ công truyền thống, không gian sáng tạo và điểm đến du lịch, đóng góp cho kinh tế cùng công nghiệp văn hóa địa phương, các làng nghề Hà Nội hiện phải đối mặt nhiều thách thức lớn về môi trường, nhân lực kế cận, đổi mới sáng tạo và phát triển du lịch.
Miến dong làng So (xã Hưng Đạo) từ lâu đã là thương hiệu OCOP nổi tiếng, gắn liền với những câu chuyện lịch sử ngàn năm và là sinh kế bền vững của người dân địa phương.
Ở làng khảm trai Chuôn Ngọ, xã Chuyên Mỹ, Hà Nội, nghề truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ nhờ những người thợ bền bỉ gắn bó với từng đường cưa, nét đục và kỹ thuật khảm xà cừ tinh xảo. Trong số đó, nghệ nhân Nguyễn Thanh Tuấn, với gần nửa thế kỷ gắn bó và rèn luyện đặc biệt với kỹ thuật khảm truyền thần. Thế nhưng, hành trình tìm người trẻ nối nghiệp để giữ lửa nghề truyền thống vẫn là một bài toán trăn trở của anh.
Cách trung tâm Hà Nội khoảng 20km, làng gốm cổ Kim Lan nằm cạnh trung tâm gốm sứ sôi động Bát Tràng đến nay vẫn giữ được vẻ bình lặng và nét đẹp truyền thống riêng. Trải qua nhiều biến đổi của thời gian, những người thợ, người nghệ nhân nơi đây vẫn ngày ngày bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống của cha ông.
Ứng dụng khoa học công nghệ đang mở ra những hướng sản xuất mới trong nông nghiệp Hà Nội, giúp các hợp tác xã nâng cao năng lực sản xuất, phát triển những sản phẩm có giá trị kinh tế và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường. Thông qua Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) nhiều cơ sở đã chú trọng đầu tư chế biến, hoàn thiện sản phẩm và xây dựng thương hiệu.
Tối 23/10, tại sân vận động Vạn Điểm, xã Phú Xuyên, Lễ hội vinh danh làng nghề xã Phú Xuyên và Tuần lễ quảng bá nông sản – đặc sản vùng miền Hà Nội năm 2026 đã chính thức khai mạc. Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong dự lễ khai mạc.
Không chỉ dừng lại ở một nghề thủ công đòi hỏi sự kiên nhẫn và sáng tạo, làm gốm đang trở thành trải nghiệm văn hóa "hút" giới trẻ Hà Nội. Việc tự tay biến khối đất sét thô sơ thành sản phẩm mang dấu ấn cá nhân mang đến góc nhìn mới mẻ về nét nghề truyền thống giữa lòng đô thị.
