Không khí chuẩn bị Tết đang tất bật ở thôn Tràng Cát, xã Thanh Oai - nơi có làng lá dong nổi tiếng bậc nhất Hà Nội, trong những ngày giáp Tết Nguyên đán.
Tràng Cát được biết đến là một trong những vùng trồng lá dong lớn của Hà Nội, với hàng chục hecta chuyên canh. Khác với nhiều loại cây trồng khác, lá dong gần như chỉ “lên giá” và được thu hoạch rộ nhất vào dịp cận Tết. Chính vì vậy, những ngày này được coi là “mùa vàng” của người dân nơi đây.
Từ sáng sớm đến tối muộn, từng ruộng lá, từng nếp nhà đều rộn ràng tiếng người, tiếng lá. Giáp Tết cũng là mùa thu hoạch lá dong ở Tràng Cát - thứ nguyên liệu quen thuộc gói trọn hương vị Tết cổ truyền của người Việt.
Bà Phạm Thị Loan (thôn Tràng Cát, xã Thanh Oai) chia sẻ: "Gia đình tôi bước vào vụ cao điểm từ mùng 2 đến tận 28 tháng Chạp. Với đội ngũ từ 10 đến 15 nhân công làm việc liên tục trong gần một tháng, ước tính mỗi dịp Tết, cơ sở chúng tôi cung ứng ra thị trường khoảng 40 vạn lá."
Từ tờ mờ sáng, người dân đã có mặt ngoài ruộng để thu hoạch. Lá dong gói bánh chưng phải là những tàu lá to, xanh đậm, không rách, không sâu bệnh. Từng công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo, bởi chỉ cần sơ suất nhỏ cũng có thể làm giảm chất lượng sản phẩm. Không chỉ vất vả ở khâu thu hoạch, lá dong sau khi cắt còn phải trải qua nhiều công đoạn khác như: rửa sạch, phân loại, bó gọn và vận chuyển đi tiêu thụ.
Ông Nguyễn Vũ Quang (thôn Tràng Cát, xã Thanh Oai) cho hay: "Lá dong loại 1 phải đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe: kích thước từ 25cm trở lên, lá bóng đẹp, không bị rách, cháy nắng hay sâu bệnh. Tùy vào chất lượng, giá thành các loại lá sẽ có sự chênh lệch rõ rệt. Trong đó, lá dong làng Tràng Cát vốn nổi tiếng nhờ sắc xanh đặc trưng, độ bền đẹp tự nhiên và đặc biệt là quy trình canh tác sạch, hoàn toàn không sử dụng hóa chất."
Theo người dân Tràng Cát, năm nay thời tiết khá thuận lợi nên lá dong phát triển đều, ít sâu bệnh. Hiện lá dong loại 1 đang được bán với giá dao động từ 120.000 đồng - 130.000 đồng/100 lá, loại đặc biệt có giá 170.000 đồng/100 lá.
Bà Nguyễn Thị Chính - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thanh Oai cho biết: "Hiện nay, toàn xã có 576 hộ gia đình, trong đó hơn 400 hộ duy trì nghề trồng lá dong truyền thống với tổng diện tích khoảng 30 ha. Nghề này mang lại giá trị kinh tế cao nhờ chi phí đầu tư thấp và tận dụng được nguồn lao động linh hoạt, đặc biệt phù hợp với phụ nữ và người cao tuổi. Với mức thu nhập ổn định từ 15 đến 20 triệu đồng mỗi sào Bắc Bộ/năm, nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất lên tới 3 mẫu, khẳng định đây là nguồn thu nhập chủ lực và bền vững cho địa phương."
Dù không mang lại nguồn thu quanh năm nhưng mỗi vụ Tết, cây lá dong lại trở thành nguồn thu chính, giúp người dân có thêm điều kiện trang trải cuộc sống, chuẩn bị một cái Tết đủ đầy hơn. Nhiều hộ gia đình còn tiếp tục mở rộng diện tích, đầu tư chăm sóc để giữ thương hiệu cho sản phẩm. Với người dân Tràng Cát, giữ màu xanh của lá dong cũng chính là giữ gìn một phần hồn cốt của Tết cổ truyền.
Nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 30km, thôn Tràng Cát, xã Kim An, huyện Thanh Oai, Hà Nội từ lâu nổi tiếng với nghề trồng lá dong. Nơi đây còn được xem là vựa lá dong lớn nhất nhì miền Bắc và được mệnh danh là nơi trồng “ngọc xanh” của đất trời. Mỗi dịp Tết Nguyên đán hàng năm, làng lá dong Tràng Cát lại tất bật thu hoạch lá dong phục vụ nhu cầu gói bánh chưng ngày Tết.
Chỉ còn gần một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí sản xuất tại các làng hoa, cây cảnh trên địa bàn Hà Nội đang bước vào giai đoạn cao điểm chăm sóc, cung ứng ra thị trường.
Các làng nghề làm miến hay thu hoạch lá dong ở Hà Nội dịp cận Tết này vẫn miệt mài giữ nghề để đưa hương vị quê hương và nét đẹp văn hóa xưa lan tỏa khắp mọi miền.
Còn hơn một tháng nữa là tới Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 - đây cũng là thời điểm các làng nghề truyền thống trên địa bàn Thủ đô Hà Nội bước vào cao điểm sản xuất nhằm cung ứng hàng hóa cho thị trường Tết.
Từ khoá
Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22 vừa khai mạc tại Hà Nội, với gần 100 gian hàng của hơn 50 đơn vị. Diễn ra đến hết ngày 12/10 tại số 489 Hoàng Quốc Việt, hội chợ kết hợp giới thiệu sản phẩm với trải nghiệm văn hóa, du lịch nông thôn, mở thêm cơ hội tiêu thụ cho các làng nghề.
Nhắc đến Ước Lễ, người ta không chỉ nhớ đến một vùng quê giàu truyền thống văn hóa, mà còn nhớ đến một nghề đã trở thành niềm tự hào của bao thế hệ – nghề làm giò. Để làm nên một khoanh giò ngon, người thợ không chỉ cần nguyên liệu, kỹ thuật, mà còn cần cả sự khéo léo và nhịp chày đều tay được truyền lại qua năm tháng.
Không chỉ có những công trình, phố phường hiện đại, Hà Nội còn có những làng nghề lưu giữ vẻ đẹp của bàn tay và ký ức. Làng mây tre đan Phú Vinh, xã Phú Nghĩa, là một điểm đến như thế, nơi những sợi mây, nan tre qua bàn tay người thợ trở thành những sản phẩm mang đậm hồn quê Bắc Bộ.
Cách trung tâm Hà Nội khoảng 35km, làng nghề Quảng Phú Cầu với hơn 100 năm lịch sử không chỉ giữ gìn nét đẹp văn hóa tâm linh qua những bó hương truyền thống, mà còn là điểm đến hấp dẫn thu hút du khách trong và ngoài nước đến khám phá.
Cứ tới dịp Tết Trung thu, cộng đồng dân cư làng Ước Lễ, xã Dân Hòa (Hà Nội) lại tổ chức ngày hội làng theo phong tục truyền thống. Tại đây, ngoài các nghi lễ, một nội dung không thể thiếu là trải nghiệm cách làm giò truyền thống thông qua việc giã tay. Điều này tạo được sự hào hứng cho không chỉ người dân làng mà còn rất đông khách thập phương tới dự.
Sáng 22/9, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Quyết định của UBND thành phố ban hành quy định về bảo vệ môi trường làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội.
