Với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, hội nhập sâu rộng, Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đang mở ra bước chuyển quan trọng về thể chế và tư duy phát triển. Cùng với Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Hà Nội được kỳ vọng sẽ có thêm cơ sở pháp lý để chủ động hơn, linh hoạt hơn và bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn tới.
Thực tiễn phát triển của Hà Nội những năm qua cho thấy, bên cạnh những kết quả quan trọng về kinh tế - xã hội, hạ tầng đô thị, văn hóa và hội nhập quốc tế, vẫn còn nhiều điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, nhất là trong quy hoạch, đầu tư công, quản lý đất đai và tổ chức bộ máy. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 02 được xem là bước ngoặt về tư duy phát triển, với yêu cầu xác lập thể chế đặc thù, vượt trội; phân cấp, phân quyền triệt để, toàn diện, gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Mục tiêu là để Hà Nội có đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực, chủ động quyết định và tổ chức thực hiện các vấn đề phát triển của Thủ đô. PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, đây không chỉ là điều chỉnh về mặt văn bản, mà là bước cập nhật tư duy chiến lược đối với Hà Nội trong giai đoạn phát triển mới.
Trên cơ sở đánh giá thực tiễn, Nghị quyết số 02 đề ra 5 quan điểm phát triển và 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cho Thủ đô trong thời gian tới. Trong đó, nổi bật là yêu cầu xây dựng thể chế đột phá; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong một số lĩnh vực; tăng thẩm quyền của chủ tịch ủy ban nhân dân các cấp; đồng thời mở rộng quyền tự chủ, tự quyết, tự chịu trách nhiệm trong tổ chức bộ máy, quản trị hành chính. Tinh thần xuyên suốt là trao quyền mạnh hơn nhưng phải gắn với minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực hiệu quả. Cụ thể hóa tinh thần đó, Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội khóa XVI tại kỳ họp thứ nhất, đang được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá về thể chế cho Hà Nội. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, mục tiêu của dự án luật là hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn; đồng thời trao quyền mạnh hơn cho chính quyền Thủ đô gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát.
Trong khi đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho rằng, việc sửa đổi Luật Thủ đô là cần thiết nhằm xác lập và bảo đảm một thể chế phát triển đặc biệt, vượt trội, đủ khả năng giải quyết hiệu quả các vấn đề đặt ra đối với Hà Nội, qua đó tạo lợi thế để Thủ đô phát triển nhanh và bền vững.
Nghị quyết số 02 cùng với Luật Thủ đô (sửa đổi) đang hình thành hai trụ cột quan trọng cho quá trình phát triển của Hà Nội trong giai đoạn mới: một bên là định hướng chiến lược, một bên là công cụ pháp lý. Cả hai cùng hướng tới mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, đây sẽ là định hướng chính trị đặc biệt quan trọng cho sự phát triển của Thủ đô trong những năm tới, đồng thời là cơ sở để hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm lớn của cả nước, khu vực và thế giới.
Thực tiễn cho thấy, Hà Nội có đầy đủ tiềm năng và lợi thế để trở thành đầu tàu phát triển của cả nước. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu đó, cần một cơ chế đủ linh hoạt, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu quản trị hiện đại. Nghị quyết số 02 và Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ là những văn bản chính sách, mà còn thể hiện quyết tâm tạo điều kiện tốt nhất để Hà Nội phát triển xứng tầm, bứt phá mạnh mẽ trong thời gian tới.
Từ thực tiễn xây dựng và ban hành Luật Thủ đô năm 2024, nhiều cơ chế, chính sách vượt trội đã được các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu, kế thừa, tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới mô hình quản trị, phân quyền mạnh mẽ hơn và những thay đổi của hệ thống pháp luật, đặt ra đòi hỏi khách quan, cấp bách phải tiếp tục sửa đổi, hoàn thiện Luật để Thủ đô phát triể
Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển mới, với khát vọng trở thành trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ của cả nước và khu vực. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc hoàn thiện thể chế đóng vai trò quyết định.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được trình Quốc hội xem xét, với nhiều đề xuất mới về ưu đãi đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp và thu hút nguồn lực phát triển.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được kỳ vọng sẽ cụ thể hóa tinh thần này bằng những cơ chế, chính sách đặc thù, tạo nền tảng thể chế vượt trội để Hà Nội tháo gỡ điểm nghẽn, phát huy nguồn lực và tạo đà bứt phá trong giai đoạn mới.
Trong giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực then chốt, quyết định năng suất, sức cạnh tranh và khả năng bứt phá của nền kinh tế. Khi dư địa tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư và lao động giá rẻ dần thu hẹp, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để khoa học, công nghệ thực sự trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng, bên cạnh tiềm lực nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao, cần một nền tảng thể chế đủ mạnh để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sáng tạo và đưa tri thức vào thực tiễn.
Xuyên suốt mọi giai đoạn phát triển, con người luôn là chủ thể quyết định tầm vóc quốc gia. Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu không dừng lại ở đào tạo lao động, mà đòi hỏi chiến lược bứt phá trong phát hiện, trọng dụng và giải phóng tối đa năng lực nhân tài.
Từ quan niệm “lá cây tự nhiên lành tính”, nhiều người vẫn tự ý giã lá, đắp lên vết thương mà không biết rằng việc này có thể khiến tổn thương nhiễm trùng, hoại tử, thậm chí phải cắt cụt chi. Đặc biệt, với người cao tuổi, người mắc bệnh nền như đái tháo đường, nguy cơ biến chứng càng lớn.
Những mong đợi của người dân đang đặt ra trách nhiệm cụ thể đối với các Đảng bộ thực hiện thí điểm. Việc gì cần ưu tiên, giao cho ai, kiểm tra tiến độ và đánh giá kết quả thế nào mỗi quyết định của cấp ủy đều ảnh hưởng đến khả năng đưa chủ trương vào thực tế.
Được Thành ủy Hà Nội lựa chọn thí điểm xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa đầu tiên của Thủ đô, hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh (tổng diện tích hơn 86 km², gần 200 nghìn dân) hướng tới kiểm nghiệm mô hình quản trị cơ sở hiện đại, dân chủ, lấy sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo thành công.
