Giữa vùng đất xứ Đoài - nơi từng được người xưa nhắc nhớ bằng câu ca: "Cầu Nam, chùa Bắc, đình Đoài", có một ngôi đình vẫn lặng lẽ cất giữ những bí mật của gần bốn thế kỷ. Đó là đình Tường Phiêu.
Dưới chân núi Tản linh thiêng, cộng đồng người Mường Trại đã tạo dựng nên một không gian văn hóa đặc sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Từ hành trình thiên di của người Mường từ Hòa Bình đến vùng đất Ba Vì, họ mang theo những phong tục, tín ngưỡng, tri thức dân gian và bản sắc văn hóa riêng, tạo nên dấu ấn độc đáo trong đời sống cộng đồng.
Ẩn mình giữa vùng đất Đan Sơn xưa, nay thuộc thuộc xã Hoài Đức và xã Dương Hoà, Hà Nội, Đan Sơn tứ quán là hệ thống bốn đạo quán cổ gồm Linh Tiên quán, Viêm Dương quán, Lão Quân quán và Diềm Xá quán. Các đạo quán không chỉ là nơi thực hành tín ngưỡng mà còn phản ánh sự giao thoa giữa Đạo giáo với văn hóa bản địa, tạo nên văn hóa đặc sắc của xứ Đoài.
Hà Nội từ lâu đã trở thành nơi lưu giữ và phát triển nhiều loại hình diễn xướng dân gian đặc sắc, trong đó có hát xẩm. Từ một loại hình âm nhạc truyền thống độc đáo bị thất truyền, nhờ đam mê và sự cố gắng không mệt mỏi của những người tâm huyết, xẩm Hà thành đã và đang sống lại và có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống tinh thần người dân Hà Nội.
Từ khoá
Khác với "Quan họ cổ", "Quan họ mới" là lối ca hát trình diễn có đối tượng khán giả thưởng thức. "Quan họ mới" có thể ca hát ở bất cứ thời gian nào, không gian nào, người ca hát Quan họ không phải chỉ là quần chúng không chuyên mà bao gồm cả đội ngũ những nghệ sĩ chuyên nghiệp.
Làng Triều Khúc lưu giữ một điệu múa cổ độc đáo mang tên "con đĩ đánh bồng”, trong đó những người đàn ông hóa trang thành phụ nữ để múa và đánh trống bồng. Được lưu truyền qua hàng trăm năm và trở thành một nét đặc sắc của lễ hội làng, điệu múa đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Mục đích ca hát của "Quan họ cổ" chủ yếu là giao lưu tình cảm giữa đôi bên Quan họ kết bạn. Nói một cách khác, các nghệ nhân Quan họ tự hát cho nhau nghe cho nên "Quan họ cổ" có nhiều hình thức ca hát như: hát chúc, hát mừng, hát thờ, hát hội, hát canh… Tuy nhiên, những quy định trong hình thức hát canh vẫn được xem là tiêu biểu, độc đáo nhất trong các hình thức ca hát Quan họ.
Không chỉ đặc biệt về niên đại, Đình Hạ Hiệp còn mang đến những bất ngờ cho giới nghiên cứu về nghệ thuật điêu khắc độc đáo. Mỗi đầu rồng, mỗi thân người, mỗi con vật, mỗi đường dao trên mặt gỗ… dường như đều đang kể một câu chuyện. Và giữa tất cả những hình tượng ấy là con người với những cuộc vui, những sinh hoạt, những khát vọng rất đời thường.
Trên núi Sóc, qua nhiều thế hệ, người dân vẫn thờ Đức Thánh, chuẩn bị lễ phẩm, thực hành nghi lễ và kể lại những câu chuyện về Người. Dấu tích ngày nay vẫn còn lại trong cảnh vật, đền thờ và tư liệu. Ký ức về Gióng còn hiện diện trong Hội Gióng và những phần việc mà mỗi làng vẫn đảm nhận khi mùa hội đến.
Bên hữu ngạn sông Đáy có một ngôi làng mang tên Hạ Hiệp, tên cổ của làng là Kẻ Hiệp. Quá khứ hiện diện trong từng lối làng, từng dòng sông và đặc biệt, trong ngôi đình đã đứng đó qua hàng trăm năm. Người xưa khi dựng đình không chỉ chọn một khoảng đất mà các bậc tiền nhân chọn thế đất, chọn một vị trí để con người có thể đứng giữa đất, trời và cộng đồng làng xã.
