Những năm gần đây, việc đưa di sản vào đời sống thông qua các hình thức trải nghiệm đa dạng đang trở thành một hướng đi mới, được nhiều địa phương, đơn vị chủ động triển khai.
Trong dòng chảy của thời đại số, di sản văn hóa đang đứng trước một cơ hội mới để được lưu giữ và lan tỏa bằng những phương thức hiện đại. Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn nguyên trạng, nhiều giá trị truyền thống đang được “số hóa” với nhiều hình thức: từ hình ảnh, tư liệu đến không gian trải nghiệm, giúp công chúng có thể tiếp cận di sản một cách dễ dàng hơn, sinh động hơn.
Có thể thấy một thực tế là, trong tiến trình số hóa di sản, các thiết chế văn hóa, đặc biệt là hệ thống bảo tàng, đang có những bước chuyển mình rõ rệt. Không chỉ là nơi lưu giữ và trưng bày hiện vật, bảo tàng ngày nay đang từng bước ứng dụng công nghệ để đổi mới cách tiếp cận, hướng tới việc tạo ra những trải nghiệm trực quan, sinh động hơn cho công chúng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, di sản văn hóa vốn được lưu giữ qua nhiều thế hệ cũng đang đứng trước một yêu cầu mới: phải được bảo tồn và được sống trong đời sống đương đại.
Bảo tồn di sản đô thị không chỉ là giữ lại công trình, di tích mà đó còn là giữ gìn bản sắc văn hóa với tầm nhìn trăm năm. Ý kiến đóng góp của nhân dân, chuyên gia sẽ là cơ sở quan trọng để xây dựng một bản quy hoạch khoa học, khả thi, phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững của Thủ đô.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra yêu cầu đưa văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh, nguồn lực cho phát triển. Với Hà Nội, tinh thần ấy đang được cụ thể hóa bằng những cách làm sáng tạo, để phát triển văn hóa không dừng ở khẩu hiệu mà hiện diện và gắn bó chặt chẽ với thực tế cuộc sống.
Hà Nội có một kho tàng di sản được bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhưng giá trị của di sản hôm nay không chỉ nằm ở những gì được gìn giữ mà còn ở cách những giá trị ấy bước vào đời sống đương đại, tạo nên những trải nghiệm, sản phẩm và sức hấp dẫn mới cho Thủ đô.
