Mở rộng quyền được trợ giúp pháp lý, chú trọng các nhóm yếu thế

Thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý sáng 11/4, các đại biểu Quốc hội đề nghị mở rộng đối tượng thụ hưởng, trong đó bao gồm nhóm yếu thế trong kỷ nguyên số.

Mở rộng quyền được trợ giúp pháp lý, chú trọng các nhóm yếu thế

Các đại biểu cho rằng, sửa đổi Luật Trợ giúp pháp lý có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm nguyên tắc mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật. Trợ giúp pháp lý không chỉ là nghề mà còn là sứ mệnh bảo vệ pháp luật, công lý và hỗ trợ người yếu thế, đóng vai trò quan trọng trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội.

Đại biểu Dương Khắc Mai - Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết trong việc mở rộng đối tượng thụ hưởng. Đại biểu đề nghị cần mở rộng diện đối tượng được trợ giúp pháp lý theo hướng bao quát và thực chất hơn. Cụ thể, cần sửa đổi quy định đối với người dân tộc thiểu số theo hướng thụ hưởng quyền lợi mà không phụ thuộc vào điều kiện cư trú, bởi đây là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và gặp nhiều rào cản trong việc tiếp cận các dịch vụ pháp lý. Bên cạnh đó, diện đối tượng cần được bổ sung bao gồm: nạn nhân hoặc người đang trong quá trình xác định là nạn nhân của hành vi mua bán người và người bị đề nghị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Việc bổ sung này là hết sức cần thiết nhằm đảm bảo sự hỗ trợ pháp lý kịp thời, từ đó bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của các nhóm yếu thế trong xã hội.

Nhìn nhận quy định về người được trợ giúp pháp lý như dự thảo luật còn thiếu tiêu chí chuẩn hóa rủi ro, dàn trải chính sách, thiếu nhóm yếu thế trong kỷ nguyên số, đó là những người bị xâm phạm dữ liệu cá nhân như lừa đảo trên không gian mạng, người lao động trên nền tảng số, đại biểu Đoàn Thị Lê An - Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng cho rằng, các quy định hiện nay đối với người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi còn khá dàn trải và mang nặng tính kỹ thuật, do đó, cần thiết kế lại theo hướng bao quát và chuẩn mực hơn cho mọi đối tượng dưới 18 tuổi khi tham gia tố tụng. Thay vì liệt kê rời rạc, cần chuyển dịch phương thức quy định sang các bộ tiêu chuẩn mang tính hệ thống, bao gồm: tiêu chuẩn kinh tế (nghèo, cận nghèo), tiêu chuẩn xã hội (yếu thế, dễ bị tổn thương) và tiêu chuẩn tư pháp (bất lợi trong tố tụng). Đặc biệt, cần kịp thời bổ sung nhóm đối tượng yếu thế mới phát sinh trong kỷ nguyên số như: nạn nhân của tội phạm công nghệ cao, người bị xâm phạm dữ liệu cá nhân và người lao động trên các nền tảng trực tuyến. Việc đổi mới này sẽ đảm bảo tính bao trùm, giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể một cách thực chất và kịp thời trước những thách thức mới của xã hội hiện đại.

Các đại biểu cũng đề xuất nâng cao việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, tận dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của ngành công an và định danh điện tử để phục vụ trợ giúp pháp lý; xây dựng ứng dụng (App) và quy định pháp lý cho việc tư vấn trực tuyến, nộp hồ sơ qua mạng với giá trị tương đương hồ sơ giấy để rút ngắt thời gian, tiết kiệm "thời gian vàng" cho người dân; đồng thời quan tâm hơn đến chế độ bồi dưỡng đối với trợ giúp viên pháp lý bảo đảm tương xứng với tính chất công việc, qua đó, thu hút và giữ chân nguồn lực chất lượng cao.

Nhằm đảm bảo hiệu quả trong công tác trợ giúp pháp lý, đại biểu Trịnh Thị Yến Nhi - Đoàn ĐBQH tỉnh Long An cho rằng, cần luật hóa mô hình Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng. Đại biểu Trịnh Thị Yến Nhi cho rằng, hoạt động tố tụng liên quan trực tiếp đến quyền tự do và dân chủ của công dân, do đó việc luật hóa cơ chế phối hợp sẽ chuyển hóa mối quan hệ này thành một nhiệm vụ pháp định bắt buộc. Đây chính là căn cứ quan trọng để Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao, đảm bảo các cơ quan tiến hành tố tụng và tổ chức trợ giúp pháp lý thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trong việc thông báo, giải thích về quyền được hỗ trợ. Việc xác lập trách nhiệm pháp lý rõ ràng như vậy không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch mà còn ngăn chặn triệt để tình trạng bỏ sót các đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của người dân trước tòa án và các cơ quan công quyền.

Về quy định bố trí kinh phí ngân sách Nhà nước cho hoạt động trợ giúp pháp lý, các đại biểu cho rằng, quy định còn mang tính liệt kê hình thức, thiếu cơ chế thực thi cụ thể, chưa làm rõ cơ chế phân bổ thực tế. Do đó cần bổ sung cơ chế phân bổ ngân sách theo các tiêu chí rõ ràng; chuyển từ cấp phát sang đặt hàng dịch vụ công bằng cách: Nhà nước đặt hàng luật sư, tổ chức hành nghề luật sư, hoặc thanh toán theo vụ việc, chất lượng dịch vụ; đồng thời cụ thể hóa tiêu chí vụ việc phức tạp điển hình để tránh tùy tiện, tăng cường minh bạch bằng cách quy định trong luật hoặc giao Chính phủ ban hành tiêu chí vụ việc phức tạp, điển hình, nhạy cảm, oan sai, quyền con người, yếu thế.

Tin liên quan

Quốc hội thảo luận về 3 dự án luật thuộc lĩnh vực tư pháp

Quốc hội thảo luận về 3 dự án luật thuộc lĩnh vực tư pháp

Chính trị

Sáng 11/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về 3 dự án Luật, gồm: Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng và Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.

Chính trị

Xác lập tầm cao mới trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Xác lập tầm cao mới trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Chính trị

Nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, trưa 17/11, tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.

Việt Nam coi trọng và đóng góp tích cực, có trách nhiệm trong APEC

Việt Nam coi trọng và đóng góp tích cực, có trách nhiệm trong APEC

Chính trị

Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 diễn ra trong bối cảnh kinh tế quốc tế đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, từ các rào cản thương mại, chủ nghĩa bảo hộ đến sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và những bất định của môi trường kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh đó, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam mang nhiều ý nghĩa quan trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bắt đầu tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bắt đầu tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33

Chính trị

Sáng 17/11 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc bắt đầu chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, từ ngày 17-20/11/2026, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình và Phu nhân.

Chung một đại dương - chung một tương lai

Chung một đại dương - chung một tương lai

Chính trị

Nhân dịp tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc và làm việc song phương tại đây từ ngày 17 - 20/11/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa có bài viết đăng trên China Daily với nhan đề "Chung một đại dương - chung một tương lai".

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì lễ đón Tổng thống Chile

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì lễ đón Tổng thống Chile

Chính trị

Chiều 16/11, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã chủ trì lễ đón trọng thể Tổng thống Cộng hòa Chile José Antonio Kast và phu nhân thăm chính thức Việt Nam. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Tổng thống José Antonio Kast trên cương vị nguyên thủ quốc gia, diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Mỗi quyết sách của Quốc hội phải nhanh, đúng, trúng, khả thi

Mỗi quyết sách của Quốc hội phải nhanh, đúng, trúng, khả thi

Chính trị

Sau gần một tháng làm việc khẩn trương, dân chủ và trách nhiệm, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành toàn bộ chương trình đợt 1 của Kỳ họp thứ hai. Chặng đường đầu tiên của kỳ họp đã ghi dấu ấn đậm nét bằng những quyết sách kinh tế - xã hội mang tính đột phá, phiên chất vấn thẳng thắn, thực chất cùng khối lượng công tác lập pháp đồ sộ, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời