Mỗi bản Hiến pháp đều đánh dấu chặng đường xây dựng và trưởng thành của Nhà nước cách mạng Việt Nam, làm nền tảng cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và xây dựng Nhà nước "của dân, do dân và vì dân".
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng, tạo ra cho họ quyền không ai có thể xâm phạm được trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc, hạnh phúc".
Sau khi Cách mạng Tháng 8 thành công, ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Hơn một năm sau, ngày 9/11/1946, bản Hiến pháp đầu tiên trong lịch sử lập hiến của nước nhà đã được Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua, gồm 7 chương và 70 điều. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, các quyền tự do dân chủ của con người được đạo luật cơ bản ghi nhận và bảo đảm; cũng là lần đầu tiên người dân Việt Nam được xác nhận có tư cách công dân của một nước độc lập, có chủ quyền.
Ngày 31/12/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký lệnh công bố bản Hiến pháp năm 1959. Bản Hiến pháp ngoài việc chủ quyền quốc gia, chủ quyền dân tộc, còn mở rộng phạm vi điều chỉnh của quyền công dân; không chỉ có các quyền dân sự, chính trị mà còn ghi nhận một số quy định trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và xã hội một cách rõ ràng và cụ thể hơn.
GS.TS Phạm Hồng Tung - Nguyên Viện trường Viện Việt Nam học và Khoa học Phát triển - Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết: “Bản Hiến pháp năm 1959 đã đặt nền tảng pháp lý quan trọng nhất cho việc xây dựng chế độ dân chủ nhân dân ở miền Bắc, đặt cơ sở cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội miền Bắc”.
Từ bản Hiến pháp năm 1946 cho đến bản Hiến pháp năm 2013 hiện đang thi hành, tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt các bản Hiến pháp là đảm bảo quyền tự do, dân chủ cho người dân. Trong đó, vào năm 1992, thực tiễn 25 năm thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất nước và bối cảnh toàn cầu hóa mới đã đặt ra yêu cầu phải sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992, nhằm thể chế hóa đầy đủ hơn, sâu sắc hơn quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về đề cao chủ quyền nhân dân, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và đảm bảo tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.
Ông Nguyễn Sinh Hùng - Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị - Nguyên Chủ tịch Quốc hội cho biết: “Bản Hiến pháp năm 1992 cũng là bản Hiến pháp đổi mới, tức là để tiến lên về kinh tế, tiến lên về một nền quản lý Nhà nước, tiến lên tinh thần là phát huy dân chủ nhân dân, để làm sao tập hợp được sức mạnh của toàn dân, giải quyết nhiệm vụ kinh tế. Trọng tâm lúc bấy giờ nếu không giải quyết tốt được kinh tế, thì có thể sẽ gay go về chính trị, mất lòng tin của dân”.
So với bản Hiến pháp năm 1992, ngoài việc bổ sung thêm cụm từ "Nhà nước pháp quyền" thì từ "Nhân dân" ở đây được viết hoa. Đây chính là nội dung được Quốc hội tiếp thu ý kiến nhân dân và đã đưa nội dung này vào bản Hiến pháp. Điều này thể hiện tinh thần “trọng dân”, tiếp tục khẳng định: tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân.
GS.TS Phan Trung Lý - Nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho biết: "Thời gian đó, các cấp, các ngành, các địa phương đã lấy ý kiến nhân dân và khi đó chúng ta có 28 triệu nhân dân cho ý kiến; trong đó có nhiều ý kiến đã được đưa vào Hiến pháp. Có những điều rất cụ thể như chữ 'Nhân dân' trong Hiến pháp phải viết hoa, cũng là từ ý kiến nhân dân".
Chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; bảo đảm yêu cầu tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; tiếp tục đặt ra yêu cầu bổ sung, sửa đổi 8 điều của Hiến pháp năm 2013.
Hiến pháp năm 2013 tiếp tục khẳng định mạnh mẽ ý chí chủ quyền của nhân dân, sức mạnh đại đoàn kết của toàn dân tộc, thể hiện rõ và đầy đủ hơn bản chất dân chủ của nhà nước, chế độ. Việc bổ sung, sửa đổi một số điều của Hiến pháp 2013 sẽ được tiến hành hết sức chặt chẽ, điều này xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và sự quyết định cũng thuộc về nhân dân.
GS.TS Trần Ngọc Đường - Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho biết: "Quy trình, thủ tục sửa đổi Hiến pháp cần phải hết sức chặt chẽ, xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Chỉ khi dân đồng ý thì mới được sửa".
Để đảm bảo sự công khai và dân chủ, việc bổ sung, sửa đổi Hiến pháp năm 2013 sẽ được lấy ý kiến nhân dân trong một tháng. Nhiều hình thức sẽ được sử dụng để nhân dân thể hiện quyền làm chủ của mình trong việc điều chỉnh bộ luật gốc với mục tiêu kiên định: xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo trong kỷ nguyên mới của đất nước.
'Dù phân cấp, phân quyền nhưng không buông lỏng', là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà khi tiếp thu và giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội về dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) vào sáng 14/5.
Đại biểu Quốc hội đề nghị giữ lại quy định về quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân đối với Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân trong Dự thảo bổ sung, sửa đổi Hiến pháp 2013.
Việc lấy ý kiến nhân dân, các ngành, các cấp về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 sẽ được hoàn thành vào ngày 5/6/2025.
Tại phiên thảo luận chiều 13/5, ý kiến ĐBQH bày tỏ sự đồng tình với việc ban hành Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt luật hóa tinh thần "chấp nhận rủi ro" trong nghiên cứu khoa học.
Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu các cơ quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ các công việc, nhất là việc lấy ý kiến nhân dân về nội dung sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013 đảm bảo đúng tiến độ.
Xử lý nghiêm sai phạm, bảo đảm an toàn công trình và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người mua nhà. Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong Nghị quyết vừa được HĐND thành phố Hà Nội thông qua ngày 28/10, nhằm tháo gỡ những tồn tại kéo dài tại 12 dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh.
Chiều 30/10, Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị quán triệt, triển khai Kết luận số 86 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 33 của Thành ủy; đồng thời đánh giá kết quả 4 năm thực hiện Nghị quyết số 12 của Bộ Chính trị. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, từ điểm cầu trụ sở Thành ủy và Công an Thành phố.
Chiều 30/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027. Bên cạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, các đại biểu cũng quan tâm đến việc bố trí nguồn nhân lực, bảo đảm điều kiện thực hiện chính sách tại cơ sở. Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh, xây dựng vị trí việc làm ở các cấp, các ngành, từ trung ương đến địa phương là cơ sở quan trọng để xác định biên chế và hoàn thiện chính sách tiền lương.
Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, hôm nay (30/10), Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi). Nhiều ý kiến đề nghị hoàn thiện cơ chế công khai thông tin, tiếp nhận và giải quyết kiến nghị, bảo đảm quyền làm chủ của người dân được thực hiện thực chất, hiệu quả.
Từ những sai phạm tại các dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh ở Hà Nội, các đại biểu Quốc hội đề nghị siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh bất động sản. Tại phiên thảo luận tại nghị trường sáng 30/10 về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), nhiều ý kiến yêu cầu ngăn chặn vi phạm ngay từ khi đưa căn hộ ra thị trường, tăng cường các biện pháp bảo vệ người mua nhà.
Sáng 30/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI đã thảo luận tại hội trường về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Các đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định về giao dịch điện tử, quyền sở hữu và trách nhiệm của các bên tham gia thị trường, nhằm hạn chế tranh chấp, bảo đảm quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.
