Mùa đông cao nguyên - hoài niệm về tuổi thơ

Hà Nội bước vào mùa đông, những cơn gió se lạnh mang theo cả những cơn mưa bất chợt, chạm nhẹ vào phố phường rồi tan ra trong buổi chiều xám nhạt. Mỗi khi tan tầm, có người vẫn giữ thói quen chạy xe thật chậm, thẩn thơ ngắm những góc phố in màu rêu phong, lặng lẽ giữa dòng người vội vã. Và trong những khoảnh khắc ấy, lòng cô lại mơ màng trôi về mùa đông cao nguyên - nơi cô đã sinh ra và lớn lên, nơi cất giữ những hoài niệm ngọt ngào nhất của tuổi thơ.

Tôi sinh ra ở một bản làng nhỏ, nằm sâu giữa cánh rừng thông bạt ngàn của Tây Nguyên. Ngày ấy, người lớn thường bảo quê tôi chỉ có hai mùa: mùa mưa và mùa khô. Thế nhưng, cứ vào những tháng cuối năm, khi đất trời chuyển hanh hao, những cơn gió lạnh bất chợt tràn về, người dân vùng núi chẳng ai bảo ai, đều âm thầm chuẩn bị cho một mùa đông đang tới.

Mùa đông ở Tây Nguyên trong ký ức tôi không có tuyết rơi, cũng chẳng có những hàng cây trụi lá, giá buốt như mùa đông miền Bắc. Đó là những cơn gió khô cuốn theo bụi đỏ mịt mù trên các triền đồi; là những buổi sáng, nắng mới len lỏi qua tán thông, rải xuống bản làng thứ ánh sáng dịu dàng, mong manh. Và trên những sườn đồi tĩnh lặng ấy, sắc vàng hoa dã quỳ bỗng bừng lên rực rỡ - loài hoa mà tôi vẫn quen gọi bằng cái tên thân thương: hướng dương dại. Không cần ai chăm sóc, dã quỳ lặng lẽ mọc hoang, cứ thế nở rộ mỗi độ đông về, luôn hướng mình về phía mặt trời. Sau buổi học, lũ trẻ chúng tôi mải miết rong ruổi qua những sườn đồi ngập tràn sắc vàng, chạy theo những cánh hoa lay động trong gió, nghe lòng mình reo vui trong trẻo. Giữa không gian mênh mang của đất trời cao nguyên, những vạt dã quỳ như những vệt nắng nhỏ, sưởi ấm cả một miền ký ức tuổi thơ.

Mùa đông Tây Nguyên còn mang theo những gam màu khác: sắc trắng của cỏ bông lau, sắc hồng mong manh của những đồi cỏ hồng trải dài bát ngát. Những buổi chiều cuối đông, tôi thường đứng lặng nhìn cánh đồng cỏ hồng khẽ lay trong gió. Dưới bầu trời xanh trong, những thảm cỏ chỉ cao hơn một tấc, phơn phớt hồng, ánh lên sắc tim tím dịu dàng. Kỳ lạ thay, sắc cỏ đổi màu theo nắng: hồng lấp lánh lúc bình minh, nhạt dần khi trưa về, rồi sẫm lại lúc hoàng hôn buông xuống. Khi chiều tắt nắng, cả cánh đồng mênh mông trở nên hoang hoải, thênh thang, gieo vào lòng người một nỗi khoắc khoải rất khẽ, rất sâu.

Trong ký ức tôi, mùa đông cao nguyên còn là hình ảnh những đứa trẻ co ro trong cái lạnh sớm mai, lúp xúp bước trên những thửa ruộng vừa rút nước. Có đứa đặt từng bàn chân nhỏ vào bùn lầy lạnh buốt, có đứa tỉ mẩn đếm những con ốc trong chiếc giỏ tre cũ. Dẫu trời hanh hao nắng, gió heo hút lạnh, những đứa trẻ nhà nghèo vẫn lặng lẽ dõi mắt theo từng bờ cỏ, kiếm tìm một chút hy vọng. Trong đôi mắt trong veo ấy, dường như luôn ánh lên một khát khao rất giản dị: mong cuộc sống ngày mai sẽ đủ đầy hơn một chút. Và trong những dáng hình nhỏ bé ấy, có hình bóng của chính tôi.

Hoài niệm về mùa đông Tây Nguyên còn là những đêm nghe gió xạc xào trên mái lá. Những đêm lạnh, hơi sương len vào giấc ngủ, anh chị em chúng tôi khẽ thức giấc, co mình trong chăn mỏng. Ngày ấy, người dân vùng kinh tế mới còn nghèo: chăn chiếu không đủ ấm, áo quần vá víu, nhưng chỉ cần một vòng tay, một lời vỗ về của bố mẹ, cái lạnh cũng vơi đi phần nào. Có lẽ, chính những mùa đông khắc nghiệt ấy đã khiến con người xích lại gần nhau hơn, sưởi ấm cho nhau bằng tình thân mộc mạc mà bền bỉ.

Lớn lên rồi, đôi khi tôi vẫn thấy mình lạc về những đêm đông năm cũ, gặp lại đứa trẻ co ro trong vòng tay gia đình. Ngoài kia, gió vẫn hú trên ngọn cây, nhưng trong lòng lại bình yên ấm áp. Sáng hôm sau, khi gió đông lùa qua xóm nhỏ, chúng tôi lại ríu rít cắp sách đến trường, mang theo niềm vui rất đỗi giản đơn.

Chiều nay, giữa mùa đông Hà Nội, khi những cơn gió se lạnh khẽ tràn qua phố, tôi lại nao nao nhớ về cao nguyên. Tôi gặp lại tuổi thơ mình trong những lấm lem bùn đất, trong cái lạnh khắc nghiệt mà ký ức thì luôn ấm áp. Tôi đã lớn lên từ những mùa đông cao nguyên bằng tình yêu thương của cha mẹ, của xóm làng. Và để rồi, mỗi khi đông về, lòng tôi lại trở về miền nhớ ấy - nơi cất giữ những điều thân thương nhất của đời người.

Có những mùa đông đã đi qua rất lâu, nhưng hơi ấm của yêu thương thì vẫn còn nguyên vẹn, nằm yên trong miền nhớ của mỗi người. Có lẽ, ai trong chúng ta cũng có một mùa đông như thế - một miền ký ức để mỗi khi gió lạnh trở về, lòng mình lại dịu đi, chậm lại và biết ơn những tháng ngày đã nuôi ta lớn lên.

Ánh Tuyết