Đợt không khí lạnh đầu tiên của mùa thu năm nay khiến thời tiết miền Bắc có phần mát mẻ, buổi sáng có chút se lạnh. Các chuyên gia dự báo dưới tác động của hiện tượng La Nina, mùa đông sẽ có nhiều thay đổi so với năm ngoái - năm nước ta chịu ảnh hưởng của El Nino.
Tháng 9 năm nay, Hà Nội đã ghi nhận số ngày mưa nhiều hơn ngày nắng, với 21/28 ngày có mưa. Mưa nhiều khiến thời tiết dịu mát hơn, mang lại cảm giác dễ chịu. Theo ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho hay: "Nền nhiệt độ ở trung tâm Thái Bình Dương đang lạnh đi và đã ở mức âm và thấp hơn mức trung bình nhiều năm khoảng 0,5 độ C vào tuần giữa tháng 9 năm 2024. Với điều kiện nhiệt độ này, pha lạnh La Nina có thể dần xuất hiện".
Trong tháng 9, chúng ta đã có thể cảm nhận được rõ cái se lạnh về đêm và sáng sớm. Có ngày ghi nhận mức nhiệt thấp nhất trong ngày đã xuống 22,7 độ. Những thay đổi thời tiết rõ rệt của tháng 9 năm nay với tháng 9 năm ngoái cũng báo hiệu cho những sự thay đổi của thời tiết trong những tháng tới, đặc biệt là trong mùa đông năm nay. Không chỉ trong tháng 9, dự báo trong cả mùa lạnh năm nay thời tiết cũng sẽ có nhiều sự thay đổi và khác biệt so với năm ngoái khi Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng của hiện tượng La Nina. Hiện tại đã có những dấu hiệu rõ ràng hơn cho thấy hiện tượng La Nina xuất hiện. Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cũng nhận định sang tháng 10 hiện tượng El Nino sẽ chuyển sang trạng thái La Nina với xác suất 70%.
Theo thống kê, những năm La Nina lạnh sẽ kéo theo thời tiết rất khắc nghiệt. Các đợt La Nina điển hình xảy ra vào năm 1998 - 2000, 2007 - 2008, 2010 - 2011 và 2020 - 2022. Trong đó, đợt rét đậm, rét hại kéo dài lên tới 38 ngày vào tháng 1 đến 2/2008 được xem là dài nhất trong lịch sử nước ta. Đợt rét khi đó đã làm 180.000 ha lúa và gần 110.000 vật nuôi bị chết. Nhiệt độ thấp nhất ở Sa Pa, Lào Cai đo được là -1,0 độ C, Mẫu Sơn, Lạng Sơn là -2 độ C. Băng giá phủ trắng ở nhiều nơi. Đợt rét đậm, rét hại kéo dài tới 31 ngày, từ 3/1 - 3/2/2011 cũng làm nhiệt độ miền Bắc giảm sâu, thấp nhất tại Sa Pa, Lào Cai 0 độ C, Mẫu Sơn, Lạng Sơn -3,6 độ C. Đợt rét này đã làm trên 30.000 con gia súc bị chết. Những đợt rét buốt kéo dài cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của con người.
Mùa đông năm nay dự báo sẽ khắc nghiệt hơn, mặc dù cường độ của hiện tượng La Nina không mạnh bằng những năm trước. Từ đầu tháng 10, tần suất các đợt không khí lạnh sẽ gia tăng. Đợt không khí lạnh đầu tiên dự kiến sẽ tràn xuống nước ta vào ngày 2 tháng 10. Các vùng đồng bằng Bắc Bộ có thể ghi nhận nhiệt độ thấp nhất xuống 19 - 20 độ C, trong khi vùng núi có thể xuống dưới 15 độ C. Thủ đô Hà Nội sẽ trải qua những ngày đêm se lạnh, nhiệt độ có thể giảm xuống dưới 23 độ C, thậm chí có ngày chỉ còn 20 độ C. Dự báo từ Trung tâm khí tượng thủy văn quốc gia cho biết tháng 10 này sẽ có thêm 1 - 2 đợt không khí lạnh nữa, và nhiệt độ tháng 10 sẽ thấp hơn so với năm ngoái.
Về dự báo xa hơn, mùa đông năm nay có khả năng lạnh hơn 3 mùa đông gần đây. Tiến sĩ Hoàng Phúc Lâm - Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia nhận định: "Thời điểm từ tháng 1 đến tháng 2 năm 2025, không khí lạnh tiếp tục gia tăng cường độ, tần suất gây ra rét đậm, rét hại trên diện rộng ở các tỉnh miền Bắc. Do vậy, người dân cần đề phòng khả năng xảy ra hiện tượng thời tiết nguy hiểm như sương muối, băng giá, mưa tuyết ở các tỉnh vùng núi khu vực miền Bắc".
Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo, gió mùa Đông Bắc có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên khu vực Biển Đông. Hiện tượng rét đậm, rét hại gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sản xuất nông nghiệp của người dân đặc biệt ở khu vực vùng núi miền Bắc và phía Bắc miền Trung.
Dự báo đợt không khí lạnh sẽ tràn xuống miền Bắc vào đêm 30/9, rạng sáng 1/10 có cường độ trung bình. Không khí lạnh xuống sẽ gây mưa và làm nền nhiệt giảm thấp về đêm và sáng, trời sẽ trở lạnh, vùng núi có nơi trời rét. Dự báo mức nhiệt thấp nhất ở vùng đồng bằng Bắc Bộ có thể giảm còn 19 - 20 độ C, vùng núi 16 - 18 độ C, các đỉnh núi cao như Đồng Văn, Mẫu Sơn, Sa Pa có thể xuống dưới 15 độ C, trời rét. Tại Thủ đô Hà Nội đêm và sáng các ngày 2 - 3/10 nhiệt độ cũng giảm xuống 20 độ C.
Thông thường, trong những năm chịu tác động của La Nina mùa đông thường khắc nghiệt hơn, thậm chí xuất hiện nền nhiệt thấp kỷ lục. Và dự báo mùa đông năm 2024 cũng sẽ không ngoại lệ, các chuyên gia khí tượng thủy văn nhận định sẽ rét hơn trung bình nhiều năm. Chủ động thích ứng với những thay đổi của thời tiết đặc biệt là những hiện tượng cực đoan là điều chúng ta cần làm vào lúc này.
