Có những mùa thu không bắt đầu bằng sắc vàng của lá hay những cơn gió heo may tràn qua phố. Đôi khi, mùa thu chỉ khẽ chạm vào lòng người qua một vạt cỏ may bên đường, qua những bông hoa nhỏ bé vẫn bền bỉ đón nắng, chờ mưa và âm thầm nở giữa đất trời.
Sáng nay, Hà Nội mưa. Những hạt mưa đầu tiên rơi xuống mặt sân, để lại những vòng tròn nhỏ trên con đường phía dưới. Tôi nhoài người qua lan can, hứng mấy giọt nước mát lạnh vào lòng bàn tay. Tiếng mưa ban đầu khe khẽ, rồi dần dần, cả không gian chìm trong màn mưa trắng xóa. Sau những ngày oi ả, cơn mưa khiến đất trời dịu lại, lòng người cũng nhẹ nhõm hơn.
Dù là ngày cuối tuần, tôi vẫn đến cơ quan đi trực như thường lệ. Khi đi ngang qua bãi đỗ xe, tôi bất chợt nhìn sang khoảng đất phía đối diện và dừng bước. Những vạt cỏ may đang lay động trong gió. Hàng ngàn bông hoa nhỏ li ti phớt trắng vươn lên trên những chiếc thân mảnh mai xanh mướt. Chúng nghiêng mình theo gió, khẽ chạm vào nhau, tạo nên một điệu múa không lời. Một chút hương hoa thoảng trong gió. Trong khoảnh khắc ấy, tôi chợt nhận ra mùa thu đã về.
Mùa thu đôi khi chẳng cần một dấu hiệu rõ ràng. Chỉ một làn gió mát, một vạt nắng nghiêng, một mùi hương thoảng nhẹ, hay những bông cỏ may bên đường cũng đủ khiến lòng người nhận ra sự chuyển mùa. Đứng trước vạt cỏ nhỏ bé ấy, tôi chợt nhớ những ngày đầu thu khi mình còn là sinh viên năm thứ nhất.
Khi ấy, tôi thường đạp xe qua những con phố Hà Nội trong nắng vàng dịu nhẹ, lòng phơi phới một niềm vui khó gọi thành tên. Trước đó, mùa thu Hà Nội trong tôi chỉ hiện lên qua những bài hát, những câu thơ và lời kể của người khác. Đến khi tự mình bước đi giữa mùa thu ấy, tôi mới hiểu vì sao bao người dành cho thành phố này một tình yêu sâu đậm đến thế.
Ký ức tôi nhớ nhất là những người phụ nữ đạp xe bán cốm, chiếc nón đội đầu, phía sau xe là chiếc thúng lớn có gài thêm một bó rơm nếp nhỏ. Chỉ cần nhìn thấy hình ảnh ấy, người ta dường như đã cảm nhận được hương vị mùa thu đang len vào phố. Có lần, tôi dừng xe mua một gói cốm. Những hạt cốm xanh mềm, dẻo thơm, mang theo hương lúa non dịu nhẹ. Tôi nhẩn nha thưởng thức món quà nhỏ giữa buổi sáng trong lành, nghe gió lướt qua hàng cây, nắng rải xuống mặt đường. Hóa ra, mùa thu không chỉ nằm trong sắc trời hay những vần thơ, mà còn ở một thức quà dân dã, một cuộc gặp gỡ tình cờ, một khoảnh khắc bình thường đủ khiến người ta nhớ mãi.
Càng đi qua năm tháng, tôi càng hiểu rằng có những vẻ đẹp chỉ thực sự được nhận ra sau khi ta đã trải qua những điều không dễ dàng. Nếu chưa từng đi qua những ngày hè oi ả, liệu ta có cảm nhận hết sự dịu mát của mùa thu? Cuộc đời cũng vậy. Sau những ngày khó khăn, sau những nỗi buồn tưởng chừng không thể vượt qua, đôi khi bình yên trở về bằng những điều rất nhỏ. Một buổi sáng trời trong, một cơn mưa đúng lúc hay một vạt cỏ may lặng lẽ bên đường cũng có thể khiến lòng người dịu lại.
Nhìn những ngọn cỏ mảnh mai lay động trong gió, tôi nghĩ đến sức sống bền bỉ của loài cỏ nhỏ bé ấy. Cỏ may mọc bên vệ đường, trên những khoảng đất khô cằn, chẳng cần ai chăm chút vẫn âm thầm bén rễ và lớn lên. Thân cỏ tưởng chừng mong manh trước nắng gắt, gió mạnh, vậy mà qua bao ngày khắc nghiệt, nó vẫn tìm cách vươn lên. Đến mùa, những bông hoa nhỏ li ti lại bung nở, phớt trắng giữa khoảng trời rộng lớn.
Chẳng ai biết cỏ đã trải qua bao nhiêu ngày nắng nóng, bao nhiêu lần nghiêng ngả trước gió. Cũng như con người, có những trưởng thành chỉ được nhìn thấy khi ta đã đi qua giông gió. Những tháng ngày âm thầm chịu đựng, những lần tự mình đứng dậy sau tổn thương, đôi khi chẳng có ai chứng kiến. Nhưng chính những điều ấy đã giúp ta trở nên vững vàng hơn, mà vẫn giữ được sự mềm mại trong tâm hồn.
Từ vạt cỏ may, tôi bất chợt nghĩ đến một câu chuyện tình yêu giữa cỏ và mặt trời. Cỏ ở gần mặt đất, nhỏ bé và lặng lẽ. Mặt trời ở trên cao, rực rỡ và xa xôi. Hai thế giới tưởng như chẳng thể chạm vào nhau. Cỏ không thể vươn tới bầu trời, còn mặt trời chẳng thể ở lại bên cỏ. Khoảng cách ấy dường như đã được định sẵn, khiến mọi mong chờ đều trở nên xa vời.
Thế nhưng, mỗi ngày, mặt trời vẫn trở lại. Từ phía chân trời, ánh nắng xuyên qua những tầng mây, trải xuống mặt đất, chạm vào từng ngọn cỏ. Có những ngày nắng dịu dàng, chỉ đủ hong khô những giọt sương đêm. Cũng có những ngày nắng rực rỡ, khiến mặt đất nóng ran, cỏ phải cúi mình trong khắc nghiệt. Dẫu vậy, cỏ vẫn lặng lẽ sống, hướng những chiếc lá nhỏ về phía ánh sáng.
Cỏ không thể giữ mặt trời ở lại lâu hơn, cũng chẳng thể đi theo mặt trời qua những miền trời xa rộng. Cỏ chỉ có thể cắm rễ sâu hơn vào lòng đất, kiên nhẫn lớn lên và đón nhận những gì đất trời trao tặng. Rồi đến một ngày, cỏ nở hoa.
Những bông hoa cỏ may không rực rỡ như sắc vàng của nắng, cũng chẳng đủ kiều diễm để khiến người qua đường phải dừng chân ngắm nhìn. Nhưng chúng vẫn nở, nhỏ bé và lặng lẽ, như một lời hồi đáp dành cho mặt trời. Dẫu chẳng thể ở bên nhau theo cách người ta thường mong đợi, cỏ vẫn lớn lên trong ánh sáng đã từng chạm đến mình.
Rồi những đám mây kéo về, bầu trời dịu xuống và mưa bắt đầu rơi. Nước thấm vào đất, len qua những chiếc rễ nhỏ, làm mềm lớp đất khô cằn. Sau những ngày nắng gắt, cỏ lại được đón nhận sự mát lành của đất trời. Nắng giúp cỏ lớn lên, mưa giúp cỏ tiếp tục xanh. Mỗi điều đến theo một cách khác nhau, nhưng đều góp phần nuôi dưỡng sự sống.
Trong tình yêu cũng vậy, có những người không thể ở bên nhau mỗi ngày, nhưng sự hiện diện của họ vẫn âm thầm làm cho cuộc đời nhau trở nên tốt đẹp hơn. Có những tình cảm không cần gọi tên, không nhất thiết phải có một cái kết trọn vẹn theo cách người đời vẫn mong đợi. Đôi khi, chỉ cần biết ở một nơi nào đó, người mình thương vẫn bình yên, vẫn sống tốt cuộc đời của họ, đã là một niềm an ủi.
Có những người đi qua đời ta, để lại một khoảng trời dịu dàng mà năm tháng không thể xóa nhòa. Họ không nhất thiết phải ở lại, nhưng những điều tốt đẹp họ từng mang đến vẫn có thể tiếp tục nuôi dưỡng ta, giống như ánh nắng đã đi qua vạt cỏ, để lại trong đó sức sống và những bông hoa trắng nhỏ.
Có lẽ, điều đẹp đẽ nhất trong câu chuyện của cỏ và mặt trời không nằm ở việc chúng có thể đến gần nhau hay không. Mặt trời vẫn ở trên cao, cỏ vẫn ở dưới mặt đất. Nhưng ánh nắng đã chạm vào cỏ, giúp cỏ lớn lên, còn cỏ vẫn hướng về phía ánh sáng bằng cách riêng của mình. Khoảng cách không xóa đi tất cả những gì từng gắn bó. Và đôi khi, một tình cảm không thể đi đến cuối con đường vẫn có thể để lại những điều đáng quý, nếu ta biết trân trọng những gì mình đã nhận được và học cách bước tiếp.
Mùa thu Hà Nội rồi sẽ qua. Những vạt cỏ may có thể úa đi khi đông tới, những bông hoa nhỏ sẽ rời khỏi cành, để lại những hạt giống tiếp tục hành trình của mình. Mặt trời vẫn tỏa nắng mỗi ngày, những cơn mưa rồi sẽ lại đến. Đất trời tiếp tục chuyển mùa, và sự sống vẫn âm thầm được nối dài từ những điều tưởng như nhỏ bé nhất.
Còn tôi, mỗi lần nhìn thấy một vạt cỏ may bên đường, có lẽ sẽ lại nhớ buổi sớm hôm ấy, nhớ làn gió đầu thu và câu chuyện tình yêu giữa cỏ với mặt trời. Tôi sẽ nhớ rằng không phải điều gì đẹp đẽ cũng cần rực rỡ, không phải tình yêu nào cũng có thể giữ nhau ở lại, và không phải những gì mong manh đều dễ dàng bị khuất phục. Có những điều cứ âm thầm đi qua nắng mưa, bền bỉ lớn lên theo cách riêng, rồi đến một ngày, tự khắc sẽ nở hoa.
Ngọc Sơn
Có những mùa trong năm chỉ cần một chút gió, một vạt nắng hay một mùi hương quen cũng đủ khiến người ta chậm bước. Mùa thu Hà Nội là một mùa như thế. Thu không ồn ào đi qua phố, chỉ khẽ khàng hiện diện trong bầu trời cao hơn, trong ngọn gió se hơn và trong những khoảnh khắc rất đỗi bình thường mà ta bất chợt muốn giữ lại.
Có những ngày trong năm, người ta không cần nhìn lịch cũng biết mùa đã đổi. Chỉ một buổi sáng mở cửa, thấy gió đi vào phòng nhẹ hơn hôm qua. Chỉ một chiều tan làm, chợt nhận ra nắng đã bớt gay gắt. Hoặc đôi khi, giữa một con phố đông người có một mùi hương thoảng qua rất nhanh, đủ khiến ta đứng lại trong lòng mình vài giây. Tháng Chín thường đến như thế.
Có những mùa thu người ta tìm thấy trên một con phố đầy lá vàng, trong một buổi sáng se lạnh, bên mặt hồ phẳng lặng hay giữa một gánh hoa đi chậm qua phố. Nhưng cũng có những mùa thu không nằm ở cảnh vật. Nó đến rất khẽ, vào một buổi sáng ta bỗng thấy lòng mình nhẹ hơn, vào một ngày nhận ra những điều từng khiến mình đau đã không còn đủ sức làm mình buồn nữa.
Trong một buổi chiều muộn, giữa những đợt gió lạnh đầu mùa đang khe khẽ tìm về, có người ngồi đón mùa đông nhưng lại bắt đầu từ… nỗi nhớ mùa thu.
Từ khoá
Hà Nội những ngày này đang vào thu, nồng nàn trong hương hoa sữa, dịu dàng với những bông ngọc lan và man mác trong từng chiếc lá đang đổi màu.
Có những cuộc chia xa, ban đầu người ta còn đếm từng ngày, từng tháng, rồi từng mùa đi qua. Đến một lúc nào đó, ngay cả thời điểm bắt đầu xa nhau cũng trở nên mơ hồ. Chỉ biết đã lâu lắm rồi, lâu đến nỗi những điều từng tưởng không thể quên nay cũng nhạt dần như dấu chân trên bãi cát sau một đêm thủy triều lên rồi xuống. Vậy mà đôi khi, giữa một buổi chiều rất đỗi bình thường, lòng bỗng nghe xao xác.
Có những nơi chốn tưởng chừng bình dị, vậy mà khi đi xa, ta mới nhận ra nơi ấy đã cất giữ cả một miền thương nhớ. Một mái nhà xưa, hàng tre trước ngõ, hay chiếc giếng cũ nơi bao người từng gặp gỡ, chuyện trò… Tất cả có thể đã lùi xa theo năm tháng, nhưng chỉ cần một lần nhớ lại, những hình ảnh thân thương ấy lại hiện về nguyên vẹn.
Có những người dành cả thanh xuân để vun vén cho công việc, cố gắng mang đến cho gia đình một cuộc sống đủ đầy. Nhưng rồi một ngày chợt nhận ra mình đã quên chăm sóc chính mình, quên dành thời gian cho những người thân yêu và cả những ước mơ giản dị của riêng mình. Để rồi khi hạnh phúc không còn nguyên vẹn, điều cần làm không chỉ là nhìn lại những gì đã mất, mà còn là học cách bước tiếp, tìm lại sự cân bằng và bình yên trong tâm hồn.
Có những ngày, chúng ta mải miết với công việc và những điều còn dang dở, đến mức quên hỏi chính mình rằng: hôm nay mình có mệt không, có cần nghỉ ngơi một chút không? Chỉ đến khi cơ thể lên tiếng bằng một cơn đau hay sự mệt mỏi kéo dài, ta mới chợt nhận ra đã lâu rồi mình chưa thực sự quan tâm đến bản thân.
