Mỹ tăng thuế nhôm thép: Chống thép rẻ, trả giá đắt?

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/6 đã chính thức tăng gấp đôi thuế nhập khẩu đối với nhôm và thép từ mức 25% lên 50%. Tổng thống Donald Trump khẳng định việc tăng thuế là để “ngăn chặn hành vi lách luật” của các nước xuất khẩu và bảo hộ ngành sản xuất thép, nhôm trong nước, vốn đang chịu áp lực nặng nề từ thép giá rẻ tràn ngập toàn cầu. Mỹ hiện là nước nhập khẩu thép lớn nhất thế giới, với 26,2 triệu tấn trong năm 2024, trong đó chủ yếu từ Canada, Brazil, Mexico, Hàn Quốc và Việt Nam.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết: “Không ai có thể đánh cắp ngành công nghiệp của các bạn nữa. Ở mức 25%, họ vẫn có thể vượt rào được phần nào. Nhưng ở mức 50%, họ sẽ không thể vượt qua được hàng rào đó”.

Thuế mới áp dụng trực tiếp lên phần thép và nhôm trong sản phẩm nhập khẩu, không áp dụng cho các thành phần khác. Trong khi đó, Anh được tạm thời miễn trừ, với mức thuế giữ nguyên 25% trong lúc hai bên tiếp tục đàm phán về hạn ngạch thương mại.

Ngay sau thông báo, cổ phiếu các hãng sản xuất nội địa như Nucor, Cleveland-Cliffs tăng vọt. Giá thép cuộn nóng nhảy từ 780 lên 920 USD/tấn - phản ánh kỳ vọng vào lợi nhuận cao hơn.

Trong khi đó, các ngành sử dụng nhiều vật liệu thép nhôm như ô tô, xây dựng gồng mình gánh chi phí đầu vào tăng vọt. Giá nhôm tăng hơn 50%, giá thép tăng hơn 7%, khiến các hãng xe như GM, Tesla báo cáo doanh số sụt giảm.

Trước động thái của chính quyền Trump, Canada gọi đây là “cuộc tấn công vào ngành thép Bắc Mỹ”. Hàn Quốc họp khẩn cấp với các tập đoàn lớn, trong khi EU cảnh báo sẽ trả đũa nếu Mỹ không đối thoại.

Theo các chuyên gia, thuế cao có thể tạo hiệu ứng ngắn hạn cho một vài ngành, nhưng về dài hạn lại đẩy giá thành sản xuất lên cao, khiến Mỹ kém cạnh tranh hơn. Việc xây dựng nhà máy luyện kim mất nhiều năm và đòi hỏi chi phí cao, chưa kể giá điện tại Mỹ đắt đỏ hơn châu Á. Quan trọng hơn, chính sách xoay vòng thuế thất thường của ông Trump khiến giới đầu tư thiếu niềm tin, từ đó làm tổn thương chính nền kinh tế Mỹ.