Nguy cơ rạn nứt NATO vì vấn đề Greenland

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/1 đã nhắc lại mong muốn giành quyền kiểm soát Greenland , viện dẫn những lo ngại về an ninh quốc gia trong bối cảnh hoạt động quân sự của Nga và Trung Quốc gia tăng ở Bắc Cực. Tổng thống Trump cho hay: “Nếu chúng ta không chiếm Greenland, Nga hoặc Trung Quốc sẽ làm điều đó. Và tôi sẽ không để điều đó xảy ra.”

Lời đe dọa mới nhất của nhà lãnh đạo Mỹ về việc giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch làm dấy lên lo ngại về sự rạn nứt địa chính trị, có thể dẫn đến sự tan rã của NATO, phá vỡ trật tự toàn cầu.

Phát biểu tại một hội nghị an ninh ở Thụy Điển, Ủy viên châu Âu phụ trách quốc phòng và không gian Andrius Kubilius cảnh báo rằng, nếu Mỹ dùng vũ lực để chiếm Greenland, đó sẽ là dấu chấm hết của NATO.

Đây cũng là lời cảnh báo được Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đưa ra. Thủ tướng Đan Mạch nhấn mạnh: “Tôi tin rằng cần phải xem xét nghiêm túc tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc muốn có Greenland. Nhưng tôi cũng muốn làm rõ rằng, nếu Mỹ chọn cách tấn công quân sự một quốc gia thành viên NATO khác thì mọi thứ sẽ dừng lại. Điều đó bao gồm cả NATO và an ninh mà chúng ta đã có được kể từ khi kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai.”

Trong lúc này, một loạt nỗ lực ngoại giao con thoi diễn ra trên khắp châu Âu. Các nhà lãnh đạo EU và NATO đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Đan Mạch trước những tuyên bố khó lường từ Washington. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa khẳng định vấn đề Greenland chỉ liên quan đến người dân Greenland và Đan Mạch, không phải bất kỳ quốc gia nào khác. Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho biết liên minh đang thảo luận các bước tiếp theo nhằm tăng cường an ninh Bắc Cực, song các cuộc thảo luận hiện vẫn ở giai đoạn sơ khai và chưa có đề xuất cụ thể.

Về phần mình, Tổng thống Trump tiếp tục bác bỏ chỉ trích từ các đồng minh, khẳng định ông là người đã “cứu NATO” bằng cách thúc ép các nước châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng.

Greenland từng là thuộc địa của Đan Mạch cho đến năm 1953 và hiện là lãnh thổ tự trị trong Vương quốc Đan Mạch, với quyền tự quản rộng rãi từ năm 2009. Chính quyền và đa số các đảng phái tại Greenland nhiều lần khẳng định hòn đảo “không phải để bán”, nhấn mạnh quyền tự quyết của người dân địa phương.

Cùng với một loạt vấn đề khác, như xung đột Ukraine hay vấn đề di cư…, Greenland đang tiếp tục là bài toán đánh giá sự đoàn kết của phương Tây.