Nhà ở xã hội (NƠXH) luôn là mối quan tâm của người thu nhập thấp, tuy nhiên chưa đạt kỳ vọng về hiệu quả, mặc dù chính sách phát triển loại hình nhà này được đánh giá tốt với hệ thống pháp luật hoàn thiện, cùng sự ưu tiên từ các cấp, ngành và truyền thông.
Chủ trương chuyển những nhà tái định cư để hoang hóa sang làm NƠXH từng nhận được đồng thuận cao và tưởng chừng dễ dàng khi mà “đất sạch - nhà sẵn”, cùng với đó là vừa tăng nguồn cung và tránh lãng phí tài sản công. Thế nhưng, nhiều tháng sau, thống kê cho thấy vẫn chưa có tòa nhà tái định cư nào được chuyển đổi.
KTS Phạm Hoàng Phương - Viện Kiến trúc quốc gia, Bộ Xây dựng - cho biết: "Các căn hộ tái định cư phần lớn được thiết kế cách đây hơn 10 năm nên đã lỗi thời so với cách tổ chức cuộc sống của các hộ gia đình hiện nay. Việc nghiên cứu nâng cấp các căn hộ loại này theo chuẩn tiện nghi mới sẽ gặp nhiều trở ngại bởi quy mô công trình lớn, phức tạp và đòi hỏi kinh phí lớn".
Luật sư Phạm Thanh Tuấn - Đoàn Luật sư Hà Nội - chia sẻ: "Nhà tái định cư là sản phẩm thuộc sở hữu nhà nước khi chuyển sang NƠXH (nghĩa là có thể bán cho người dân) thì hành lang pháp lý chỉ được quy định duy nhất ở Điểm a, Khoản 1, Điều 124 Luật Nhà ở 2023 và mang tính nguyên tắc, chưa có hướng dẫn chi tiết. Do vậy, việc triển khai về trình tự, thủ tục, hồ sơ, giấy tờ hiện gặp rất nhiều khó khăn".
Như vậy, việc chuyển đổi “không dễ dàng” bởi nhà tái định cư xây dựng bằng ngân sách chịu sự quản lý của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công. Vậy nên, muốn chuyển đổi sang NƠXH để bán cần phải định giá nhưng lại chưa có quy định rõ ràng để các tổ chức thẩm định giá có đủ cơ sở pháp lý thực hiện.
Theo ông Lê Hữu Nghĩa - Tổng Giám đốc Công ty Lê Thành: “Theo quy định, NƠXH có diện tích tối đa 25-70m2 nhưng nhà tái định cư thường có diện tích lớn hơn vậy rất nhiều. Vậy nên, khi chuyển đổi mục đích sử dụng là rất khó”.
“Rất khó” bởi thống kê có tới 70% số căn hộ tái định cư hiện nay sở hữu diện tích lớn hơn 70m2. Với diện tích tăng thêm này, người thu nhập thấp liệu có thể “cố” để mua nhà được không? Trong khi với đại đa số người lao động, mua một căn hộ diện tích “chuẩn” quy định đã luôn là sự cố gắng.
Ngoài ra, còn nhiều khó khăn được kể tên khác như cơ chế, kinh phí cho sửa chữa, nâng cấp, cải tạo lại các tòa nhà tái định cư sau hàng chục năm bị bỏ hoang xuống cấp. Bên cạnh đó là việc hoàn thiện tiếp cơ sở hạ tầng xung quanh hay các chính quyền địa phương cũng luôn cần nguồn nhà để sẵn sàng phục vụ cho các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng. Do đó, để chia sẻ quỹ nhà tái định cư cũng là chuyện không dễ dàng.
Theo báo cáo giám sát chuyên đề của Ban Đô thị HĐND Thành phố Hà Nội, khoảng 78% nguồn cung chung cư thương mại mới tại Hà Nội thuộc phân khúc cao cấp và siêu sang. Trong khi đó, căn hộ bình dân gần như vắng bóng trên thị trường sơ cấp.
Theo Ban Đô thị HĐND Thành phố Hà Nội, sự mất cân đối về cơ cấu sản phẩm đang đặt ra thách thức đối với khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.Theo đó, từ giữa tháng 9 đến nay, Sở Xây dựng Hà Nội tiếp tục công khai thông tin vị trí các ô đất theo hồ sơ đề xuất dự án nhà ở xã hội tại nhiều xã, phường.
Nằm giữa khu "đất vàng" trung tâm Thủ đô, khu tập thể số 23 phố Hàng Bài nhiều năm qua đã xuống cấp nghiêm trọng. Do diện tích chật hẹp, nhiều hộ dân tại đây buộc phải cơi nới hành lang, lắp đặt "chuồng cọp" và chắp vá hệ thống phòng cháy chữa cháy, khiến nguy cơ cháy nổ luôn là nỗi bất an thường trực.
Sở Xây dựng TP.HCM vừa công khai nhiều dự án nhà ở xã hội, trong đó hai dự án dự kiến tiếp nhận hồ sơ mua, thuê từ quý IV/2026, với giá bán khoảng 24,5 - 30,7 triệu đồng/m².
Nguồn cung căn hộ mới tại khu Tây TP.HCM đang thấp hơn đáng kể so với khu Đông, trong khi nhu cầu tìm kiếm có xu hướng tăng. Dữ liệu thị trường cho thấy tỷ trọng người quan tâm chung cư tại khu vực này đã tăng từ 17% năm 2022 lên 22% vào tháng 5/2026.
Từng gây chú ý với hình thức bốc thăm quyền mua căn hộ, khu vực Dương Nội, Hà Nội, hiện có giá chung cư khoảng 48–69 triệu đồng/m2. So với thời điểm các dự án đầu tiên mở bán, mặt bằng giá đã tăng khoảng 2,5–3 lần.
