Nhớ về ngày Giỗ Tổ

Có những ngày trong năm không chỉ được đánh dấu bằng thời gian, mà còn được ghi nhớ bằng cảm xúc. Với người Việt, mùng 10 tháng Ba âm lịch - ngày Giỗ Tổ Hùng Vương - là một ngày như thế. Dù ở bất cứ đâu, trong lòng mỗi người dường như đều có một lời nhắc rất khẽ: hãy nhớ về cội nguồn.

Nhớ về ngày Giỗ Tổ

Một buổi chiều tháng Ba âm lịch, nắng hanh vàng trải nhẹ bên hiên nhà. Tôi đang loay hoay với mấy chậu cây thì con gái nhỏ chạy đến, tay cầm tờ lịch vừa bóc, ánh mắt đầy tò mò khi thấy một ngày được in đỏ.

Tôi đón lấy tờ lịch từ con, mỉm cười và chậm rãi giải thích cho con về ngày Giỗ Tổ Hùng Vương - ngày mà cả dân tộc cùng tưởng nhớ các vua Hùng, những người đã có công dựng nên đất nước. Bé con im lặng lắng nghe, đôi mắt như đang cố hình dung về một miền xa xôi. Rồi trong suy nghĩ hồn nhiên của mình, con mong được đến thăm những vị vua trong câu chuyện.

Tôi nói với con rằng, vào những ngày này, Đền Hùng luôn đông người trở về dâng hương. Nhưng không phải ai cũng có thể trực tiếp về đó. Chỉ cần trong lòng mình luôn nhớ, luôn hướng về cội nguồn, thì sự tri ân ấy đã trọn vẹn rồi.

Con gái khẽ gật đầu. Ánh mắt vẫn trong veo, nhưng dường như đã chạm đến một điều gì đó thiêng liêng.

Những câu hỏi ngây thơ của con khiến tôi chợt nhận ra, có những điều tưởng như rất quen thuộc lại dễ bị người lớn bỏ quên. Để rồi mỗi độ tháng Ba về, trong lòng tôi lại dâng lên một cảm giác rất khó tả - như thể có một tiếng vọng từ xa xưa đang lặng lẽ gọi mình trở về.

Tối hôm đó, hai mẹ con tôi cùng xem những thước phim tư liệu về Đền Hùng. Dòng người lặng lẽ nối nhau trên những bậc đá rêu phong, khói hương bảng lảng trong sương, phía xa là núi rừng trầm mặc. Con gái tôi chăm chú dõi theo, còn tôi thì lặng đi, bởi ký ức tuổi thơ bỗng nhiên ùa về.

Ngày nhỏ, dưới mái hiên nhà cũ, tôi từng nghe bà kể về Lạc Long Quân, Âu Cơ và bọc trăm trứng. Khi ấy, tôi chỉ nghĩ đó là những câu chuyện cổ tích. Nhưng càng lớn lên, tôi càng hiểu, đó không chỉ là huyền thoại, mà còn là sợi dây vô hình gắn kết những con người Việt Nam lại với nhau bằng một cội nguồn chung.

Có lẽ vì thế mà ngày Giỗ Tổ luôn mang một sắc thái rất riêng. Không ồn ào, không náo nhiệt, mà là một khoảng lặng để mỗi người tự cho phép mình sống chậm lại, lắng nghe và hướng về nơi mình bắt đầu.

Với những người ở xa, ngày này lại càng trở nên đặc biệt. Có người như tôi - không phải năm nào cũng có thể về Phú Thọ. Có người đang ở một vùng đất khác, thậm chí ở bên kia biên giới. Nhưng dù ở đâu, trong lòng họ vẫn có một ngày Giỗ Tổ rất riêng.

Đó có thể là một nén hương thắp vội nơi ban thờ nhỏ. Là một cuộc điện thoại hỏi thăm gia đình. Là một khoảnh khắc lặng im khi nhìn thấy hai chữ “Giỗ Tổ” hiện lên trên tờ lịch. Những điều giản dị ấy thôi, nhưng đủ để nhắc mình rằng: mình thuộc về một nơi nào đó.

Khoảng cách địa lý có thể khiến bước chân không thể trở về, nhưng chưa bao giờ ngăn được tâm thức hướng về cội nguồn. Bởi trong sâu thẳm mỗi người Việt, luôn có một dòng chảy âm thầm - dòng chảy của ký ức, của lịch sử, của lòng biết ơn.

Tôi nhận ra rằng, những giá trị thiêng liêng không nằm ở những điều lớn lao, mà hiện hữu trong những điều rất nhỏ: một câu chuyện bà kể năm xưa, một thước phim xem cùng con, hay chỉ là một tờ lịch được in màu đỏ trên tường. Chính những điều ấy đang lặng lẽ giữ cho mạch nguồn ký ức không bao giờ đứt đoạn.

Và rồi, câu ca dao quen thuộc lại vang lên trong tôi như một lời nhắc: “Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng Ba”. Không cần những lời lẽ trang trọng, câu ca ấy vẫn đủ sức khiến mỗi người nhận ra rằng mình không hề đơn độc. Bởi phía sau ta luôn là một cội nguồn, một điểm tựa - nơi có cả một dòng lịch sử nghìn năm đang lặng lẽ nâng đỡ. Chúng ta hôm nay, dù nhỏ bé, vẫn đang là một phần của dòng chảy ấy.

Mai này, con tôi sẽ lớn lên. Có thể một ngày nào đó, con cũng sẽ kể lại câu chuyện về ngày Giỗ Tổ cho thế hệ sau, bằng cách của riêng mình. Lời kể có thể khác đi, nhưng tâm thức về cội nguồn thì vẫn vẹn nguyên. Đó chính là cách mà linh hồn dân tộc được trao truyền - lặng lẽ mà bền bỉ, như một dòng sông không ngừng chảy về phía biển lớn.

Linh Châu

Tin liên quan

Tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Osaka, Nhật Bản

Tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Osaka, Nhật Bản

Tin tức

Hướng về cội nguồn dân tộc, cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản đang chuẩn bị tổ chức Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9, với điểm nhấn là nghi thức tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại thành phố Osaka.

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời