Thành phố Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành khởi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật 43 cụm công nghiệp (thành lập giai đoạn 2018-2020) trong năm 2025. Tuy nhiên, hiện chỉ có trên 30 cụm được khởi công và đang trong quá trình xây dựng hạ tầng.
Nguyên nhân chính của tình trạng trên là do công tác giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn, cũng như các thay đổi về chính sách đất đai, điều chỉnh quy hoạch.
Điển hình là tình trạng tại cụm Công nghiệp làng nghề Xuân Thu có diện tích 20,8ha thuộc xã Đa Phúc. Thành lập từ tháng 6/2020, đến nay dự án vẫn chưa thể khởi công và đang phải xin gia hạn đến lần thứ 3. Hiện công tác giải phóng mặt bằng mới chỉ đạt hơn 13%. Phần còn lại, người dân vẫn chưa đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ dù đây là dự án thuộc danh mục Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Cụm công nghiệp được xây dựng cũng nhằm di dời các hộ sản xuất, doanh nghiệp trong khu dân cư gây ô nhiễm ra khu sản xuất tập trung. 5 năm không thể triển khai khiến nhà đầu tư gặp nhiều khó khăn.
Cụm công nghiệp Sơn Đông ở xã Đoài Phương cũng được Thành phố phê duyệt từ ngày 26/6/2020, đến nay chưa hoàn thành. Dự án có quy mô khoảng 72,9ha, tổng mức đầu tư hơn 1.211 tỷ đồng do Vinaconex Invset làm chủ đầu tư. Trong giai đoạn 1 đã thu hồi 13,8ha của 223 hộ và một tổ chức nhưng hiện vẫn vướng mắc trong giải phóng mặt bằng diện tích còn lại. Nguyên nhân do một số hộ dân có đất bị thu hồi chưa nắm rõ căn cứ pháp lý, cho rằng đây là dự án của nhà đầu tư tư nhân, từ đó yêu cầu được thỏa thuận giá bồi thường.
Cùng chung khó khăn trong giải phóng mặt bằng, Cụm công nghiệp Bình Minh – Cao Viên (xã Bình Minh) còn gặp vướng mắc do những thay đổi của Luật đất đai về chính sách đền bù giải phóng mặt bằng, thay đổi về quy hoạch. Được thành lập trong giai đoạn 2017-2018, đến nay dự án chưa thể khởi công xây dựng do phải điều chỉnh Chủ trương đầu tư, điều chỉnh Quy hoạch chi tiết 1/500.
Bà Nguyễn Thị Thủy – Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Hà Tây cho biết: "Chúng tôi gặp khá nhiều khó khăn khi điều chỉnh chủ trương đầu tư vào quy hoạch chi tiết. Thứ nhất là về quy trình, thủ tục điều chỉnh chủ đầu tư và quy hoạch, cũng như là các thủ tục pháp lý liên quan đến việc điều chỉnh. UBND thành phố và các Sở, ban, ngành cũng có những văn bản chỉ đạo, hướng dẫn chủ đầu tư các quy trình, thủ tục để triển khai, sớm triển khai đợt công tác về tuyên truyền đầu tư, điều chỉnh quy hoạch, cũng như là công tác giải phóng mặt bằng để sớm đưa dự án vào xây dựng".
Năm 2025, thành phố đặt mục tiêu khởi công xây dựng hạ tầng kỹ thuật cho 43 cụm công nghiệp. Để thực hiện điều này, Sở Công Thương đã tham mưu thành lập Tổ công tác đặc biệt nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp và nhà đầu tư. Tuy nhiên, đến nay mới có 6 cụm hoàn thiện hạ tầng, 9 cụm chưa được giải phóng mặt bằng, một số cụm chưa hoàn tất thủ tục giao đất; các cụm đã khởi công cũng gặp khó do giá vật liệu tăng và thiếu nguồn cung.
Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội Hà Minh Hải yêu cầu xã Thiên Lộc cần ưu tiên phát triển kinh tế dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh thu hút đầu tư vào Khu công nghiệp Thăng Long theo hướng xanh, hiện đại.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo, trong đó quy định mỗi khu, cụm công nghiệp dành 20 ha hoặc 5% tổng quỹ đất cho nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ tư nhân, khởi nghiệp.
Rào cản lớn nhất khi phát triển khu công nghiệp sinh thái hiện nay nằm ở tiếp cận đất đai và giải phóng mặt bằng.
Từ khoá
Với Dự án nhà ở xã hội Phú Cốc, Ban bồi thường giải phóng mặt bằng của xã đã tiến hành chi trả, bồi thường giải phóng mặt bằng đợt 1 với các gia đình có quỹ đất bị thu hồi. Từ sự đồng hành của người dân, tiến độ thực hiện thủ tục liên quan được triển khai nhanh, đồng bộ. Cũng vì thế, người dân càng thấy yên tâm, phấn khởi khi giao đất để thành phố triển khai dự án.
Tại Hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề về quản lý đất đai của hội đồng nhân dân phường Hai Bà Trưng sáng 30/10 đã ghi nhận nỗ lực lớn của địa phương khi đã phủ kín dữ liệu hơn 17.000 thửa đất với gần 9.800 thửa đạt chuẩn "Đúng - Đủ - Sạch - Sống". Tuy nhiên, cử tri vẫn chỉ ra nhiều vướng mắc cần khẩn trương tháo gỡ.
Tính đến ngày 15/10/2026, cả nước vẫn còn gần 11.900 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được đưa vào khai thác. Nhằm sớm phát huy giá trị tài sản công, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ dự thảo nghị quyết mới. Trọng tâm của đề xuất là bổ sung cơ chế cho thuê ngắn hạn tối đa 5 năm trong thời gian chờ hoàn thành các thủ tục đất đai.
Từ ngày 1/9/2026, Việt Nam đã chính thức áp dụng mã định danh 12 chữ số cho từng thửa đất, địa điểm và công trình xây dựng, tích hợp đồng bộ trên nền tảng VNeID. Tuy đã có định danh bất động sản nhưng theo nhiều chuyên gia, đây mới chỉ là điều kiện cần, chứ chưa thuyết phục người mua xuống tiền mua nhà, đất.
Tiếp tục câu chuyện thu hút sự quan tâm của người dân trong mấy ngày gần đây, đó là hướng xử lý vi phạm kéo dài nhiều năm nay tại các dự án của Tập đoàn Mường Thanh, trong đó có tổ hợp chung cư HH Linh Đàm. Sau khi HĐND thành phố Hà Nội thông qua cơ chế đặc thù xử lý vi phạm tại 12 dự án ngày 28/10 vừa qua, các tồn tại sẽ được giải quyết ra sao và quyền lợi của người mua nhà được bảo đảm như thế nào?
Hà Nội tiếp tục bổ sung quỹ đất phát triển nhà ở xã hội. Mới đây, Thành phố quyết định giao gần 3.000 mét vuông đất tại xã Sơn Đồng để triển khai dự án X1 Sơn Đồng, tạo cơ sở hoàn thiện thủ tục đầu tư và tiến tới xây dựng công trình.
