Theo đề án do Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà trình bày tại kỳ họp, phương án sáp nhập 52 tỉnh, thành phố hiện nay thành 23 tỉnh, thành phố mới dựa trên căn cứ thực tiễn, giúp mở rộng không gian phát triển và nâng cao hiệu lực quản lý. 11 địa phương còn lại gồm Hà Nội, TP Huế, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Cao Bằng (đặc thù) giữ nguyên cấu trúc hiện tại. Sau sắp xếp, cả nước có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 6 thành phố trực thuộc trung ương và 28 tỉnh.
Toàn bộ 23/23 đơn vị hành chính cấp tỉnh hình thành sau sắp xếp đã đạt định hướng tiêu chuẩn của đơn vị hành chính cấp tỉnh theo quy định tại Nghị quyết số 76 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Theo Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà, kết quả lấy ý kiến nhân dân đạt tỷ lệ đồng thuận cao, trung bình cả nước là 96,19% và 100% HĐND cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã của 52 tỉnh, thành phố đã biểu quyết tán thành chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh của địa phương mình.
Về tổ chức, biên chế, theo tổng hợp từ các địa phương, tổng biên chế cán bộ, công chức, viên chức theo định mức được giao của các cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp tỉnh thuộc 52 tỉnh, thành phố thực hiện sắp xếp là 447.657 người (gồm: 2.321 cán bộ, 79.118 công chức, 366.218 viên chức).
Sau sắp xếp, số lượng cán bộ, công chức, viên chức của cấp tỉnh tối đa không vượt quá tổng số cán bộ, công chức, viên chức (số có mặt) của cấp tỉnh trước sắp xếp và thực hiện tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, bảo đảm trong thời hạn 5 năm cơ bản bố trí theo đúng quy định.
Trong khi đó, theo số liệu báo cáo của các địa phương, tổng số trụ sở công cấp tỉnh của 52 tỉnh, thành phố thực hiện sắp xếp là 38.182 trụ sở; tiếp tục sử dụng 33.956 trụ sở; và dôi dư 4.226 trụ sở.
Việc sáp nhập cấp tỉnh lần này được đánh giá là quyết định lịch sử và mang tính cải cách sâu rộng nhằm nâng cao năng lực quản trị, mở rộng không gian phát triển kinh tế, giảm chi phí hành chính và thích ứng với yêu cầu phát triển trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Sau kỳ biểu quyết, Chính phủ và các địa phương chủ động tổ chức khẩn trương bàn giao, xây dựng tổ chức bộ máy mới, bố trí cán bộ và xử lý tài sản – ngân sách đúng quy định để nhanh chóng đi vào hoạt động và ổn định bộ máy theo mô hình chính quyền hai cấp.
Quyết định này không chỉ đánh dấu bước tiến mới trong cải cách hành chính mà còn tạo tiền đề cho sự phát triển đồng đều, bền vững cho địa phương và quốc gia. Sau biểu quyết, tiến trình triển khai sớm được đánh giá sẽ giúp hệ thống chính quyền địa phương hoạt động hiệu quả hơn trong giai đoạn tới.
