Một thời từng bị coi là tàn dư của chế độ phong kiến, thú ăn chơi sa đọa, ca trù tưởng chừng như đã diệt vong. Nhiều ca nương, đào kép đã phải sống cuộc đời mai danh ẩn tích hoặc không dám nhắc đến thân phận của mình. Nghề hát ca trù đã có thời gian dài bị xã hội nhìn nhận với nhiều ác cảm. Hơn 50 năm vắng bóng trong nền văn nghệ Việt Nam, đến nay, ca trù lại vươn lên và hồi sinh mạnh mẽ.
Trong các món ăn truyền thống được người Việt yêu thích, phở là món thật đặc biệt. Từ giới bình dân cho tới giới thượng lưu, bất cứ ai cũng có thể bước chân vào hàng phở. Người ta có thể ăn phở bất cứ thời điểm nào trong ngày, chỉ cần đói bụng là có thể ăn. Một người bình thường có thể không ăn bánh bao, không ăn mì, không ăn xôi, nhưng chắc chắn ai cũng từng ăn phở.
Múa rối nước là loại hình nghệ thuật dân gian gắn liền với nền văn minh lúa nước vùng Đồng bằng Bắc Bộ, với nhiều phường rối có lịch sử lâu đời. Phường rối nước Đào Thục có lịch sử 300 năm đã được công nhận là Di sản phi vật thể cấp Quốc gia năm 2023.
Hát xẩm có dòng chảy từ bao đời, gắn bó với con người Việt Nam, đặc biệt với cuộc sống dân dã, thị thành và kẻ chợ. Hát xẩm vừa bình dân, vừa chuyên nghiệp, vừa độc đáo, vừa đặc sắc, nhưng cũng lại rất quen thuộc. Bên cạnh giá trị nghệ thuật, hát xẩm còn là một loại hình âm nhạc mang tính nhân văn, tính thẩm mỹ, tính giáo dục về đạo đức và lối sống của mọi tầng lớp nhân dân.
Gốm là sản phẩm kết tinh của các yếu tố tự nhiên, đất, nước, lửa - ba trong năm yếu tố của ngũ hành tương sinh. Trong sản xuất, con người là trung tâm, kỹ thuật, nguồn nguyên, nhiên liệu, dụng cụ, phương tiện, cơ sở sản xuất là các yếu tố quyết định nên sự thành bại trong nghề. Cơ sở vật chất, kỹ thuật là quan trọng nhất của nghề gốm. Lò nung và lửa quyết định sự thành bại quá trình sản xuất gốm.
Trải qua bao đổi thay của xã hội và thời đại, chiếc áo dài vẫn luôn là biểu tượng tuyệt đẹp của nền văn hóa dân tộc, là niềm tự hào của đất nước, con người Việt Nam. Áo dài không phải là sự sáng tạo của một người ở một thời điểm mà là sự kế thừa của văn hóa truyền thống hàng nghìn năm.
Khác với "Quan họ cổ", "Quan họ mới" là lối ca hát trình diễn có đối tượng khán giả thưởng thức. "Quan họ mới" có thể ca hát ở bất cứ thời gian nào, không gian nào, người ca hát Quan họ không phải chỉ là quần chúng không chuyên mà bao gồm cả đội ngũ những nghệ sĩ chuyên nghiệp.
Làng Triều Khúc lưu giữ một điệu múa cổ độc đáo mang tên "con đĩ đánh bồng”, trong đó những người đàn ông hóa trang thành phụ nữ để múa và đánh trống bồng. Được lưu truyền qua hàng trăm năm và trở thành một nét đặc sắc của lễ hội làng, điệu múa đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Mục đích ca hát của "Quan họ cổ" chủ yếu là giao lưu tình cảm giữa đôi bên Quan họ kết bạn. Nói một cách khác, các nghệ nhân Quan họ tự hát cho nhau nghe cho nên "Quan họ cổ" có nhiều hình thức ca hát như: hát chúc, hát mừng, hát thờ, hát hội, hát canh… Tuy nhiên, những quy định trong hình thức hát canh vẫn được xem là tiêu biểu, độc đáo nhất trong các hình thức ca hát Quan họ.
Không chỉ đặc biệt về niên đại, Đình Hạ Hiệp còn mang đến những bất ngờ cho giới nghiên cứu về nghệ thuật điêu khắc độc đáo. Mỗi đầu rồng, mỗi thân người, mỗi con vật, mỗi đường dao trên mặt gỗ… dường như đều đang kể một câu chuyện. Và giữa tất cả những hình tượng ấy là con người với những cuộc vui, những sinh hoạt, những khát vọng rất đời thường.
Trên núi Sóc, qua nhiều thế hệ, người dân vẫn thờ Đức Thánh, chuẩn bị lễ phẩm, thực hành nghi lễ và kể lại những câu chuyện về Người. Dấu tích ngày nay vẫn còn lại trong cảnh vật, đền thờ và tư liệu. Ký ức về Gióng còn hiện diện trong Hội Gióng và những phần việc mà mỗi làng vẫn đảm nhận khi mùa hội đến.
Bên hữu ngạn sông Đáy có một ngôi làng mang tên Hạ Hiệp, tên cổ của làng là Kẻ Hiệp. Quá khứ hiện diện trong từng lối làng, từng dòng sông và đặc biệt, trong ngôi đình đã đứng đó qua hàng trăm năm. Người xưa khi dựng đình không chỉ chọn một khoảng đất mà các bậc tiền nhân chọn thế đất, chọn một vị trí để con người có thể đứng giữa đất, trời và cộng đồng làng xã.
