Chiều nay (23/4), với đại đa số đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Luật gồm 9 chương, 36 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
Trước đó, trình bày giải trình, tiếp thu ý kiến về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) , Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Chính phủ đã rà soát tổng thể dự thảo Luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết số 02 và các Nghị quyết trụ cột khác của Bộ Chính trị, phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh: "Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng khẳng định vai trò chủ động của chính quyền Thủ đô trong thiết kế, tổ chức, thực hiện và thử nghiệm chính sách. Đồng thời bổ sung các quy định nhằm bảo đảm chặt chẽ, bao gồm không áp dụng thủ tục rút gọn trong xây dựng văn bản, quy phạm pháp luật, làm rõ thẩm quyền ban hành văn bản của Chủ tịch UBND thành phố, bổ sung yêu cầu phải xác định cơ chế kiểm tra, giám sát, trách nhiệm giải trình khi ban hành văn bản, trách nhiệm đánh giá hiệu quả văn bản sau ban hành và tổng kết thực tiễn. Bổ sung phạm vi thí điểm gồm cơ chế, chính sách khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền để bảo đảm tính bao quát, giới hạn thời gian thí điểm chính sách mới không quá 5 năm và cơ chế tạm dừng khi phát sinh rủi ro vượt quá mức độ đã được dự báo sau".
Sau khi tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Luật giao chính quyền thành phố 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội. Trong đó, HĐND có 127; UBND có 56; Chủ tịch UBND có 16 thẩm quyền.
Quy định này, theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng đã tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, toàn diện để thành phố phát huy tối đa tiềm năng, vị thế và tính chủ động, sáng tạo trong xây dựng, phát triển Thủ đô theo phương châm “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Luật bổ sung phạm vi thí điểm gồm “cơ chế, chính sách khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền” để bảo đảm tính bao quát. Cùng với đó, giới hạn thời gian thí điểm chính sách mới không quá 5 năm và cơ chế tạm dừng khi phát sinh rủi ro vượt quá mức độ đã được dự báo.
Về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô, các chính sách được rà soát, hoàn thiện theo hướng chặt chẽ, khả thi, bảo đảm kiểm soát và phù hợp thực tiễn.
Cụ thể, Luật làm rõ thẩm quyền của chính quyền thành phố trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển và yêu cầu phối hợp với các Bộ liên quan để bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, nhất là đối với không gian tầm cao.
Quy định cho phép UBND thành phố được bổ sung chương trình giáo dục địa phương mà không làm thay đổi mục tiêu, nội dung cốt lõi của chương trình giáo dục quốc gia. Đồng thời, hoàn thiện chính sách đặc thù trong lĩnh vực y tế theo hướng quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở y tế trên địa bàn trong việc tham gia hỗ trợ hệ thống y tế Thủ đô, đặc biệt trong cấp cứu ngoại viện và phối hợp chăm sóc sức khỏe.
Luật trao quyền cho HĐND thành phố quyết định áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt đối với các dự án lớn, quan trọng trên cơ sở được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền và sau khi tham vấn các Bộ, ngành có liên quan, quyết định gia hạn thời gian không quá 6 tháng để hoàn thiện điều kiện về khởi công xây dựng công trình đối với các dự án thực hiện theo Nghị quyết số 258 của Quốc hội.
Liên quan tới “vùng Thủ đô”, liên kết vùng, luật được chỉnh lý theo hướng khẳng định vai trò trung tâm, dẫn dắt của Thủ đô; tạo cơ chế để các địa phương chủ động tham gia liên kết, được áp dụng quy định của Luật Thủ đô khi thực hiện dự án chung; cho phép sử dụng ngân sách địa phương để đầu tư liên vùng nhằm giải quyết các vấn đề hạ tầng, môi trường, dịch vụ thiết yếu phục vụ lợi ích chung.
Đáng lưu ý, Luật quy định rõ nguyên tắc loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý đối với trường hợp thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không vụ lợi nhưng vẫn phát sinh thiệt hại. Đây không phải điều kiện duy nhất mà đặt trong tổng thể cơ chế kiểm soát quyền lực, giám sát và trách nhiệm giải trình.
Dự kiến, sáng mai (23/4), Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Nếu được thông qua, Luật sẽ mở ra kỳ vọng về những cơ chế đủ mạnh, đủ mới để Hà Nội bứt phá, phát huy tốt hơn vai trò và vị thế của Thủ đô.
Sửa đổi Luật Thủ đô được nhìn nhận là bước đi quan trọng trong hoàn thiện thể chế phát triển cho Hà Nội - trung tâm đầu não về chính trị - hành chính, kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế của cả nước.
Được kỳ vọng tạo bước đột phá về thể chế, mở ra động lực phát triển mới cho Hà Nội, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) thể hiện rõ tinh thần đổi mới, đặc biệt ở định hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Hôm nay (23/4), Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Dự thảo Luật được xây dựng với nhiều nội dung đổi mới, chính sách mang tính đột phá, kỳ vọng tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế, tạo động lực để Thủ đô phát triển nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại; đồng thời giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Từ khoá
Xử lý nghiêm sai phạm, bảo đảm an toàn công trình và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người mua nhà. Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong Nghị quyết vừa được HĐND thành phố Hà Nội thông qua ngày 28/10, nhằm tháo gỡ những tồn tại kéo dài tại 12 dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh.
Chiều 30/10, Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị quán triệt, triển khai Kết luận số 86 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 33 của Thành ủy; đồng thời đánh giá kết quả 4 năm thực hiện Nghị quyết số 12 của Bộ Chính trị. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, từ điểm cầu trụ sở Thành ủy và Công an Thành phố.
Chiều 30/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027. Bên cạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, các đại biểu cũng quan tâm đến việc bố trí nguồn nhân lực, bảo đảm điều kiện thực hiện chính sách tại cơ sở. Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh, xây dựng vị trí việc làm ở các cấp, các ngành, từ trung ương đến địa phương là cơ sở quan trọng để xác định biên chế và hoàn thiện chính sách tiền lương.
Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, hôm nay (30/10), Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi). Nhiều ý kiến đề nghị hoàn thiện cơ chế công khai thông tin, tiếp nhận và giải quyết kiến nghị, bảo đảm quyền làm chủ của người dân được thực hiện thực chất, hiệu quả.
Từ những sai phạm tại các dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh ở Hà Nội, các đại biểu Quốc hội đề nghị siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh bất động sản. Tại phiên thảo luận tại nghị trường sáng 30/10 về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), nhiều ý kiến yêu cầu ngăn chặn vi phạm ngay từ khi đưa căn hộ ra thị trường, tăng cường các biện pháp bảo vệ người mua nhà.
Sáng 30/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI đã thảo luận tại hội trường về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Các đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định về giao dịch điện tử, quyền sở hữu và trách nhiệm của các bên tham gia thị trường, nhằm hạn chế tranh chấp, bảo đảm quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.
