Trước tình trạng phong trào yêu nước tại Pháp bị suy yếu, Văn Ba đề xuất khôi phục Hội những người An Nam yêu nước. Anh định phải tranh thủ thời cơ Hội nghị Versailles sắp diễn ra để tập hợp lực lượng, cất lên tiếng nói mạnh mẽ đòi quyền lợi chính đáng cho nhân dân Việt Nam và các dân tộc thuộc địa.
Đến Pháp năm 1911, Nguyễn Văn Ba gửi thư xin học tại Trường Thuộc địa nhằm thấu hiểu sâu sắc chính sách cai trị để tìm cách giúp đỡ đồng bào. Tuy nhiên, khát vọng học tập này đã bị từ chối thẳng thừng do anh không có sự giới thiệu của chính quyền thực dân Đông Dương.
Sống tại Luân Đôn, Nguyễn Văn Ba rơi vào cảnh thất nghiệp và cuộc sống vô cùng chật vật khi sức khỏe không còn cho phép làm các việc nặng nhọc như đốt lò, khuân than. May mắn sau đó, anh tìm được việc phụ bếp tại một khách sạn lớn, trước khi chuyển sang làm việc tại khách sạn Carlton nổi tiếng.
Nghiên cứu tác phẩm của Các Mác tại Luân Đôn, Nguyễn Văn Ba tìm thấy hướng nhận thức mới qua các khái niệm về chủ nghĩa tư bản và giá trị thặng dư. Tri thức này giúp anh nhìn thấu hạn chế của các bậc tiền bối, cả tư tưởng dựa vào ngoại bang của Phan Bội Châu lẫn chủ trương cải cách của Phan Châu Trinh đều không phải là con đường giải phóng dân tộc hiệu quả.
Đến Paris, Văn Ba được hai tiền bối Phan Châu Trinh và Phan Văn Trường đùm bọc, đưa vào Hội những người Việt Nam yêu nước. Thấu hiểu nỗi cay đắng của hàng vạn đồng bào bị thực dân áp bức, lao dịch nơi xứ người, anh càng sục sôi quyết tâm tìm con đường giải phóng độc lập cho dân tộc.
Có giấy tờ hợp pháp, Văn Ba tích cực đến các nhà máy, khu công nghiệp tại Pháp để khảo sát đời sống đồng bào. Chứng kiến hàng vạn người Việt lao động cực nhọc, lương thấp, sống thiếu thốn và mòn mỏi mong ngày về quê hương, anh thấu cảm sâu sắc nỗi khổ của người dân mất nước, đồng thời nhận ra yêu cầu cấp bách phải tập hợp họ vào một phong trào đấu tranh có tổ chức.
Hải Hà tình cờ gặp chú Khánh – đồng đội cũ của cha cô. Để nuôi ba con ăn học sau khi vợ mất, chú phải khai gian tuổi sang Hàn Quốc lao động. Mảnh đời và sự hy sinh kiên cường của chú Khánh giúp Hải Hà thấm thía sâu sắc hơn những đắng cay, nhọc nhằn mà người lao động xa xứ đang âm thầm gánh vác.
Bữa cơm Tết của công nhân Việt bị Bách cản trở, Sơn nổi giận suýt đánh nhau nhưng mọi người kịp can vì sợ trục xuất. Hải Hà và Tâm sau đó tranh cãi gay gắt về sự cam chịu trước bất công công xưởng. Cuộc va chạm lột tả giằng xé giữa áp lực kiếm tiền và khát vọng giữ gìn phẩm giá nơi xứ người.
Tâm gặp lại Sơn tại công viên – nơi lao động nước ngoài thường tụ họp để nguôi nỗi nhớ quê. Qua Sơn, Tâm biết Yến đã chuyển đi làm ở nơi xa. Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi không chỉ khắc họa sự đùm bọc, sẻ chia giữa những người đồng hương xa xứ mà còn hé mở những rung động cảm xúc đặc biệt giữa Sơn và Tâm.
Thị sống khép kín, làm việc vất vả trong nhà máy và gánh chịu sự miệt thị, phân biệt từ Hải Hà. Trong khi đó, Hải Hà trải qua va chạm quan điểm lịch sử khi tiếp xúc với những người Hàn từng tham chiến tại Việt Nam. Cuộc trò chuyện này thức tỉnh lòng tự hào dân tộc trong Hải Hà, thôi thúc cô quyết tâm học tiếng Hàn để tự tin bảo vệ quan điểm của mình.
Tâm và Nam sang Hàn Quốc, làm việc tại một xưởng sợi và ở khu nhà công nhân. Chưa thạo tiếng lẫn nghề, cả hai phải làm công việc cọ rửa, dọn dẹp nặng nhọc giữa giá lạnh dưới sự quát mắng của chị tổ trưởng, bắt đầu những ngày mưu sinh đầy nhọc nhằn nơi xứ người.
Xuất bản năm 2005, tiểu thuyết "Đất người" của nhà văn Kim Uyên tái hiện chân thực hành trình mưu sinh đầy nhọc nhằn của người lao động Việt Nam tại Hàn Quốc. Qua những va vấp, phận đời trôi dạt và các mối quan hệ nơi xứ người, tác phẩm khắc họa sâu sắc nỗi hoài niệm quê hương, tình đồng hương ấm áp cùng khát vọng vươn lên tìm kiếm một tương lai tươi sáng hơn.
