"Tuổi thơ dữ dội" là một tiểu thuyết được xuất bản năm 1988 của nhà văn Phùng Quán, có nội dung xoay quanh cuộc sống, chiến đấu và sự hi sinh của những thiếu niên 13, 14 tuổi trong hàng ngũ Đội thiếu niên trinh sát của Trung đoàn Trần Cao Vân.
Trước lúc hy sinh, Tạ để lại lời trăng trối đầy xúc động gửi tới vợ con và mẹ già cùng đồng đội của mình. Anh mong sau chiến thắng, nếu có nhớ, vợ hãy về Quảng Trị để tìm phần mộ anh. Vào giữa đêm mưa, đồng đội tổ chức thủy táng cho người anh hùng kiên trung ấy ngay trên sông Thạch Hãn. Nỗi mất mát quá lớn khiến tất cả lặng đi.
Chiến sĩ Hải bị địch bắt và tra khảo. Gã Phan Thái dùng bạo lực, mỉa mai và cả đòn tâm lý để ép anh đầu hàng, nhưng Hải vẫn giữ vững khí tiết. Dù bị đánh đập, bị súng kề vào đầu, anh vẫn đáp trả bằng lời lẽ bình tĩnh và đầy khí phách khiến kẻ thù nể phục. Anh kiên định rằng, cái chết cũng phải có giá trị, không thể chết vô ích.
Trong giây phút cận kề cái chết, Hải vẫn giữ vững khí tiết, bình thản như đã chuẩn bị từ lâu. Anh hiểu rằng cái chết của mình không chỉ là sự kết thúc một sinh mệnh mà còn là sự chứng minh lòng trung thành, danh dự và tinh thần bất khuất trước đồng đội và Tổ quốc.
Chiến sĩ trẻ tên Bình - người đồng đội thân thiết của Cường đã ra đi. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, Bình chỉ kịp gửi gắm mong muốn đưa kỷ vật về cho cha, rồi ra đi trong vòng tay bạn bè.
Cường và Tấn, hai người sống sót cuối cùng của đại đội. Trước khi sang sông, cả hai đứng lặng lẽ tiễn biệt đồng đội. Trong không khí buồn bã ấy, Cường bất ngờ trông thấy Hồng - người con gái anh yêu mà tưởng đã mất. Họ đoàn tụ trong giây phút nghẹn ngào. Nhưng bên nhau chưa được bao lâu, họ lại bước tiếp vào trận chiến mới.
Sau tai nạn, chú Khánh suy kiệt do khối u chèn cột sống, nhưng chủ xưởng phủ nhận trách nhiệm, không bồi thường và định đùn đẩy đưa chú về nước trên xe lăn. Hải Hà đau xót tột cùng khi thấy người đồng hương mình trân trọng rơi vào cảnh bại liệt. Trước sự bất công đó, Sơn động viên cô và khẳng định mọi người sẽ kiên quyết đấu tranh đòi lại quyền lợi chính đáng cho chú Khánh.
Chị Hạnh nảy sinh tình cảm với anh Hùng sau khi cuộc hôn nhân ở quê đổ vỡ. Dù dằn dứt, xót xa vì chồng con và chưa thể tính chuyện tương lai, chị vẫn tìm thấy ở anh Hùng tình yêu thương cùng chỗ dựa tinh thần. Chứng kiến câu chuyện của Hạnh, Thị dần thấm khía và nhận ra những góc khuất, phức tạp trong tình yêu và hôn nhân của kiếp người xa xứ.
Hải Hà nhập viện do tai nạn giao thông và bàng hoàng đau đớn khi biết đã mất đi đứa con đầu lòng. Thái đến chăm sóc, tự nhận là chồng cô để đứng ra nhận tiền bồi thường và giải quyết với người gây tai nạn. Bi kịch mất con cùng sự dàn xếp tiền bạc khiến Hải Hà lún sâu vào tuyệt vọng, cô quyết định giấu kín sự việc với mọi người ở xí nghiệp.
Tác phẩm đi sâu vào sự cô đơn và nỗi nhớ quê da diết của các nhân vật. Thắm đau đớn ôm mối tình khắc mỏi với Tuấn. Hải Hà nhận ra mối quan hệ với Thái chỉ mang lại sự trống rỗng, khiến cô thêm cồn cào nhớ nhà. Trong nỗi tuyệt vọng, Hải Hà tìm đến ngọn đồi quen thuộc để tĩnh tâm nhưng rồi bấn loạn chạy xuống đường và gặp tai nạn giao thông.
Hải Hà tình cờ gặp chú Khánh – đồng đội cũ của cha cô. Để nuôi ba con ăn học sau khi vợ mất, chú phải khai gian tuổi sang Hàn Quốc lao động. Mảnh đời và sự hy sinh kiên cường của chú Khánh giúp Hải Hà thấm thía sâu sắc hơn những đắng cay, nhọc nhằn mà người lao động xa xứ đang âm thầm gánh vác.
Bữa cơm Tết của công nhân Việt bị Bách cản trở, Sơn nổi giận suýt đánh nhau nhưng mọi người kịp can vì sợ trục xuất. Hải Hà và Tâm sau đó tranh cãi gay gắt về sự cam chịu trước bất công công xưởng. Cuộc va chạm lột tả giằng xé giữa áp lực kiếm tiền và khát vọng giữ gìn phẩm giá nơi xứ người.
