Tiểu thuyết ‘Tuổi thơ dữ dội’ (phần 28) - Phùng Quán
PodcastSau những trận tra tấn dã man, Lượm và Thúi bị dồn vào xà lim tối tăm, ẩm ướt; trong bóng tối đặc quánh, hai đứa trẻ vừa run rẩy vừa cố gắng động viên nhau vượt qua.
Sau khi kết thành tiểu đội du kích trong ngục, Lượm đề xuất nhiệm vụ đầu tiên là tìm nước tiếp tế cho các tù chính trị đang kiệt sức. Ý tưởng này làm tất cả cảm động và đồng lòng theo. Tuy nhiên, khó khăn trước mắt là chỗ ngủ chật hẹp và bẩn thỉu. Trong tình thế ấy, Lượm quyết định làm một việc không ai dám, đó chính là thông cầu tiêu bị tắc để có chỗ sạch sẽ hơn.
Sau những trận tra tấn dã man, Lượm và Thúi bị dồn vào xà lim tối tăm, ẩm ướt; trong bóng tối đặc quánh, hai đứa trẻ vừa run rẩy vừa cố gắng động viên nhau vượt qua.
Sau khi thấy chỉ huy trưởng Phùng Đông bị giặc bắt, Lượm vô cùng bàng hoàng và đau xót. Trong tâm trí cậu, những nhân vật như ông Đông hay khẩu pháo ông già 75 đều là biểu tượng bất tử của sức mạnh kháng chiến, vậy mà giờ đây lại rơi vào tay giặc khiến niềm tin non trẻ bị chấn động dữ dội.
Lượm, Thúi và Ngạnh phải chứng kiến cảnh tù đày khốn khổ, chen chúc giữa phân rác, giòi bọ, đói khát và bệnh tật. Ngạnh kể lại chuyện mình từng bị tra tấn vì làm liên lạc cho du kích làng Liễu Cốc nhưng vẫn không khai khiến Lượm và Thúi cảm phục. Cả ba dần thân thiết chia sẻ với nhau những uất ức và ước mơ.
Tù nhân ở nhà lao Thừa Phủ bị áp giải đi lao động khổ sai, công việc nặng nhọc và thường xuyên bị đánh đập. Trong số các em nhỏ, Thúi tỏ ra tháo vát, thường xuyên xin được nước, đồ ăn thừa để nuôi Lượm và Ngạnh đang bệnh. Hình ảnh anh tù điên - một người tù kỳ dị, luôn giả vờ làm trò trêu chọc cả lính gác tàn ác khiến bọn tù khổ ải cũng có lúc bật cười làm dịu bớt cảnh địa ngục trần gian.
Lượm ám ảnh trước sự tàn bạo của Lép “sẹo”, nhưng nhờ tình đồng đội từ Ngạnh, Thúi và Lành, em tìm lại dũng khí, biến sợ hãi thành sức mạnh đoàn kết.
Hoàng Thu liên tiếp xuất hiện những điềm gở bất thường: tre nứa đồng loạt ra hoa trái chu kỳ rồi chết hàng loạt, nguồn nước và thủy sinh cạn kiệt bởi nạn phá rừng, đánh bắt tận diệt. Đỉnh điểm là khi một con ba ba khổng lồ xuất hiện ở thác Hoàng Thu, lòng tham đã khiến người dân dùng thuốc nổ săn bắt, dẫn đến tai nạn chết người thảm khốc. Những biến cố ấy cùng các trận lũ lụt, lũ quét kinh hoàng ập đến ngay sau đó khiến cả bản làng hoảng sợ, tin rằng thiên nhiên và thần linh đang giáng lời cảnh báo, trừng phạt con người.
Giữa không gian tĩnh lặng của những ngày đầu năm mới trong rừng sâu, tiếng sáo từng gắn bó với tuổi học trò vang lên trong tâm tưởng, khơi dậy bao ký ức tuổi trẻ của Phù. Anh nhớ lại lần đầu tiên đứng trên sân khấu thổi sáo – tiếng sáo từng đưa anh bước ra khỏi đại ngàn Hoàng Liên, mang về những chiếc huy chương vàng và giấy khen tự hào, để rồi sau này lại trở thành người bạn đồng hành trong những ngày tháng trốn chạy cô độc. Tiếng sáo hòa quyện cùng hoài niệm về gia đình, quê hương và một thời quá khứ, làm dấy lên nỗi niềm bồi hồi, xao xuyến khó tả.
Trải qua 241 ngày biệt lập trong rừng sâu, Phù bàng hoàng nhận ra không khí Tết đã cận kề khi đồng bào Hoàng Liên tất bật chuẩn bị đón năm mới. Giữa cảnh sắc mùa xuân, nỗi nhớ bố mẹ, vợ Mai và con trai trào dâng, cấu xé tâm can anh. Phù day dứt khôn nguôi lo cho gánh nặng gia đình khi thiếu vắng bóng hình trụ cột, đồng thời dằn vặt vì phải rời bỏ bản làng trốn chạy. Dù sinh tồn đã tạm ổn, khát khao được trở về đoàn tụ với con người và cộng đồng vẫn luôn bùng cháy, cào xé tâm can anh từng ngày.
Phù nhớ lại lần bắt được On – một người đàn ông nghèo vì vợ vừa sinh con khát sữa, đói kém nên đành liều lĩnh lẻn vào nhà trộm gà. Giữa lúc dân bản phẫn nộ đòi trừng phạt, tận mắt chứng kiến hoàn cảnh khốn cùng cùng sự ăn năn thành khẩn của On, Phù đã quyết định buông tay tha thứ. Kỷ niệm ấy khắc họa rõ nét một con người Phù: Dẫu nghiêm khắc trong công việc, anh vẫn giữ trọn lòng trắc ẩn, luôn nhân hậu mở lối cho những mảnh đời lầm lỡ một con đường hoàn lương.
Trở về làm dâu, Mai luôn tận tụy, chịu thương chịu khó, từ sáng sớm đã lo chu toàn việc bếp núc, nương rẫy, gia súc và mọi việc trong nhà. Thấy con dâu vất vả, bố mẹ Phù cũng xắn tay vào đỡ đần. Cảm động trước sự chân thành của Mai, Phù dần bị cuốn vào nhịp sống gia đình ấm áp. Đỉnh điểm là chuyến thăm người chú của Mai, nơi những chén rượu nồng và câu chuyện thân tình thắt chặt thêm tình cảm họ hàng, gắn kết hai vợ chồng bền chặt hơn.
Sau cuộc đối đầu, trong hơi men nồng nặc, cả Phù và Báo đều say đến bất tỉnh và được mọi người dìu vào cạnh bếp chăm sóc. Qua những lời bộc bạch trong cơn say, Phù càng nhận rõ sự khác biệt căn cốt giữa mình và Báo. Hơi men cũng đưa anh ngược dòng ký ức về những năm tháng làm cán bộ sát cánh cùng Chủ tịch Hoàng A Phùng ở vùng biên giới đầy bất ổn: những lần cùng xã phá bỏ nương anh túc, triệt phá đường dây buôn ma túy và chắt chiu từng việc làm để bảo vệ sự bình yên cho nhân dân.