Để đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng cấp thiết trong bối cảnh mới, nhiều trường học đang chủ động thay đổi cách dạy - cách học, bắt đầu từ việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh ngay từ sớm.
Dạy học theo định hướng STEM - tích hợp Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học - được xem là một trong những lời giải hiệu quả. Không chỉ giúp học sinh phát triển tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề, STEM còn mở ra cơ hội để các em chạm vào thế giới khoa học một cách sinh động và gần gũi hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, không dễ để có thể đáp ứng được những tiết học STEM đạt đúng chất lượng.
Nhà giáo Nguyễn Cẩm Thanh, Hiệu phó Trường THCS Trưng Vương, Quận Hoàn Kiếm cho biết: "Để triển khai được những tiết học STEM, học sinh sẽ phải thực hành rất nhiều mà cơ sở vật chất hiện tại của chúng tôi chưa đáp ứng được kịp thời. Ví dụ, môn Hóa học sẽ cần đến rất nhiều dụng cụ thí nghiệm; kể cả các môn Vật lý, Công nghệ cũng vậy. Để đáp ứng cơ sở vật chất thì vấn đề kinh phí ở đâu cũng khiến chúng tôi gặp nhiều khó khăn, do đó cấp thiết cần có một cơ chế để hỗ trợ cho nhà trường trong việc giáo dục những tiết học STEM này".
Dưới sự hướng dẫn trực tiếp từ giảng viên trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, việc kết nối giữa trường phổ thông và đại học không chỉ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy, mà còn tạo điều kiện để học sinh làm quen với các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ từ sớm.
Giảng viên Nguyễn Huy Hoàng, Trường Điện, điện tử - Đại học Bách Khoa cho biết: "Việc tiếp cận công nghệ từ sớm là điều rất cần thiết vì công nghệ sẽ ngày càng hiện đại. Do đó, để thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng sẽ cần một khoảng thời gian dài, nên việc chúng ta có thể xây dựng cho các em nền tảng từ sớm, như cấp 2, cấp 3 sẽ giúp các em làm quen với công nghệ ở bậc đại học hiệu quả hơn".
STEM còn mang đến cho học sinh định hướng rõ hơn về ngành nghề mà mình muốn theo đuổi sau này. Học sinh Nguyễn Đức Hoàng, Trường THCS Trưng Vương, Quận Hoàn Kiếm chia sẻ: "Lớn lên con muốn làm nhà vật lý, con thấy nghề này rất thú vị và có thể giúp nhân loại trong nhiều việc. Khi học STEM, con sẽ được tìm hiểu sâu hơn về các môn học nhờ sự trợ giúp của AI, như môn Toán hay Vật lý".
Học sinh Phạm Đức Lâm, Trường THCS Trưng Vương, Quận Hoàn Kiếm chia sẻ: "Lớn lên con muốn làm kỹ sư phần mềm, bây giờ con thấy bắt buộc phải học sử dụng những phần mềm như AI, các phần mềm soạn thảo văn bản nên con thấy những kỹ năng được học từ STEM sẽ giúp con trở thành một kỹ sư phần mềm nhanh chóng và hiệu quả hơn".
Định hướng nghề nghiệp cho học sinh không còn là nhiệm vụ của riêng bậc đại học. STEM chính là một trong những chìa khóa giúp phát hiện và bồi dưỡng sớm những tiềm năng, từng bước hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao - ngay từ ghế nhà trường.
Theo lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc ra đời một ngành đào tạo mới không hề đơn giản và đối với đào tạo ngành vi mạch bán dẫn hiện nay có rất nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức.
Bộ đội xuất ngũ được hướng nghiệp là một trong những chính sách được Đảng, Nhà nước quan tâm, bởi phần lớn thanh niên trước khi nhập ngũ đều chưa có nghề nghiệp ổn định.
Một chương trình đào tạo hiệu quả không chỉ được đánh giá qua kiến thức người học tích lũy trong nhà trường mà còn ở khả năng vận dụng kiến thức ấy vào công việc. Khi yêu cầu của thị trường lao động liên tục thay đổi, việc rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thực tế nghề nghiệp đang trở thành yêu cầu ngày càng rõ nét đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Nhằm thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tế của thị trường lao động, Trung tâm Dịch vụ việc làm và Hỗ trợ thanh thiếu niên Hà Nội xây dựng chương trình đào tạo cấp chứng nhận “Sẵn sàng để đi làm – Job Ready”, dành cho sinh viên mới tốt nghiệp và thanh niên có nhu cầu tìm việc.
Trong bối cảnh chuyển dịch cơ cấu lao động, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, nguồn nhân lực có kỹ năng nghề đang trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách nhìn về giáo dục nghề nghiệp.
Sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, hàng trăm nghìn học sinh và phụ huynh tại Hà Nội đứng trước một quyết định quan trọng: lựa chọn con đường học tập cho tương lai. Đại học vẫn luôn là ước mơ của nhiều gia đình. Nhưng trong bối cảnh thị trường lao động đang thay đổi, giáo dục nghề nghiệp cũng ngày càng trở thành một lựa chọn được nhiều bạn trẻ chủ động hướng tới.
Không chỉ khép lại hành trình học tập của gần 400 học sinh, sinh viên, lễ tốt nghiệp tại Trường Cao đẳng Điện tử Điện lạnh Hà Nội còn mở ra cơ hội việc làm khi doanh nghiệp trực tiếp tham gia tuyển dụng ngay tại trường.
Trong bối cảnh chuyển dịch lao động, công nghiệp hóa và chuyển đổi số, giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò cung ứng nhân lực trực tiếp cho nền kinh tế. Giúp người học sớm có việc làm và thích ứng tốt, song học nghề cần sự thay đổi tư duy toàn xã hội để phát triển bền vững. Khi được nhìn nhận đúng giá trị, học nghề sẽ từ lựa chọn “dự phòng” trở thành trụ cột phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
