Tranh đỏ Kim Hoàng rồi sẽ lại được treo ngày Tết

Nhắc đến tranh cổ, tranh Tết, người ta thường nghĩ ngay đến tranh Đông Hồ và tranh Hàng Trống. Ít ai biết, Kim Hoàng cũng là một dòng tranh nổi tiếng xứ kinh kỳ xưa.

Tranh đỏ Kim Hoàng rồi sẽ lại được treo ngày Tết

Tranh dân gian Kim Hoàng hình thành từ nửa sau thế kỷ 18, xuất xứ từ làng Kim Hoàng (Vân Canh, Hoài Đức, Hà Nội). Trải qua bao thăng trầm của thời gian, tranh Kim Hoàng đứng trước một nguy cơ thất truyền, nếu như không có sự kịp thời phục hồi và phát huy giá trị của di sản này.

Khác với 30 dòng tranh dân gian Việt Nam khác, dòng tranh dân gian Kim Hoàng đã gần như biến mất kể từ lần xuất hiện vào Tết năm 1947. Câu chuyện của tranh dân gian Kim Hoàng không chỉ là lịch sử tranh dân gian Kim Hoàng, kỹ thuật sản xuất tranh... mà là câu chuyện phục hồi một dòng tranh dân gian. Công sức của các nghệ nhân tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống, các họa sĩ và nhân dân làng Kim Hoàng đã tạo nên một kỳ tích.

Trăm năm trước, theo những đôi bồ của người bán hàng ra chợ Tết, những bức tranh tiến tài tiến lộc, lợn, gà… trên nền giấy đỏ Kim Hoàng đã mang không khí xuân tươi vui, rực rỡ về mỗi nếp nhà. Nếu đặc trưng của tranh Đông Hồ chỉ đơn thuần là giấy điệp, tranh Hàng Trống là giấy dó thì tranh Kim Hoàng lại nổi bật hơn cả khi sử dụng giấy dó pha thêm sắc hồng điều, đỏ cam, đỏ pháo, tạo nên một vẻ tươi thắm riêng biệt. Cũng vì màu giấy đỏ ấy mà tranh Kim Hoàng còn được biết đến với tên gọi khác là tranh đỏ.

Thời thịnh của tranh Kim Hoàng kéo dài khoảng 100 năm. Theo ghi chép, vào năm 1915, một trận lũ lớn làm vỡ đê Liên Mạc (ngày nay thuộc quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội)  khiến nhiều bản khắc gỗ bị cuốn trôi. Tranh Kim Hoàng dần thất truyền từ đó.

Năm 2016, “Dự án phục hồi tranh Kim Hoàng” do nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa - Giám đốc Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội cùng các đồng sự là các nhà nghiên cứu, họa sĩ và các nghệ nhân  khởi xướng bắt đầu triển khai. Rất may mắn, dự án nhận được sự ủng hộ rất nhiệt tình của cả người dân lẫn chính quyền xã Vân Canh.

Nhà sưu tập Nguyễn Thị Thu Hòa chia sẻ: "Mặc dù được các nghệ nhân nhiệt tình cung cấp tài liệu và hiện vật, nhưng phục hồi tranh không dễ. Ngay tại làng cũng chỉ có vài cụ còn nhớ về dòng tranh Kim Hoàng mà các cụ đều đã trên 80 tuổi".

Dòng tranh Kim Hoàng đã và đang hồi sinh. Để đưa được tranh Kim Hoàng từ “hóa thạch” ra thành sản phẩm thương mại, trình diện trước công chúng là cả một quá trình dài cùng công sức không nhỏ của biết bao người.

Những giá trị dân gian truyền thống luôn cần được lưu giữ và lan tỏa. Những người nghệ nhân, những nhà nghiên cứu đều hi vọng rằng, nhiều năm về sau nữa, sắc đỏ tranh Kim Hoàng sẽ hiện diện trong mỗi gia đình Việt vào ngày Tết như thời kỳ hoàng kim. Bởi, đó không chỉ là sắc màu của sự may mắn mà còn là sắc màu tạo nên sự phong phú cho nền văn hoá truyền thống Việt Nam.

Tin liên quan

Những người tâm huyết với dòng tranh cổ

Những người tâm huyết với dòng tranh cổ

Làng nghề

Nói đến tranh Tết, thường người ta nghĩ đến dòng tranh Đông Hồ Kinh Bắc, tranh Hàng Trống ở kinh thành Thăng Long - Hà Nội, nhưng ít ai biết tranh Kim Hoàng (xã Vân Canh, huyện Hoài Đức) cũng là một dòng tranh dân gian nổi tiếng của xứ Kinh kỳ xưa mỗi dịp Tết đến xuân về, một dòng tranh mang đậm tâm linh người Việt.

Tin tức

Sức hút từ những không gian sáng tạo

Sức hút từ những không gian sáng tạo

Tin tức

Những ngày này, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm trở thành một trong những điểm hẹn thu hút đông đảo người dân và du khách khi Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra. Không chỉ là nơi tham quan, thưởng thức nghệ thuật, không gian này còn mang đến những trải nghiệm mới, nơi công chúng có thể trực tiếp tiếp cận, khám phá và tương tác với các ý tưởng sáng tạo.

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Tin tức

Với bề dày truyền thống văn hóa từ lâu đời, trong nỗ lực vinh danh, quảng bá mảnh đất con người Phú Thượng, phường đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội để khai thác tour du lịch trải nghiệm “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”. Theo đó, du khách sẽ được tìm hiểu về các di tích lịch sử đình, chùa và nghề làm xôi truyền thống Phú Thượng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sức mạnh Việt Nam: Tôn vinh văn hóa, gắn kết cộng đồng

Sức mạnh Việt Nam: Tôn vinh văn hóa, gắn kết cộng đồng

Tin tức

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, chương trình giao lưu chính luận - nghệ thuật “Sức mạnh Việt Nam” vừa được diễn ra, mở ra không gian đối thoại sâu sắc và giàu cảm xúc. Sự kiện cũng gợi mở cách thức để di sản và sức mạnh cộng đồng hòa nhịp cùng hơi thở thời đại, tạo nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững.

Chiêm ngưỡng pho tượng bằng gỗ mít ta lớn nhất Việt Nam

Chiêm ngưỡng pho tượng bằng gỗ mít ta lớn nhất Việt Nam

Tin tức

Tại Đền Ứng Thiên, Hà Nội, một công trình điêu khắc tâm linh đặc biệt vừa được trao chứng nhận Kỷ lục Việt Nam, đó là Tượng Ngọc Hoàng Thượng đế bằng gỗ mít ta lớn nhất Việt Nam. Không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô, công trình còn mang giá trị đặc sắc về nghệ thuật tạo tác và văn hóa tín ngưỡng truyền thống của người Việt.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời