Để đảm bảo sự liên tục, thông suốt và ổn định trong quá trình chuyển đổi này, Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) đã quy định chuyển tiếp đối với với các địa phương đang thực hiện mô hình chính quyền đô thị như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng cũng như việc bàn giao công việc, giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính từ chính quyền địa phương cấp huyện sau khi kết thúc hoạt động. Đây là khẳng định của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà về việc triển khai chính quyền địa phương hai cấp tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) .
Với tỷ lệ 466/466 đại biểu biểu có mặt quyết thông qua, sáng 16/6, Quốc hội đã thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).
Cụ thể, để thể chế hóa các quan điểm, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, luật đã hoàn thiện các nguyên tắc phân định thẩm quyền, phân quyền, phân cấp giữa Trung ương với chính quyền địa phương, giữa chính quyền địa phương cấp tỉnh với chính quyền địa phương cấp xã một cách khoa học, đồng bộ, thống nhất; phân định rõ thẩm quyền giữa tập thể UBND và cá nhân Chủ tịch UBND. Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh có 12 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn; Chủ tịch UBND tỉnh có 23 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn; UBND xã có 10 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn; Chủ tịch UBND xã có 17 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn. Đây là một bước cải cách mạnh mẽ nhằm đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, tạo động lực đổi mới trong quản trị địa phương.
Việc chuyển đổi từ mô hình chính quyền địa phương ba cấp sang hai cấp là một bước cải cách quan trọng và có tính chất lịch sử. Để đảm bảo sự liên tục, thông suốt và ổn định trong quá trình chuyển đổi này, luật đã quy định đầy đủ, bao quát và có tính đến các vấn đề có thể phát sinh trong thực tiễn, từ việc tổ chức bộ máy, nhân sự cho đến quy trình xử lý hành chính và cơ chế hoạt động. Luật quy định chuyển tiếp đối với các phường thuộc thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng thực hiện mô hình chính quyền đô thị (hiện nay đang chỉ tổ chức UBND, không tổ chức HĐND) sang mô hình tổ chức cấp chính quyền địa phương (có đầy đủ HĐND và UBND) được vận hành thông suốt, hiệu quả kể từ ngày 1/7/2025.
Bên cạnh đó, luật cũng quy định chuyển tiếp trong việc bàn giao công việc, giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính từ chính quyền địa phương cấp huyện sau khi kết thúc hoạt động bảo đảm không làm gián đoạn công việc, không ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của xã hội, người dân, doanh nghiệp. Đặc biệt, luật thiết lập cơ chế linh hoạt, chủ động theo hướng cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, HĐND, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xem xét, ban hành văn bản hoặc ủy quyền ban hành văn bản để giải quyết các vấn đề phát sinh khi tổ chức chính quyền địa phương cấp tỉnh và cấp xã theo quy định tại luật này (nội dung này được quy định tại dự thảo luật trên cơ sở kế thừa quy định tại Nghị quyết số 190/2025/QH15).
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã giao Ủy ban Pháp luật và Tư pháp củ Quốc hội, Văn phòng Quốc hội phối hợp với với Văn phòng Chủ tịch nước đã sự chuẩn bị để trình Chủ tịch nước ký pháp lệnh công bố nghị quyết sửa đổi Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) để có hiệu lực từ ngày 16/6. Ngay sau khi Chủ tịch nước ký pháp lệnh thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội sẽ ký ban hành 34 nghị quyết về sắp xếp, sáp nhập cấp xã.
