Nhờ ứng dụng công nghệ kết hợp với các hoạt động giáo dục, trải nghiệm, các điểm đến văn hóa - lịch sử trên địa bàn Thủ đô ngày càng gia tăng sức hút đối với du khách.
Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam gây ấn tượng với quy mô lớn và thiết kế hiện đại. Ngoài hơn 150.000 hiện vật, Bảo tàng còn thu hút du khách nhờ những trải nghiệm khác biệt khi tích hợp công nghệ 3D , thực tế ảo (VR). Các mô phỏng thực tế ảo giúp du khách như bước vào “cỗ máy thời gian”, trở về những giai đoạn lịch sử hào hùng, khám phá các chiến trường khốc liệt. Hệ thống màn hình LED trình chiếu tư liệu lịch sử liên tục, kết hợp bản đồ 3D, góp phần tăng hiệu ứng thị giác và chiều sâu thông tin.
Thượng tá Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Bảo tàng cho biết, việc ứng dụng công nghệ giúp tận dụng lợi thế không gian trưng bày, giới thiệu nhiều hình ảnh, tư liệu quý về các cuộc họp quan trọng, quá trình tổ chức và chiến đấu của các đơn vị, qua đó mang đến cái nhìn tổng thể, chi tiết về các sự kiện lịch sử.
Một trong những sản phẩm thu hút du khách khi đến Hà Nội, đồng thời góp phần vào phát triển kinh tế ban đêm là Tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Chương trình mang đến những trải nghiệm mới mẻ so với tham quan ban ngày khi toàn bộ không gian di tích được “khoác áo mới” bằng hệ thống ánh sáng và công nghệ 3D mapping. Không gian trở nên lung linh, huyền ảo nhưng vẫn giữ được nét thâm trầm, tinh tế của một di sản đặc biệt.
Ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, việc ứng dụng công nghệ góp phần tôn vinh giá trị di sản, đồng thời tạo sức hấp dẫn mới cho điểm đến.
Hòa nhịp xu hướng chuyển đổi số, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cũng đang đổi mới phương thức hoạt động, tích cực ứng dụng công nghệ trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là công tác quảng bá và phục vụ khách tham quan. TS. An Thu Trà, Trưởng phòng Truyền thông và Giáo dục của Bảo tàng cho biết, đơn vị đẩy mạnh xây dựng các sản phẩm số như video, không gian tham quan thực tế ảo (VR) nhằm tái hiện chân thực đời sống văn hóa các dân tộc. Công nghệ này cho phép tái hiện không gian bảo tàng trên môi trường internet với độ chính xác cao, mang lại trải nghiệm trực quan cho công chúng thông qua các thiết bị như máy tính, điện thoại hay kính thực tế ảo, đây được xem là giải pháp hiệu quả để kết nối, đưa di sản đến gần hơn với công chúng.
Mặc dù công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm cho khách tham quan, song nội dung vẫn là yếu tố cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn và sự gắn kết. Điều này đòi hỏi sự đầu tư bài bản trong nghiên cứu, thu thập và trình bày thông tin một cách sáng tạo. Mỗi hiện vật là một câu chuyện, mỗi câu chuyện mang một thông điệp; khi được kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật kể chuyện và công nghệ hiện đại sẽ tạo nên sức hút bền vững, góp phần giữ chân du khách.
Trong dòng chảy của thời đại số, di sản văn hóa đang đứng trước một cơ hội mới để được lưu giữ và lan tỏa bằng những phương thức hiện đại. Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn nguyên trạng, nhiều giá trị truyền thống đang được “số hóa” với nhiều hình thức: từ hình ảnh, tư liệu đến không gian trải nghiệm, giúp công chúng có thể tiếp cận di sản một cách dễ dàng hơn, sinh động hơn.
Có thể thấy một thực tế là, trong tiến trình số hóa di sản, các thiết chế văn hóa, đặc biệt là hệ thống bảo tàng, đang có những bước chuyển mình rõ rệt. Không chỉ là nơi lưu giữ và trưng bày hiện vật, bảo tàng ngày nay đang từng bước ứng dụng công nghệ để đổi mới cách tiếp cận, hướng tới việc tạo ra những trải nghiệm trực quan, sinh động hơn cho công chúng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, di sản văn hóa vốn được lưu giữ qua nhiều thế hệ cũng đang đứng trước một yêu cầu mới: phải được bảo tồn và được sống trong đời sống đương đại.
Từ khoá
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Di sản không chỉ nằm trong những công trình được gìn giữ hay những câu chuyện của quá khứ. Khi được đặt trong những cách tiếp cận mới, di sản có thể trở thành một phần của đời sống đương đại, tạo ra những trải nghiệm mới và mở thêm cơ hội để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
