Nhờ ứng dụng công nghệ kết hợp với các hoạt động giáo dục, trải nghiệm, các điểm đến văn hóa - lịch sử trên địa bàn Thủ đô ngày càng gia tăng sức hút đối với du khách.
Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam gây ấn tượng với quy mô lớn và thiết kế hiện đại. Ngoài hơn 150.000 hiện vật, Bảo tàng còn thu hút du khách nhờ những trải nghiệm khác biệt khi tích hợp công nghệ 3D , thực tế ảo (VR). Các mô phỏng thực tế ảo giúp du khách như bước vào “cỗ máy thời gian”, trở về những giai đoạn lịch sử hào hùng, khám phá các chiến trường khốc liệt. Hệ thống màn hình LED trình chiếu tư liệu lịch sử liên tục, kết hợp bản đồ 3D, góp phần tăng hiệu ứng thị giác và chiều sâu thông tin.
Thượng tá Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Bảo tàng cho biết, việc ứng dụng công nghệ giúp tận dụng lợi thế không gian trưng bày, giới thiệu nhiều hình ảnh, tư liệu quý về các cuộc họp quan trọng, quá trình tổ chức và chiến đấu của các đơn vị, qua đó mang đến cái nhìn tổng thể, chi tiết về các sự kiện lịch sử.
Một trong những sản phẩm thu hút du khách khi đến Hà Nội, đồng thời góp phần vào phát triển kinh tế ban đêm là Tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Chương trình mang đến những trải nghiệm mới mẻ so với tham quan ban ngày khi toàn bộ không gian di tích được “khoác áo mới” bằng hệ thống ánh sáng và công nghệ 3D mapping. Không gian trở nên lung linh, huyền ảo nhưng vẫn giữ được nét thâm trầm, tinh tế của một di sản đặc biệt.
Ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, việc ứng dụng công nghệ góp phần tôn vinh giá trị di sản, đồng thời tạo sức hấp dẫn mới cho điểm đến.
Hòa nhịp xu hướng chuyển đổi số, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cũng đang đổi mới phương thức hoạt động, tích cực ứng dụng công nghệ trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là công tác quảng bá và phục vụ khách tham quan. TS. An Thu Trà, Trưởng phòng Truyền thông và Giáo dục của Bảo tàng cho biết, đơn vị đẩy mạnh xây dựng các sản phẩm số như video, không gian tham quan thực tế ảo (VR) nhằm tái hiện chân thực đời sống văn hóa các dân tộc. Công nghệ này cho phép tái hiện không gian bảo tàng trên môi trường internet với độ chính xác cao, mang lại trải nghiệm trực quan cho công chúng thông qua các thiết bị như máy tính, điện thoại hay kính thực tế ảo, đây được xem là giải pháp hiệu quả để kết nối, đưa di sản đến gần hơn với công chúng.
Mặc dù công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm cho khách tham quan, song nội dung vẫn là yếu tố cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn và sự gắn kết. Điều này đòi hỏi sự đầu tư bài bản trong nghiên cứu, thu thập và trình bày thông tin một cách sáng tạo. Mỗi hiện vật là một câu chuyện, mỗi câu chuyện mang một thông điệp; khi được kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật kể chuyện và công nghệ hiện đại sẽ tạo nên sức hút bền vững, góp phần giữ chân du khách.
Trong dòng chảy của thời đại số, di sản văn hóa đang đứng trước một cơ hội mới để được lưu giữ và lan tỏa bằng những phương thức hiện đại. Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn nguyên trạng, nhiều giá trị truyền thống đang được “số hóa” với nhiều hình thức: từ hình ảnh, tư liệu đến không gian trải nghiệm, giúp công chúng có thể tiếp cận di sản một cách dễ dàng hơn, sinh động hơn.
Có thể thấy một thực tế là, trong tiến trình số hóa di sản, các thiết chế văn hóa, đặc biệt là hệ thống bảo tàng, đang có những bước chuyển mình rõ rệt. Không chỉ là nơi lưu giữ và trưng bày hiện vật, bảo tàng ngày nay đang từng bước ứng dụng công nghệ để đổi mới cách tiếp cận, hướng tới việc tạo ra những trải nghiệm trực quan, sinh động hơn cho công chúng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, di sản văn hóa vốn được lưu giữ qua nhiều thế hệ cũng đang đứng trước một yêu cầu mới: phải được bảo tồn và được sống trong đời sống đương đại.
Từ khoá
Người dân Hà Nội sẽ có cơ hội thưởng thức một chương trình nghệ thuật quy mô lớn chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam vào tháng 11 tới. Đáng chú ý, hơn 38.000 vé miễn phí dự kiến được phát hành, tạo điều kiện để đông đảo công chúng trực tiếp hòa mình vào ngày hội văn hóa tại Thủ đô.
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” sẽ diễn ra từ ngày 13/11 đến 29/11/2026 mở không gian thử nghiệm các mô hình sáng tạo, kết nối di sản, làng nghề, cộng đồng và doanh nghiệp, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô. “Thăng Long Kẻ Nghệ” vì thế không chỉ kể câu chuyện về những nghề làm nên bản sắc Hà Nội, mà còn đặt ra cách để di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại.
Từ ngày 13 đến 29/11, sẽ diễn ra Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” trên phạm vi toàn thành phố. Lấy di sản làm nguồn lực, lễ hội hướng tới kết nối nghề truyền thống, cộng đồng và doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Lấy cảm hứng từ truyền thuyết "Sơn Tinh - Thủy Tinh", chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” đưa khán giả trở về với những giá trị cội nguồn và sức mạnh đoàn kết cộng đồng. Tại đây, sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, ánh sáng, diễn xuất cùng công nghệ trình diễn tiên tiến sẽ hòa quyện tạo nên một câu chuyện nghệ thuật đầy xúc cảm.
Hà Nội không chỉ được nhớ bởi những con phố thân quen mà còn bởi nếp sống thanh lịch, phong vị ẩm thực và những câu chuyện đã đi cùng năm tháng. Và gần 40 năm qua, nhà báo, tác giả Vũ Thị Tuyết Nhung đã bền bỉ lưu giữ những giá trị ấy qua trang viết và tư liệu về văn hóa, đời sống Thủ đô.
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026) và 280 năm ngày sinh Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm, sáng 28/10, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm và truyền thống khoa bảng dòng họ Ngô Thì làng Tả Thanh Oai (Hà Nội)”.
