Vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc từ hôm nay | Hà Nội tin mỗi chiều

Thông qua các phương thức xác thực hiện đại như mã QR, người tiêu dùng có thể nhận diện sản phẩm chính hãng, truy soát nguồn gốc nguyên liệu cũng như quá trình sản xuất, lưu thông và phân phối hàng hóa. Đây không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà là một thay đổi quan trọng trong cách thị trường vận hành - nơi người tiêu dùng được trao thêm công cụ để bảo vệ chính mình.

Trong nhiều năm, câu chuyện “ nguồn gốc hàng hóa ” vẫn là điểm mù của không ít người mua. Trước quầy hàng, lựa chọn thường dựa vào nhãn mác, giá cả hoặc niềm tin cảm tính. Khi xảy ra vấn đề về chất lượng hay an toàn, việc truy ngược trách nhiệm không hề dễ dàng. Việc đưa hệ thống truy xuất nguồn gốc vào vận hành nhằm khắc phục chính điểm yếu đó: biến thông tin về xuất xứ, quy trình sản xuất thành dữ liệu có thể kiểm chứng, thay vì chỉ là lời cam kết.

Với người tiêu dùng, lợi ích là rất rõ ràng. Truy xuất nguồn gốc giúp họ biết mình đang mua gì, từ đâu mà có, ai chịu trách nhiệm cho sản phẩm đó. Trong bối cảnh người dân ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn, xuất xứ và tính bền vững, hệ thống cung cấp thông tin trực quan, minh bạch và chính xác để người mua đưa ra quyết định tiêu dùng có trách nhiệm hơn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và môi trường.

Ở góc độ thị trường, hệ thống cũng góp phần làm “sạch” môi trường kinh doanh: doanh nghiệp tuân thủ, đầu tư nghiêm túc vào chất lượng, có thêm công cụ khẳng định uy tín thương hiệu, đồng thời phòng ngừa hàng giả, hàng nhái; ngược lại, những sản phẩm không rõ nguồn gốc sẽ dần bị thu hẹp chỗ đứng khi người tiêu dùng có đủ thông tin để sàng lọc.

Đáng chú ý, việc áp dụng hệ thống được thiết kế theo lộ trình phù hợp  nhằm hạn chế chi phí phát sinh cho doanh nghiệp. Từ hôm nay, hệ thống vận hành chính thức theo hướng khuyến khích doanh nghiệp chủ động đăng ký, cấp mã xác thực. Từ 1/1/2026, việc truy xuất nguồn gốc sẽ bắt buộc áp dụng với các nhóm hàng hóa có độ rủi ro cao, tác động đến sức khỏe con người, môi trường và trật tự, an toàn xã hội như hóa chất, tiền chất công nghiệp, vật liệu nổ công nghiệp, nguyên liệu và sản phẩm thuốc lá. Cách làm này cho thấy quản lý Nhà nước đang đi theo hướng tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm nhất, thay vì dàn trải.

Không kém phần quan trọng, hệ thống truy xuất nguồn gốc còn hỗ trợ cơ quan quản lý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm có trọng tâm, trọng điểm. Doanh nghiệp khai báo, cập nhật thông tin theo chuẩn dữ liệu thống nhất; cơ quan quản lý dựa trên dữ liệu đó để giám sát, phân tích rủi ro và xử lý vi phạm. Đây là bước đi phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, giảm gánh nặng kiểm tra thủ công nhưng vẫn nâng cao hiệu quả quản lý.

Nhìn tổng thể, việc đưa hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa vào vận hành không chỉ phục vụ mục tiêu quản lý, mà quan trọng hơn là tạo thêm một lớp bảo vệ cho người tiêu dùng. Khi thông tin minh bạch hơn, niềm tin thị trường sẽ được xây dựng trên dữ liệu thay vì cảm tính. Và khi người dân quen với việc kiểm tra nguồn gốc trước khi mua, thị trường hàng hóa sẽ buộc phải vận hành theo hướng lành mạnh và bền vững hơn.

Đây mới chỉ là bước khởi đầu, giá trị thực sự của hệ thống sẽ phụ thuộc vào mức độ tham gia của doanh nghiệp và thói quen sử dụng của người tiêu dùng. Nhưng rõ ràng, từ hôm nay, người mua đã có thêm một cơ sở quan trọng để tiêu dùng an tâm hơn, có trách nhiệm hơn.