Chính thức công diễn vào ngày 16/3 tại Lễ kỷ niệm 142 năm khởi nghĩa Yên Thế (1884-2026), vở ca kịch "Hùm thiêng Yên Thế" đang nhận được nhiều đánh giá cao từ giới chuyên môn khi lần đầu tiên tái hiện những trang sử hào hùng của Cuộc khởi nghĩa Yên Thế trên sân khấu. Vở diễn hứa hẹn sẽ là cầu nối đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Vở ca kịch “Hùm Thiêng Yên Thế” được ekip ấp ủ trong 6 năm với kịch bản văn học do biên kịch Hồng Hoa chắp bút kết hợp cùng nhạc sĩ Nguyễn Cường đảm nhiệm phần âm nhạc.
Với 6 chương: “Lời thề”, “Đối đầu”, “Nhập gia tùy tục”, “Nước non Yên Thế”, “Ánh trăng Phồn Xương”, “Sóng dậy sông Hồng”, vở diễn đã tái hiện sinh động khí thế hào hùng của nghĩa quân, tinh thần đoàn kết của các dân tộc, kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật truyền thống ca trù, chèo, hát xẩm , quan họ, sli, lượn với các màn võ thuật hoành tráng. Phần âm nhạc của vở ca kịch do nhạc sĩ Nguyễn Cường đảm nhận, ưu tiên sử dụng các chất liệu âm nhạc đậm chất dân gian. Bên cạnh đó, nhạc sĩ Nguyễn Cường cũng chắt lọc tính bác học của nghệ thuật trong việc xây dựng cấu trúc tác phẩm hay hòa thanh. Sự kết hợp hài hòa giữa chất liệu âm nhạc dân gian truyền thống Việt Nam và tính bác học của âm nhạc thế giới góp phần tạo nên một tác phẩm ca kịch sống động.
Vở diễn được dàn dựng công phu gồm các nghệ sĩ chuyên nghiệp tới từ Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam, Nhà hát Chèo Việt Nam. Đặc biệt, bên cạnh các diễn viên chuyên nghiệp còn có các diễn viên không chuyên là sinh viên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội và các võ sinh. Việc tham gia vào một vở diễn tái hiện lịch sử không chỉ mang lại trải nghiệm thực tế mà còn giúp các bạn trẻ hiểu sâu sắc hơn về truyền thống dân tộc.
Bạn Nguyễn Đức Bình, sinh viên Khoa Quản lý Văn hóa Nghệ thuật - Trường Đại học Văn hóa Hà Nội chia sẻ: "Trong vở ca kịch lần này, chúng em rất vinh dự được hóa thân vào vai những nghĩa quân Yên Thế anh dũng. Qua quá trình luyện tập và biểu diễn, chúng em không chỉ được bồi đắp thêm những kiến thức lịch sử quý báu mà còn cảm thấy thấu hiểu và tự hào hơn về truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Đặc biệt, việc tái hiện tinh thần quật khởi của vùng đất Yên Thế đã khơi dậy trong chúng em tình yêu quê hương sâu sắc, từ niềm tự hào về lịch sử địa phương cho đến lòng biết ơn đối với lịch sử hào hùng của đất nước Việt Nam. Đây thực sự là một trải nghiệm tâm hồn giúp thế hệ trẻ chúng em thêm trân trọng những giá trị hòa bình và độc lập của ngày hôm nay".
“Hùm thiêng Yên Thế” được đánh giá là một trường hợp thú vị trong âm nhạc sân khấu Việt Nam hiện đại khi kết hợp hài hòa giữa opera - nhạc kịch - ca kịch dân gian. Ngay sau đêm diễn đầu tiên tại tỉnh Bắc Ninh, vở diễn đã nhận được sự ủng hộ và hưởng ứng của đông đảo khán giả cùng đánh giá tính cực từ giới chuyên môn. Thành công bước đầu của vở ca kịch “Hùm thiêng Yên Thế” đã cho thấy: bên cạnh việc bảo tồn, nghệ thuật biểu diễn đóng vai trò quan trọng trong việc phát huy, lan tỏa các giá trị văn hỏa. Những câu chuyện, nhân vật, sự kiện lịch sử trước đây chỉ được viết trong tài liệu, sách vở nay đã được tái hiện một cách chân thực, giàu cảm xúc, sinh động trên sân khấu, dễ chạm đến trái tim của công chúng. Từ đó khơi gợi tinh thần, niềm tự hào dân tộc và ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa trong mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Nhạc sĩ Cát Vận đánh giá: "Vốn quý dân gian luôn là thành tố không thể thiếu trong mọi hình thức nghệ thuật, đặc biệt là với kịch hát. Có thể ví loại hình này như một bản 'Opera' tổng hợp giữa âm nhạc, vũ đạo và tư duy biên đạo đặc trưng của mỗi dân tộc, nhằm phản ánh rõ nét nhất tư tưởng của tác phẩm. Đọc kịch bản của tác giả Hồng Hoa, tôi nhận thấy một tinh thần nhân văn cao cả, thấm đẫm lòng yêu nước và sự trân trọng lịch sử. Việc lựa chọn và khai thác đề tài lịch sử trong bối cảnh văn hóa hiện nay là một hướng đi vô cùng thiết thực và đúng đắn. Tôi kỳ vọng vở diễn này sẽ không chỉ tạo được tiếng vang lớn tại vùng đất khởi nghĩa Yên Thế (Bắc Giang) mà còn ghi dấu ấn quan trọng trong dòng chảy âm nhạc hiện đại Việt Nam. Trong hệ thống các tác phẩm ca kịch về đề tài chiến tranh cách mạng, đây chính là một dấu ấn riêng biệt - nơi âm nhạc hiện đại đã hòa quyện nhuần nhuyễn vào lịch sử, tạo nên một giá trị nghệ thuật vừa truyền thống, vừa hơi thở thời đại".
Việc đưa các sinh viên trở thành những diễn viên tham gia vở ca kịch không chỉ mang đến màu sắc trẻ trung mà còn thể hiện sự kết nối giữa đào tạo - thực hành - sáng tạo nghệ thuật trong đời sống văn hóa hiện đại. Đây cũng chính là mục tiêu sâu xa của giáo dục văn hóa nghệ thuật trong bối cảnh hiện nay.
Tiến sĩ Nguyễn Khánh Ngọc, Phó trưởng khoa phụ trách Khoa Quản lý Văn hóa Nghệ thuật - Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho hay: "Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, đặc biệt là Khoa Quản lý Văn hóa Nghệ thuật luôn ưu tiên phát triển mô hình đào tạo ngoài giảng đường. Bên cạnh những giờ lý thuyết chuyên sâu, sinh viên được trực tiếp tham gia thực hành trong các hoạt động văn hóa nghệ thuật đương đại. Điển hình như các dự án ca kịch 'Hùng thiêng Yên Thế' hay 'Khát vọng Đam San' - nơi sinh viên có cơ hội làm việc cùng ê-kíp chuyên nghiệp của Nhạc sĩ Nguyễn Cường và Tổng đạo diễn Hồng Hoa. Đây không chỉ là những dự án nghệ thuật thuần túy mà còn là phương thức giáo dục lịch sử sinh động và hiệu quả dành cho thế hệ trẻ. Với tư cách là những cán bộ quản lý văn hóa tương lai, việc được trải nghiệm thực tế từ những dự án tầm cỡ này sẽ giúp các em thấu hiểu sâu sắc hơn về giá trị nghệ thuật cũng như dòng chảy lịch sử của nước nhà. Đây chính là nền tảng vững chắc để các em tự tin bước vào nghề và cống hiến cho sự nghiệp văn hóa dân tộc".
Vở ca kịch “Hùm thiêng Yên Thế” sẽ tiếp tục được công diễn tại Hà Nội trong thời gian tới, dự kiến vào tháng 6/2026. Thành công của vở diễn đã cho thấy: việc phát huy giá trị lịch sử - văn hóa trong nghệ thuật biểu diễn đương đại không chỉ là hướng đi phù hợp mà còn là cách hiệu quả để đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và lan tỏa những giá trị truyền thống trong đời sống hôm nay.
Vở kịch Điều còn lại do Nhà hát Kịch Việt Nam thực hiện sau nhiều năm vắng bóng trên sân khấu kịch, nay đã trở lại trong chương trình Sân khấu truyền hình của Đài Hà Nội, mang đến cho khán giả cơ hội gặp lại một tác phẩm giàu chiều sâu tư tưởng, thấm đẫm giá trị nhân văn.
Năm 2025 trở thành cột mốc quan trọng của Nhà hát Kịch Việt Nam, ghi dấu sự bứt phá mạnh mẽ với nhiều thành tựu, giải thưởng cao quý, khẳng định vị thế kịch nói khi giá trị truyền thống được khơi dậy, tỏa sáng trong đời sống hiện đại.
Năm 2026, Nhà hát Kịch Việt Nam sẽ dàn dựng thêm một số vở diễn kinh điển của Việt Nam và thế giới, các vở diễn chính luận, chính kịch có chiều sâu tư tưởng, giá trị thẩm mỹ cao, cùng các vở diễn đương đại, dân gian, nhằm đưa nghệ thuật kịch nói đến gần hơn với khán giả trong và ngoài nước.
Biên kịch Hồng Hoa và nhạc sĩ Nguyễn Cường đã công bố dự án kịch bản văn học và ca kịch “Hùm Thiêng Yên Thế”. Thông qua ngôn ngữ sân khấu kết hợp âm nhạc, diễn xuất, vở diễn không chỉ khắc họa khí phách của nghĩa quân Yên Thế mà còn góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng hôm nay, đặc biệt là khán giả trẻ.
Từ những dãy núi trùng điệp, những cột mốc thiêng liêng nơi địa đầu Tổ quốc đến nhịp sống bình dị của đồng bào các dân tộc vùng biên, mỗi khuôn hình là một câu chuyện về vẻ đẹp đất nước, con người Việt Nam. Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia “Tự hào một dải biên cương” lần thứ IV là hoạt động có ý nghĩa sâu sắc nhằm tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên, những giá trị văn hóa đặc sắc tại các vùng biên giới.
Không sử dụng những chất liệu cầu kỳ, nghệ sĩ Nhật Bản Kito Kengo đã lựa chọn cách tiếp cận gần gũi, đưa những đồ vật quen thuộc vào một không gian sắp đặt mới, khơi gợi sự tò mò và khả năng khám phá của người xem, đồng thời tạo nên một không gian giao thoa văn hóa Việt - Nhật đầy thú vị thông qua triển lãm mang tên “Huyễn sắc xoay vần”.
Từ ngày 13 - 29/11 tới, Hà Nội sẽ trở thành không gian sáng tạo đa sắc màu với hàng loạt hoạt động nghệ thuật, thiết kế, triển lãm và trải nghiệm văn hóa đặc sắc trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề "Thăng Long Kẻ Nghệ".
Người dân Hà Nội sẽ có cơ hội thưởng thức một chương trình nghệ thuật quy mô lớn chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam vào tháng 11 tới. Đáng chú ý, hơn 38.000 vé miễn phí dự kiến được phát hành, tạo điều kiện để đông đảo công chúng trực tiếp hòa mình vào ngày hội văn hóa tại Thủ đô.
Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” sẽ diễn ra từ ngày 13/11 đến 29/11/2026 mở không gian thử nghiệm các mô hình sáng tạo, kết nối di sản, làng nghề, cộng đồng và doanh nghiệp, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô. “Thăng Long Kẻ Nghệ” vì thế không chỉ kể câu chuyện về những nghề làm nên bản sắc Hà Nội, mà còn đặt ra cách để di sản tiếp tục sống trong đời sống đương đại.
Từ ngày 13 đến 29/11, sẽ diễn ra Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” trên phạm vi toàn thành phố. Lấy di sản làm nguồn lực, lễ hội hướng tới kết nối nghề truyền thống, cộng đồng và doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
