Ý kiến trái chiều quanh đề xuất áp thuế lãi bán chứng khoán

Một trong những nội dung đáng chú ý trong dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) vừa được Bộ Tài chính công bố là việc thay đổi cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với đầu tư chứng khoán . Theo đó, thay vì đánh thuế theo tỷ lệ 0,1% giá trị mỗi lần bán, nhà đầu tư có thể phải chịu mức thuế 20% trên phần lãi ròng hàng năm. Đề xuất này đang thu hút các ý kiến trái chiều từ các thành viên thị trường.

Hiện nay, thuế thu nhập cá nhân với chứng khoán được tính bằng 0,1% giá bán từng giao dịch, bất kể lỗ lãi. Tại dự thảo Luật Thuế Thu nhập cá nhân mới, thuế suất thu nhập cá nhân nhà đầu tư phải chịu bằng 20% lãi ròng - tức phần chênh lệch dương giữa giá bán và giá mua sau khi trừ chi phí, tính theo năm.

Với biểu thuế thu nhập cá nhân dao động từ 5% đến 35%, chuyên gia cho rằng mức thuế thu nhập 20% với chứng khoán là mức thu cao, có thể gây tâm lý e ngại cho nhà đầu tư cá nhân.

Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW cho hay: "Nếu mức thuế thu nhập cá nhân cao như vậy sẽ làm hạn chế sự tham gia của các nhà đầu tư cá nhân. Người ta sẽ tìm các kênh khác để đầu tư tìm lợi nhuận tốt hơn và cũng có mức thuế thu nhập cá nhân thấp hơn”.

Ở chiều ngược lại, một số chuyên gia cho rằng, tính thuế theo 20% từ dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân mới sẽ đảm bảo công bằng hơn.

PGS.TS Phan Hữu Nghị, Phó Viện trưởng Viện Ngân hàng - Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân chia sẻ: “Theo tôi, về mặt lâu dài thì nên áp dụng 20%. Phương pháp này phản ánh chính xác kết quả kinh doanh của những người kinh doanh chứng khoán, những nhà đầu tư chứng khoán”.

Đại diện Trung tâm Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam cho rằng: đánh thuế thu nhập với chứng khoán dù theo cách nào cũng cần đảm bảo tính minh bạch, đảm bảo sự ổn định của dòng vốn vào thị trường chứng khoán.

Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam cho rằng: “Mỗi phương án đánh thuế thuế thu nhập cá nhân đều có những ưu, nhược điểm. Song để không ảnh hưởng đến dòng vốn của nhà đầu tư nước ngoài thì cần có định hướng hỗ trợ nhà đầu tư cá nhân hay các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài khi họ vào Việt Nam. Chính sách thuế chỉ để điều tiết thu nhập chứ không nên làm hạn chế dòng chảy về vốn, sự tích cực của nhà đầu tư”.

Theo Bộ Tài chính, việc đánh thuế theo lãi ròng với chứng khoán là cách tính thuế phù hợp với thông lệ quốc tế. Cùng với đó, trường hợp không xác định được giá mua và chi phí liên quan thì thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán được xác định bằng giá bán chứng khoán nhân với thuế suất 0,1% theo từng lần chuyển nhượng.

Tuy nhiên, để không gây xáo trộn, chuyên gia các cho rằng: có thể áp dụng lại như Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, cá nhân đầu tư chứng khoán có hai lựa chọn về thuế:

Một là thuế suất 0,1% áp dụng trên giá bán từng lần, bất kể lãi hay lỗ và không cần quyết toán cuối năm.

Hai là nộp thuế 20% trên lãi ròng hàng năm (giá bán trừ giá mua và chi phí hợp lý), nếu cá nhân có chứng từ đầy đủ để quyết toán cuối năm. Trường hợp chọn cách này, vẫn tạm nộp 0,1% mỗi lần giao dịch rồi khấu trừ khi quyết toán.

Như vậy, nhà đầu tư lỗ sẽ không phải nộp thuế như hiện nay.