Có một chiều bỏ phố về quê…
PodcastGiữa ồn ào phố thị, nhiều người vẫn khát khao trở về quê nhà, nơi có mái hiên xưa, giàn mướp, dòng sông và vòng tay cha mẹ bao dung.
Có người về thăm nội vào những ngày gió heo may se sẽ. Nội vẫn giữ nguyên thói quen ngày cũ. Dưới gốc sung già, bên chiếc bàn gỗ đã khoác lên mình chiếc áo màu nâu sẫm, nội ngồi bên tách nước chè xanh giữa không gian miền quê thanh bình. Vừa thưởng thức ly nước chè vàng sánh, thơm dịu vừa nghe câu chuyện về cây sung già qua lời kể của nội, lòng ai đó bỗng nhiên như ấm lại.
Nội kể, hồi nhỏ, nội rất thích sưu tầm các giống cây bóng mát và cây ăn trái. Những ngày rảnh rỗi, nội thường cùng đám bạn rong ruổi đi tìm những cây giống hãy còn bé tí đem về nhà trồng. Trong một lần tìm được cây sung cao quá nửa người, lại nghe mọi người nói, nhà ai có cây sung trong nhà xem như no đủ cả năm, thế là nội đem nó về trồng ở góc sân. Tình yêu thiên nhiên cùng niềm tin về một cuộc sống no đủ đã giúp cây sung ngày càng lớn nhanh như thổi qua bàn tay của nội. Để rồi những năm tháng sau đó, gốc sung đã trở thành người bạn thân thiết của cả gia đình.
Tôi lớn lên trong vòng tay yêu thương của nội. Cũng vì thế, tuổi thơ tôi gắn bó thân thiết với cây sung già. Tôi gọi là cây sung già bởi ngày tôi lên 10, nó đã cao lớn, tỏa bóng mát hơn nửa cái sân gạch nhà nội. Thân xù xì, già cỗi nhưng trông nó vẫn căng tràn nhựa sống. Có lẽ vì yêu đất, thương những phận người nghèo khó, cho nên cây mới bám rễ sâu mà xanh tốt quanh năm như vậy. Mỗi lần có ai đến thăm nhà, nội vẫn tự hào khoe cây sung là lộc trời cho hay duyên số đã cho nội được gặp nó. Nó không chỉ cho quả quanh năm, mà mỗi mùa quả, từ gốc đến ngọn, cành nhỏ cành to, quả đều mọc chi chít. Đặc biệt hơn, quả của nó chẳng những không chát mà lại giòn và ngọt. Mới hôm qua, quả hãy còn là những chùm bé xíu, vậy mà chỉ mấy ngày sau, từng chùm quả đã xanh non với lớp lông nhung mịn màng, bóng mỡ.
Bên gốc sung già, tuổi thơ tôi đã ấm nồng biết bao kỷ niệm. Góc sân, cây sung với những cánh tay vươn dài đã che mưa che nắng suốt những tháng ngày thơ dại của tôi bên tụi bạn xóm nghèo. Tôi nhớ những ngày cả nhà đi làm đồng về muộn, trong khi chờ cơm nội nấu, để xoa dịu cơn đói cồn cào gan ruột, mấy quả sung tươi xanh rờn lủng lẳng được tôi hái xuống ăn tạm. Khi quả được cắn đôi, những hạt sung li ti đo đỏ, trăng trắng trông rất đẹp mắt, đem chấm với muối, cảm giác giòn bùi thấm đẫm trên đầu lưỡi. Tôi nhớ vại sung muối của nội, qua một vài công đoạn hái, phơi, ngâm qua nước rồi đem muối, chỉ mấy ngày sau, những quả sung đã chuyển màu vàng đậm. Vị thơm giòn, chua chua lạ miệng khiến bữa cơm gia đình càng thêm đầm ấm. Đôi khi nội từ ngoài đồng về đem theo mớ cá rô tươi rói. Thế là bữa cơm nghèo trở nên thịnh soạn khi có món cá rô đồng kho với sung muối.
Tôi nhớ những lần cùng nội hái sung. Khi thấy tôi đưa tay nắm từng chùm quả cứ thế tuốt mạnh, nội liền ngăn lại. Nội bảo phải hái từng quả một, hái đến đâu hết đến đó, điều đặc biệt là vẫn giữ lại phần cuống của mỗi quả để từ chỗ cuống ấy lại sẽ bắt đầu mọc lên những mầm quả, và chỉ một tháng sau, những chùm quả lại đua nhau căng tròn, chi chít. Tôi còn nhớ những mớ sung nội đem ra chợ bán từ buổi sáng tinh mơ, và khi về, bao giờ trong rổ cũng có đùm kẹo sắn ngọt lịm hay bì bánh quế thơm giòn. Mỗi lần đứng dưới tán sung già, tôi lại ao ước, cây sung hãy cứ sai trĩu trịt như thế, và tôi đừng lớn lên, để mỗi ngày với tuổi thơ tôi là những món quà ấm áp, ngập tràn tình yêu thương của ông bà nội.
Rồi dần dà, cuộc sống khấm khá lên. Có của ăn của để, người dân quê tôi ít ai còn ăn quả sung. Và thế là cây sung góc sân nhà nội lúc nào quả cũng rụng tơi bời. Đã có lúc ngỏ ý với ông cho chặt gốc sung già để dành nắng cho những giống cây dưới tầng thấp. Nhưng ông quyết giữ lại, bởi đó là kỷ niệm gắn bó gần như suốt cả cuộc đời của ông.
Dù đã ở tuổi ngoài 70, nội tôi vẫn thích ngồi dưới gốc sung già. Trong nụ cười móm mém của nội, tôi nhận thấy sự bình yên, thanh thản vô cùng. Giữa cuộc sống xô bồ, có khi vấp ngã, thỉnh thoảng, tôi lại tìm về với nội, với gốc sung già, bên bát nước chè xanh, nghe nội kể chuyện. Tôi mong sau này mình cũng sẽ được như nội, hàng ngày được trò chuyện, vui vầy cùng con cháu bên gốc sung già.
Xanh Nguyên
Giữa ồn ào phố thị, nhiều người vẫn khát khao trở về quê nhà, nơi có mái hiên xưa, giàn mướp, dòng sông và vòng tay cha mẹ bao dung.
Những mùa thu đi qua, từ nước Nga đến làng quê Việt, vẫn đọng lại trong tác giả là sắc vàng của lúa, hương ổi, tiếng cười trẻ nhỏ và hình bóng mẹ hiền gói ghém yêu thương qua từng trang sách cũ.
Trong ký ức mỗi người, có lẽ đều có một dòng sông… Dòng sông ấy chảy qua những mùa hạ nắng vàng, qua những cơn bão dữ, qua cả tuổi thơ trong trẻo và êm đềm.
Có những điều tưởng chừng rất đỗi bình thường, chỉ khi đi xa ta mới biết hóa ra chúng đã trở thành một phần trong tâm hồn mình.
Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.
Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.
Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.
Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.
Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.
Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.