Lối cũ ta về
PodcastAi trong chúng ta cũng có một “lối cũ” để trở về – có thể là con đường đất đỏ hun hút bóng chiều, có thể là ngõ nhỏ ngập mùi rơm rạ, hay đơn giản chỉ là khoảng sân nhà rêu phong nơi cha mẹ vẫn ngóng con về.
Giữa ồn ào phố thị, nhiều người vẫn khát khao trở về quê nhà, nơi có mái hiên xưa, giàn mướp, dòng sông và vòng tay cha mẹ bao dung.
Chiều cuối tuần đi làm về, nhìn lòng đường chật ních người với những tiếng còi xe đổ dồn tưởng như chẳng bao giờ dứt, tôi thấy lòng mình rỗng không, chơi vơi giữa ngã tư đường đông đúc người xe. Bỗng thèm cảm giác bình yên quê nhà , không tất bật bon chen, không ồn ào và vội vã. Về chỉ để được ngồi trước hiên nhà ngắm nhìn nhánh lục bình nhẹ nhàng trôi về xa vắng, nghe ngọn gió đồng đuổi dồn trên những hàng cây đứng tuổi, dang tay hít căng lồng ngực hương thơm đồng bãi…
Tôi làm một cuộc trở về không dự định, đứng trước mảnh sân quê mướt xanh. Mái nhà quê nằm nép mình trong màu xanh của hoa cỏ. Ngọn khói chập chờn tỏa lên từ chái bếp nghiêng nghiêng là mảnh hồn quê bện chặt trong tôi không rời. Mẹ ngơi dao làm cỏ, nheo mắt nhìn qua cổng rào. Rồi mắt mẹ rưng rưng khi thấy bóng dáng thân quen trở về lối cũ. Tự dưng nước mắt tôi rơi lúc nào không biết? Những vạt nắng cuối ngày lấp ló dưới mái hiên nhà xưa cũ, tôi lại nghe mẹ kể chuyện ngày xưa, lại xách rổ lẽo đẽo theo mẹ ra vườn. Khu vườn nhỏ được mẹ lấp đầy bởi biết bao nhiêu cây trái. Mùa nào thức nấy, mẹ vẫn cặm cụi vun xới phủ xanh mảnh vườn sau nhà. Giàn mướp vẫn nghiêng mình soi bóng mặt ao, mấy con ong bầu bay chập chờn quanh những nụ hoa vàng ngát hương. Những luống rau xanh rì, thẳng tắp vẫn được mẹ ngày ngày chăm bón. Chẳng mấy chốc chiếc rổ con con đã đầy ắp rau, củ trong vườn. Dáng mẹ liêu xiêu bước đi trong chiều, làn tóc bạc xổ tung trong gió. Chợt nhận ra, tôi đã đi một đoạn đường khá xa.
Ba vác chài ra sông, tôi lại lon ton xách thùng theo ba. Con sông quê vẫn lặng thầm bồi lở, vun đắp phù sa cho cánh đồng. Nhớ quá những tháng năm cùng ba chống xuồng đi dọc triền sông giăng lưới, quăng chài. Từng cú quăng chài như túm lấy hoàng hôn cứ làm tôi mê đắm. Những con cá sông ốm tong ốm teo được mẹ nhặt nhạnh, nấu nồi kho quẹt thơm lừng. Tôi vẫn nhớ giây phút ngồi bên mâm cơm có nồi kho quẹt với tô canh rau tập tàng nóng hổi. Bến sông xưa ngày nào giờ đã thành ký ức giữ mãi bên lòng. Để mỗi lần trở về quê, tôi vẫn thường thơ thẩn nhìn dòng nước mênh mông. Tung chài xuống sông, tôi vẫn mang trong lòng những chờ đợi như xưa. Những con cá dù to hay nhỏ cũng là niềm mong mỏi khôn nguôi. Ba nheo mắt cười “bây quăng chài khéo quá”. Giờ đây, tôi đã có thể tự quăng chài, không cần nài nỉ ba để được chài thử nữa. Hồi đó, dù không cầm nổi cái chài nhưng tôi vẫn cố quăng chài cho bằng được. Chài vừa quăng xuống, tôi cũng rớt xuống sông trong tiếng cười ngặt nghẽo của người trên bờ. Theo ba suốt thời ấu thơ, tôi cũng đã biết cách quăng chài, biết chỗ nào cá thường hay trú ngụ, biết từng con nước lớn nước ròng trên dòng sông quê hương.
Trở về sau những chuyến đi xa, tôi vẫn thấy quê nhà rộng lòng quá đỗi. Mẹ vẫn đứng dưới mái hiên nhà chờ đợi, ba vẫn khề khà bên tách trà quê. Từng tháng năm đi qua tưởng chừng như chưa bao giờ cũ. Có lúc tôi chợt muốn bỏ lại tất cả những bộn bề, tất bật trở về nhà làm con của ba mẹ, làm người của quê. Mái nhà quê bốn mùa mưa nắng, bậc thềm rêu xanh mọc đầy, cành lá trong vườn xanh um phủ lòa xòa quanh nhà. Con chim cũ trở về đậu trước hiên nhà cất cao tiếng hót, những tiếng lá rơi xào xạc trong vườn, tiếng mẹ í ới gọi vọng từ sau ra trước. Tôi đứng trước mảnh sân nhà mênh mông, rưng rưng một miền kí ức ngày xưa. Chợt thèm, được nép vào lòng mẹ nghe câu chuyện cổ tích cũ mèm, được ngồi trên xuồng cho ba chở những vàm sông đầy gió.
Chiều ở quê trôi chầm chậm, có một người bỏ phố quay về…
Trần Thương Tính
Ai trong chúng ta cũng có một “lối cũ” để trở về – có thể là con đường đất đỏ hun hút bóng chiều, có thể là ngõ nhỏ ngập mùi rơm rạ, hay đơn giản chỉ là khoảng sân nhà rêu phong nơi cha mẹ vẫn ngóng con về.
Món ruốc sông không chỉ là món ngon bình dị mà còn chất chứa biết bao ký ức quê nhà, nơi đã nuôi tôi lớn từ tình yêu thương và biết bao chắt chiu của ba mẹ.
Trong ký ức tuổi thơ của mỗi người, thường có một hương vị quê nhà, từ cá kho tộ, mùi rơm mới gặt, tiếng mưa rơi trên mái ngói xưa... hay như mùa cua đồng là ký ức khó phai.
Khói lam - mộc mạc mà thân thương, mang theo hương cơm mới, mùi khoai sắn, hơi ấm gia đình và cả những bài học đầu đời mẹ dặn con bên bếp lửa hồng.
Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.
Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.
Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.
Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.
Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.
Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.