Lối cũ ta về
PodcastAi trong chúng ta cũng có một “lối cũ” để trở về – có thể là con đường đất đỏ hun hút bóng chiều, có thể là ngõ nhỏ ngập mùi rơm rạ, hay đơn giản chỉ là khoảng sân nhà rêu phong nơi cha mẹ vẫn ngóng con về.
Giữa ồn ào phố thị, nhiều người vẫn khát khao trở về quê nhà, nơi có mái hiên xưa, giàn mướp, dòng sông và vòng tay cha mẹ bao dung.
Chiều cuối tuần đi làm về, nhìn lòng đường chật ních người với những tiếng còi xe đổ dồn tưởng như chẳng bao giờ dứt, tôi thấy lòng mình rỗng không, chơi vơi giữa ngã tư đường đông đúc người xe. Bỗng thèm cảm giác bình yên quê nhà , không tất bật bon chen, không ồn ào và vội vã. Về chỉ để được ngồi trước hiên nhà ngắm nhìn nhánh lục bình nhẹ nhàng trôi về xa vắng, nghe ngọn gió đồng đuổi dồn trên những hàng cây đứng tuổi, dang tay hít căng lồng ngực hương thơm đồng bãi…
Tôi làm một cuộc trở về không dự định, đứng trước mảnh sân quê mướt xanh. Mái nhà quê nằm nép mình trong màu xanh của hoa cỏ. Ngọn khói chập chờn tỏa lên từ chái bếp nghiêng nghiêng là mảnh hồn quê bện chặt trong tôi không rời. Mẹ ngơi dao làm cỏ, nheo mắt nhìn qua cổng rào. Rồi mắt mẹ rưng rưng khi thấy bóng dáng thân quen trở về lối cũ. Tự dưng nước mắt tôi rơi lúc nào không biết? Những vạt nắng cuối ngày lấp ló dưới mái hiên nhà xưa cũ, tôi lại nghe mẹ kể chuyện ngày xưa, lại xách rổ lẽo đẽo theo mẹ ra vườn. Khu vườn nhỏ được mẹ lấp đầy bởi biết bao nhiêu cây trái. Mùa nào thức nấy, mẹ vẫn cặm cụi vun xới phủ xanh mảnh vườn sau nhà. Giàn mướp vẫn nghiêng mình soi bóng mặt ao, mấy con ong bầu bay chập chờn quanh những nụ hoa vàng ngát hương. Những luống rau xanh rì, thẳng tắp vẫn được mẹ ngày ngày chăm bón. Chẳng mấy chốc chiếc rổ con con đã đầy ắp rau, củ trong vườn. Dáng mẹ liêu xiêu bước đi trong chiều, làn tóc bạc xổ tung trong gió. Chợt nhận ra, tôi đã đi một đoạn đường khá xa.
Ba vác chài ra sông, tôi lại lon ton xách thùng theo ba. Con sông quê vẫn lặng thầm bồi lở, vun đắp phù sa cho cánh đồng. Nhớ quá những tháng năm cùng ba chống xuồng đi dọc triền sông giăng lưới, quăng chài. Từng cú quăng chài như túm lấy hoàng hôn cứ làm tôi mê đắm. Những con cá sông ốm tong ốm teo được mẹ nhặt nhạnh, nấu nồi kho quẹt thơm lừng. Tôi vẫn nhớ giây phút ngồi bên mâm cơm có nồi kho quẹt với tô canh rau tập tàng nóng hổi. Bến sông xưa ngày nào giờ đã thành ký ức giữ mãi bên lòng. Để mỗi lần trở về quê, tôi vẫn thường thơ thẩn nhìn dòng nước mênh mông. Tung chài xuống sông, tôi vẫn mang trong lòng những chờ đợi như xưa. Những con cá dù to hay nhỏ cũng là niềm mong mỏi khôn nguôi. Ba nheo mắt cười “bây quăng chài khéo quá”. Giờ đây, tôi đã có thể tự quăng chài, không cần nài nỉ ba để được chài thử nữa. Hồi đó, dù không cầm nổi cái chài nhưng tôi vẫn cố quăng chài cho bằng được. Chài vừa quăng xuống, tôi cũng rớt xuống sông trong tiếng cười ngặt nghẽo của người trên bờ. Theo ba suốt thời ấu thơ, tôi cũng đã biết cách quăng chài, biết chỗ nào cá thường hay trú ngụ, biết từng con nước lớn nước ròng trên dòng sông quê hương.
Trở về sau những chuyến đi xa, tôi vẫn thấy quê nhà rộng lòng quá đỗi. Mẹ vẫn đứng dưới mái hiên nhà chờ đợi, ba vẫn khề khà bên tách trà quê. Từng tháng năm đi qua tưởng chừng như chưa bao giờ cũ. Có lúc tôi chợt muốn bỏ lại tất cả những bộn bề, tất bật trở về nhà làm con của ba mẹ, làm người của quê. Mái nhà quê bốn mùa mưa nắng, bậc thềm rêu xanh mọc đầy, cành lá trong vườn xanh um phủ lòa xòa quanh nhà. Con chim cũ trở về đậu trước hiên nhà cất cao tiếng hót, những tiếng lá rơi xào xạc trong vườn, tiếng mẹ í ới gọi vọng từ sau ra trước. Tôi đứng trước mảnh sân nhà mênh mông, rưng rưng một miền kí ức ngày xưa. Chợt thèm, được nép vào lòng mẹ nghe câu chuyện cổ tích cũ mèm, được ngồi trên xuồng cho ba chở những vàm sông đầy gió.
Chiều ở quê trôi chầm chậm, có một người bỏ phố quay về…
Trần Thương Tính
Ai trong chúng ta cũng có một “lối cũ” để trở về – có thể là con đường đất đỏ hun hút bóng chiều, có thể là ngõ nhỏ ngập mùi rơm rạ, hay đơn giản chỉ là khoảng sân nhà rêu phong nơi cha mẹ vẫn ngóng con về.
Món ruốc sông không chỉ là món ngon bình dị mà còn chất chứa biết bao ký ức quê nhà, nơi đã nuôi tôi lớn từ tình yêu thương và biết bao chắt chiu của ba mẹ.
Trong ký ức tuổi thơ của mỗi người, thường có một hương vị quê nhà, từ cá kho tộ, mùi rơm mới gặt, tiếng mưa rơi trên mái ngói xưa... hay như mùa cua đồng là ký ức khó phai.
Khói lam - mộc mạc mà thân thương, mang theo hương cơm mới, mùi khoai sắn, hơi ấm gia đình và cả những bài học đầu đời mẹ dặn con bên bếp lửa hồng.
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.