Bỏ đình chỉ học, học sinh chỉ viết bản kiểm điểm

Thưa ông, vì sao Bộ GD&ĐT quyết định bỏ hình thức đình chỉ học sinh, một biện pháp kỷ luật từng được coi là nghiêm khắc và cần thiết?

Trên tinh thần đổi mới của giáo dục, lấy học sinh làm trung tâm, các nhà trường đang hướng tới xây dựng nhà trường an toàn, lành mạnh và thân thiện. Trên tinh thần đó, các biện pháp kỷ luật trong bối cảnh mới được coi như các biện pháp giáo dục, hướng tới việc bỏ xử phạt như trước đây và chuyển sang trọng tâm giáo dục điều chỉnh hành vi; đảm bảo cho các học sinh vi phạm kỷ luật nhận ra được hạn chế, sai sót của mình và có phương án rèn luyện, khắc phục sai sót, điều chỉnh hành vi để phát triển cho bản thân tốt hơn.

Thông tư 19 nhấn mạnh “kỷ luật để giáo dục, không phải trừng phạt”, ông có thể phân tích rõ hơn tinh thần này?

Đấy chính là tính nhân văn của Thông tư mới, tuy nhiên không giảm đi những biện pháp để học sinh cố gắng thực hiện trong học tập và rèn luyện. Vì ngoài những biện pháp kỷ luật, ở các mức và độ tuổi khác nhau, trong quá trình thực hiện kỷ luật còn có nhiều hoạt động hỗ trợ. Kể cả các yêu cầu học sinh phải khắc phục hành vi của mình. Những việc đó tùy thuộc vào đặc trưng của mỗi nhà trường và đặc điểm độ tuổi của học sinh để các thầy cô, các nhà trường quyết định trong quá trình giáo dục học sinh trong thời gian kỷ luật.

Nhiều ý kiến lo ngại cho rằng: việc thay đình chỉ bằng viết bản kiểm điểm không đảm bảo đủ sức răn đe và giúp học sinh thay đổi hành vi. Bộ lý giải thế nào trước ý kiến cho rằng quy định mới “quá nhẹ tay”?

Thực ra, viết bản kiểm điểm ở đây không chỉ là tự cá nhân học sinh nhận ra khuyết điểm của mình để viết ra, mà bản kiểm điểm bây giờ phải có xác nhận và cam kết của phụ huynh học sinh. Và cam kết ấy chính là để thể hiện gia tăng trách nhiệm của gia đình học sinh cùng với nhà trường trong giáo dục, giúp đỡ học sinh khắc phục hành vi của mình. Đó cũng là những biện pháp làm cho học sinh cảm thấy cần cố gắng để không làm ảnh hưởng đến gia đình, không làm ảnh hưởng đến nhà trường và cũng tạo cho học sinh áp lực để phải thực hiện tốt nhiệm vụ của mình trong quá trình khắc phục hành vi của mình.

Nếu học sinh tái phạm nhiều lần hoặc vi phạm nghiêm trọng, quy định mới có đủ công cụ để nhà trường xử lý không?

Thực ra, trong mỗi một lần mắc sai phạm mà lặp đi lặp lại, nhà trường không chỉ có một biện pháp, mà còn huy động các lực lượng trong nhà trường, gia đình và xã hội để cùng tham gia chung tay giáo dục. Các hoạt động yêu cầu học sinh khắc phục phải cần tăng thêm để cho các em học sinh thấy rõ được khuyết điểm của mình và đây là các việc gắn với thẩm quyền trách nhiệm của nhà trường. Còn học sinh được nhìn nhận là các công dân, vì vậy nếu như hành vi bạo lực mà dẫn đến vi phạm pháp luật hoặc các hành vi nguy hiểm khác, các em học sinh còn phải chịu các hình phạt của các cơ quan chức năng mà thực hiện các pháp luật đó.