Chè lam Thạch Xá - vị Tết từ làng quê

Xã Tây Phương nổi tiếng với chùa cổ xứ Đoài và là cái nôi nghề chè lam truyền thống. Từ gạo nếp, mật mía, gừng, lạc rang, người dân tạo nên chè lam Thạch Xá đậm đà hương vị quê.

Chè lam Thạch Xá - vị Tết từ làng quê

Hơn bốn thập kỷ gắn bó với nghề, bà Nguyễn Thị Út vẫn lặng lẽ giữ lửa cho chè lam Thạch Xá - một nét văn hóa ẩm thực tiêu biểu của vùng đất xứ Đoài. Với bà, từng công đoạn làm chè lam không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là cách gìn giữ nghề của cha ông để lại. Từ những nguyên liệu quen thuộc như bột nếp, mật mía, gừng, lạc… qua đôi bàn tay khéo léo và kinh nghiệm tích lũy suốt nhiều năm, chè lam Thạch Xá mang hương vị dẻo thơm, cay nhẹ, ngọt bùi rất riêng. Chính hương vị ấy đã làm nên sức hút của chè lam, đặc biệt mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Bà Nguyễn Thị Út, xã Tây Phương, thành phố Hà Nội, chia sẻ: "Nghề này do bố mẹ chồng tôi truyền lại. Tính đến nay, tôi đã gắn bó hơn 40 năm. Sản lượng phụ thuộc nhu cầu khách hàng: ngày thường làm khoảng 50-60 kg, có hôm lên đến 1 tạ. Riêng dịp lễ hội, ngày Tết, mỗi ngày có thể làm hai đến ba tạ để kịp phục vụ."

Ở Thạch Xá, nghề làm chè lam được gìn giữ qua nhiều thế hệ, không rập khuôn theo một công thức cố định. Mỗi gia đình có cách chế biến riêng, tạo nên những sắc vị khác nhau nhưng vẫn giữ trọn hồn cốt chè lam truyền thống.

Để có những mẻ chè lam dẻo, thơm, hài hòa hương vị, người thợ phải tỉ mỉ trong từng công đoạn: rang bỏng, giã bột, khuấy nha, trộn bột và căn chỉnh tỷ lệ gia vị. Tất cả đều đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm tích lũy qua thời gian. Nhờ quy trình thủ công ấy, chè lam Thạch Xá để lâu ngày vẫn giữ được độ dẻo mềm.

Bà Nguyễn Thị Út, xã Tây Phương, thành phố Hà Nội, cho biết: "Muốn chè lam ngon, khâu chọn nguyên liệu là quan trọng nhất. Thóc phải là nếp cái hoa vàng, rang chín đều; lạc hạt mẩy, tuyển chọn kỹ; mạch nha sạch và đường Nam Sơn thượng hạng. Mỗi nhà có bí quyết riêng, còn chè lam nhà tôi nổi bật ở mùi thơm từ bột thóc nếp cái hoa vàng rang thủ công, tạo vị thanh tao, thuần khiết."

Làng nghề chè lam Thạch Xá đỏ lửa quanh năm, song nhộn nhịp nhất vẫn là thời điểm cận Tết. Những năm gần đây, địa phương từng bước gắn sản xuất chè lam với hoạt động du lịch, tận dụng lợi thế quần thể chùa Tây Phương - di tích quốc gia đặc biệt, điểm đến tâm linh nổi tiếng của Thủ đô. Việc kết hợp tham quan chùa với trải nghiệm làng nghề, thưởng thức và mua sắm chè lam đang mở ra hướng đi mới, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Hiện Hội làng nghề bánh chè lam Thạch Xá có khoảng 60 hộ sản xuất, tạo việc làm cho 200-300 lao động địa phương; nhiều hộ đang xây dựng sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP.

Ông Nguyễn Văn Sơn, Phòng Kinh tế xã Tây Phương, thành phố Hà Nội, cho biết: "Chúng tôi đang gắn thương hiệu chè lam Thạch Xá với hành trình khám phá địa phương và khu du lịch sinh thái Hoàng Long. Thay vì chỉ bán sản phẩm, địa phương khuyến khích mở rộng không gian trải nghiệm để du khách tự tay nhào bột, cắt bánh và cảm nhận hồn cốt nghề truyền thống. Chè lam không chỉ là thức quà dân dã mà đang được nâng tầm thành phân khúc quà tặng. Qua các hội chợ và nền tảng số, chúng tôi mong muốn khi nhắc đến đặc sản Hà Nội, du khách sẽ nhớ đến chè lam Thạch Xá."

Giữ nghề truyền thống trong đời sống hiện đại là hành trình nhiều thử thách. Nhưng bằng tâm huyết của người làm nghề và sự đồng hành của chính quyền, chè lam Thạch Xá hôm nay không chỉ là thức quà quê, mà còn là sản phẩm văn hóa mang giá trị kinh tế, tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa như một phần bản sắc ẩm thực của Thủ đô Hà Nội.

Tin liên quan

Một ngày ở làng nghề bánh kẹo truyền thống

Một ngày ở làng nghề bánh kẹo truyền thống

Hà Nội

Chè lam, kẹo dồi, kẹo lạc... những thức quà quê tuy mộc mạc, giản dị nhưng vẫn luôn được người Hà Nội yêu thích. Vậy nên dù cuộc sống có thay đổi ra sao, thì những gia đình làm bánh kẹo truyền thống ở ngôi làng nhỏ ven đô xã Hoàng Long, huyện Phú Xuyên, Hà Nội không bao giờ hết việc.

Trải nghiệm làm kẹo lạc ở làng cổ Đường Lâm

Trải nghiệm làm kẹo lạc ở làng cổ Đường Lâm

Hà Nội

Không chỉ nổi tiếng với lối kiến trúc đậm chất Bắc Bộ, làng cổ Đường Lâm còn nổi tiếng với những thức quà quê dân dã như chè lam, kẹo dồi, kẹo lạc, tương gạo... Để phát triển du lịch, nhiều hộ gia đình ở Đường Lâm còn kết hợp việc sản xuất đặc sản với dịch vụ trải nghiệm thực tế, chẳng hạn như thử làm kẹo lạc. Loại hình này đã thu hút rất nhiều đoàn khách trong và ngoài nước.

Tin tức

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Tin tức

Với bề dày truyền thống văn hóa từ lâu đời, trong nỗ lực vinh danh, quảng bá mảnh đất con người Phú Thượng, phường đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội để khai thác tour du lịch trải nghiệm “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”. Theo đó, du khách sẽ được tìm hiểu về các di tích lịch sử đình, chùa và nghề làm xôi truyền thống Phú Thượng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sức mạnh Việt Nam: Tôn vinh văn hóa, gắn kết cộng đồng

Sức mạnh Việt Nam: Tôn vinh văn hóa, gắn kết cộng đồng

Tin tức

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, chương trình giao lưu chính luận - nghệ thuật “Sức mạnh Việt Nam” vừa được diễn ra, mở ra không gian đối thoại sâu sắc và giàu cảm xúc. Sự kiện cũng gợi mở cách thức để di sản và sức mạnh cộng đồng hòa nhịp cùng hơi thở thời đại, tạo nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững.

Chiêm ngưỡng pho tượng bằng gỗ mít ta lớn nhất Việt Nam

Chiêm ngưỡng pho tượng bằng gỗ mít ta lớn nhất Việt Nam

Tin tức

Tại Đền Ứng Thiên, Hà Nội, một công trình điêu khắc tâm linh đặc biệt vừa được trao chứng nhận Kỷ lục Việt Nam, đó là Tượng Ngọc Hoàng Thượng đế bằng gỗ mít ta lớn nhất Việt Nam. Không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô, công trình còn mang giá trị đặc sắc về nghệ thuật tạo tác và văn hóa tín ngưỡng truyền thống của người Việt.

Tháp Ẩn Ca - Đánh thức di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật

Tháp Ẩn Ca - Đánh thức di sản bằng ngôn ngữ nghệ thuật

Tin tức

Với tác phẩm sắp đặt âm thanh mang tên “Tháp Ẩn Ca”, Tháp nước Hàng Đậu, tòa tháp hơn 130 năm tuổi đang được đánh thức bằng một ngôn ngữ nghệ thuật hoàn toàn mới. Ở đó, những âm thanh bí ẩn của thế giới côn trùng hòa quyện cùng ánh sáng và kiến trúc cổ, đưa công chúng bước vào một hành trình khám phá đầy bất ngờ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời