Mùa hè, mới 5h30, trời đã sáng rõ. Những bà bán hàng từ khắp nơi đổ về, cùng tập trung trên một đoạn ngắn của phố Đặng Thùy Trâm. Chợ trên con phố này là một trong các khu
chợ dân sinh
nằm trong các con phố, con ngõ của Hà Nội.
Không bảng hiệu, không mái che kiên cố - những khu chợ dân sinh vẫn đều đặn hiện diện, như một phần không thể thiếu trong nhịp sống đô thị. Tôm cá, rau xanh, hoa quả, thịt lợn, thịt bò, giò chả, hàng xôi buổi sáng… mọi thứ đều có đủ cho những bữa ăn thường ngày của mỗi gia đình.
Gọi là chợ nhưng thực tế, chỉ hơn chục hàng cùng tập trung lại. Tính đến hiện tại, những người bán lâu năm nhất cũng đã gắn bó hơn hai chục năm. Họ đến từ ngoại thành và một số vùng lân cận quanh Hà Nội. Người ở gần cũng hơn chục cây số, xa nhất, có lẽ đến ba bốn chục cây. Bằng xe máy hoặc ô tô, đều đặn mỗi sáng, họ có mặt trong các khu dân cư, mang đến những hương vị tươi xanh cho các gia đình.
Sự hình thành các khu chợ dân sinh xuất phát từ nhu cầu mưu sinh và nhu cầu “thuận tiện, nhanh gọn” của người bán và người mua. Ở khu chợ ở phố Đặng Thùy Trâm, chị Hương là người bán hàng lâu năm nhất với hơn hai chục năm. Còn chị Tuyết, người bán hàng trẻ nhất cũng suýt soát chục năm. Cứ vậy mỗi ngày, họ từ khắp nơi cùng họp nhau lại, tạo nên một khu chợ dân sinh trong phố.
Những khu chợ nho nhỏ kiểu này ở Hà Nội rất nhiều. Bên các vỉa hè nhỏ, trong các con ngõ của khu tập thể, khu dân cư. Thậm chí, nhiều chợ dân sinh chỉ cách chợ lớn vài ba trăm mét nhưng khách vẫn đến tấp nập, bởi đơn giản, họ chỉ tập trung khoảng nửa buổi sáng.
Mỗi tiểu thương đều có trách nhiệm với cửa hàng của mình, đảm bảo sạch và đẹp mắt. Chợ nhỏ thường phục vụ nhóm khách hàng tại chỗ, là các cư dân sinh sống tại khu vực đó. Chợ không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa - nó còn là nơi kết nối con người, chia sẻ tin tức và gìn giữ sự gần gũi trong đời sống đô thị.
Với những tiểu thương, chợ là kế sinh nhai; với người mua, chợ là nơi khởi đầu ngày mới. Trong không gian khiêm nhường ấy, văn hóa giao tiếp, ứng xử của người Hà Nội vẫn được duy trì, giản dị mà đầm ấm.
Nhưng chợ dân sinh, đặc biệt là những khu chợ nhỏ nằm sâu trong khu dân cư vẫn kiên cường tồn tại, bằng sự gắn bó của người dân và nhu cầu rất thật của cuộc sống. Từ sáng sớm đến khoảng 8-9h, những khu chợ dân sinh đều tấp nập bán mua. Một góc nhỏ, giản dị và thân thương. Những khu chợ như thế vẫn là nơi khởi đầu cho bữa cơm và giữ gìn cái “chất” rất riêng của phố phường.
Mặt trời đứng bóng, cái nắng mùa hè càng gay gắt hơn. Chợ đã tan nhường chỗ cho các hoạt động khác của con phố...
