Chuyển đổi xanh giúp doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng

Các thị trường xuất khẩu lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản ngày càng siết chặt tiêu chuẩn xanh. Từ cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của châu Âu cho đến cam kết Net Zero của những tập đoàn như Apple, Samsung, Intel. Hiện 90% quyết định đầu tư toàn cầu được cân nhắc dựa trên bộ tiêu chí ESG (môi trường – xã hội – quả trị), trong đó phát thải carbon là yếu tố then chốt. Thực tế này đã dẫn dến các doanh nghiệp xuất khẩu buộc phải chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, quá trình này đang diễn ra khôn đồng đều.

Bà Đỗ Thị Thúy Hương, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam (VEIA), cho biết: "Các doanh nghiệp trong ngành điện tử có xuất phát điểm rất khác nhau trong việc thực hiện ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị). Đối với các doanh nghiệp đã thực hành ESG tốt thì chi phí và các bước chuyển đổi sẽ được đồng bộ và không quá khó khăn. Còn đối với các doanh nghiệp mới bắt đầu, họ sẽ gặp khá nhiều thách thức khi xây dựng nền tảng ban đầu."

Theo các chuyên gia, chuyển đổi xanh không phụ thuộc vào quy mô. Doanh nghiệp nhỏ vẫn có thể thực hiện bằng cách tối ưu quy trình sản xuất, tiết kiệm năng lượng, thay đổi bao bì thân thiện môi trường hoặc tham gia các mô hình sản xuất tuần hoàn.

Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất hiện nay là thiếu vốn, thiếu công nghệ và thiếu nhân lực chất lượng cao để triển khai các giải pháp xanh.

TS. Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc Văn phòng Ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), chia sẻ: “Những khó khăn chính mà các doanh nghiệp đang đối mặt bao gồm: Thiếu giải pháp kỹ thuật phù hợp; Thiếu vốn đầu tư; Thiếu nhân lực kỹ thuật chuyên môn cho quá trình chuyển đổi. Vì vậy, chính sách hỗ trợ và các nguồn lực trợ giúp từ Nhà nước là vô cùng quan trọng và cấp thiết."

Dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV đã xác định: Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh hay kinh tế tuần hoàn chính là những cái động lực tăng trưởng mới. Chính phủ cũng đang xây dựng các khung khổ pháp lý hỗ trợ chuyển đổi xanh như ban hành cơ chế tín dụng xanh, hỗ trợ đào tạo nhân lực và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế. Điều này sẽ khiến doanh nghiệp chuyển đổi xanh tốt hơn, từ đó nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng.