Với một người, nơi để trở về là một căn nhà nhỏ, nằm im lặng giữa vườn cây và những mùa gió thổi, lặng lẽ nghe nắng mưa đi qua năm tháng.
Mỗi người, suốt đời, có lẽ chỉ cần một nơi để trở về. Không cần rộng lớn, không cần mới mẻ, chỉ cần đủ thân quen để khi lòng chông chênh, ta có thể nhớ về - như một điểm tựa của ký ức. Với một người, nơi đó là một căn nhà nhỏ, nằm im lặng giữa vườn cây và những mùa gió thổi, lặng lẽ nghe nắng mưa đi qua năm tháng.
Căn nhà ấy, không chỉ là một mái ngói, vài gian gỗ, mà là cả một miền ký ức. Ở đó có cha, lưng sạm nắng, giọng trầm như tiếng đất, luôn lặng lẽ nhưng ấm áp. Có mẹ, bàn tay gầy, mùi tóc thoảng mùi khói bếp, dáng nhỏ nhoi nhưng vững chãi lạ kỳ. Tuổi thơ tôi đi qua trong tiếng chim gọi sáng, trong giấc ngủ trưa trên chiếc võng mắc giữa hai cột hiên, trong những cơn mưa mùa hạ rơi lộp bộp trên mái ngói, ngỡ như thế giới chỉ có chừng ấy là đủ đầy.
Lúc ấy, tôi không biết rằng mình đang sống trong những ngày bình yên nhất.
Chúng ta thường lớn lên bằng khao khát được rời đi. Muốn vượt ra khỏi cái khuôn nhỏ bé của quê nhà , của những điều cũ kỹ, để chạm vào một thế giới khác – lớn hơn, sáng hơn, tự do hơn. Tôi cũng vậy. Tôi đã đi, đã rời xa căn nhà ấy, nghĩ rằng phía trước là một điều gì đó rực rỡ.
Nhưng rồi giữa những con phố đông người, giữa những ngày tất bật sống, bỗng dưng có những khoảnh khắc chùng lại. Một cơn mưa rơi qua cửa kính. Một bữa cơm ăn vội. Một đêm dài không ngủ. Tất cả như những lời nhắc âm thầm: ta đã đi quá xa khỏi nơi bắt đầu.
Trưởng thành, hóa ra không phải là vươn cao đến đâu, mà là biết mình đánh mất những gì. Và thường thì, điều ta đánh mất không phải là vật chất – mà là cảm giác. Cảm giác có người chờ cơm. Có tiếng gọi: về chưa con vang lên từ cuối ngõ. Có một mái hiên đủ rộng để che mưa, và một căn bếp đủ ấm để lòng thôi lạnh.
Có lúc tôi tự hỏi: Điều gì làm nên một mái nhà? Có phải là tường vách? Là ngói lợp? Hay là những bàn tay đã lặng lẽ giữ lửa suốt cả một đời?
Giờ đây, mỗi khi nghe câu hát: "Có căn nhà nằm nghe nắng mưa...", tôi không nghe bằng tai, mà bằng trái tim. Vì tôi biết, có những thứ không còn nhìn thấy được bằng mắt nữa - mà phải cảm bằng tấm lòng.
Căn nhà ấy vẫn nằm đó, giữa bao mùa mưa nắng. Như mẹ, như cha. Như một miền yên tĩnh không lời, chỉ cần ta ngoảnh lại – là có thể thấy mình của ngày xưa.
Và khi hiểu được điều đó, ta mới thực sự trưởng thành.
Trần Văn Hiếu
Mười năm nhanh như một cái chớp mắt. Những đứa con đã có cửa có nhà, có khoảng trời ấm êm bên gia đình nhỏ. Nhưng thỉnh thoảng bất giác, nhìn lên bầu trời xanh thẳm, những đứa con lại nhớ thương da diết bóng hình người cha đã từng tảo tần nuôi dạy con nên người.
Bao nhiêu năm trôi qua, khoảng nhớ tím màu thời gian ấy cũng theo những đứa trẻ lớn lên từ làng đi khắp muôn nơi.
Sài Gòn đã đón những cánh hoa mưa đầu tiên sau bao tháng ngày mòn mỏi ngóng trông, sau bao tháng ngày khát mưa như bé thơ khát lời ru ầu ơ của mẹ...
Tôi nhớ khói quê nhà. Chỉ là khói thôi, nhưng sao nhớ, nhớ và day dứt, bâng khuâng đến nao lòng…
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
