Với một người, nơi để trở về là một căn nhà nhỏ, nằm im lặng giữa vườn cây và những mùa gió thổi, lặng lẽ nghe nắng mưa đi qua năm tháng.
Mỗi người, suốt đời, có lẽ chỉ cần một nơi để trở về. Không cần rộng lớn, không cần mới mẻ, chỉ cần đủ thân quen để khi lòng chông chênh, ta có thể nhớ về - như một điểm tựa của ký ức. Với một người, nơi đó là một căn nhà nhỏ, nằm im lặng giữa vườn cây và những mùa gió thổi, lặng lẽ nghe nắng mưa đi qua năm tháng.
Căn nhà ấy, không chỉ là một mái ngói, vài gian gỗ, mà là cả một miền ký ức. Ở đó có cha, lưng sạm nắng, giọng trầm như tiếng đất, luôn lặng lẽ nhưng ấm áp. Có mẹ, bàn tay gầy, mùi tóc thoảng mùi khói bếp, dáng nhỏ nhoi nhưng vững chãi lạ kỳ. Tuổi thơ tôi đi qua trong tiếng chim gọi sáng, trong giấc ngủ trưa trên chiếc võng mắc giữa hai cột hiên, trong những cơn mưa mùa hạ rơi lộp bộp trên mái ngói, ngỡ như thế giới chỉ có chừng ấy là đủ đầy.
Lúc ấy, tôi không biết rằng mình đang sống trong những ngày bình yên nhất.
Chúng ta thường lớn lên bằng khao khát được rời đi. Muốn vượt ra khỏi cái khuôn nhỏ bé của quê nhà , của những điều cũ kỹ, để chạm vào một thế giới khác – lớn hơn, sáng hơn, tự do hơn. Tôi cũng vậy. Tôi đã đi, đã rời xa căn nhà ấy, nghĩ rằng phía trước là một điều gì đó rực rỡ.
Nhưng rồi giữa những con phố đông người, giữa những ngày tất bật sống, bỗng dưng có những khoảnh khắc chùng lại. Một cơn mưa rơi qua cửa kính. Một bữa cơm ăn vội. Một đêm dài không ngủ. Tất cả như những lời nhắc âm thầm: ta đã đi quá xa khỏi nơi bắt đầu.
Trưởng thành, hóa ra không phải là vươn cao đến đâu, mà là biết mình đánh mất những gì. Và thường thì, điều ta đánh mất không phải là vật chất – mà là cảm giác. Cảm giác có người chờ cơm. Có tiếng gọi: về chưa con vang lên từ cuối ngõ. Có một mái hiên đủ rộng để che mưa, và một căn bếp đủ ấm để lòng thôi lạnh.
Có lúc tôi tự hỏi: Điều gì làm nên một mái nhà? Có phải là tường vách? Là ngói lợp? Hay là những bàn tay đã lặng lẽ giữ lửa suốt cả một đời?
Giờ đây, mỗi khi nghe câu hát: "Có căn nhà nằm nghe nắng mưa...", tôi không nghe bằng tai, mà bằng trái tim. Vì tôi biết, có những thứ không còn nhìn thấy được bằng mắt nữa - mà phải cảm bằng tấm lòng.
Căn nhà ấy vẫn nằm đó, giữa bao mùa mưa nắng. Như mẹ, như cha. Như một miền yên tĩnh không lời, chỉ cần ta ngoảnh lại – là có thể thấy mình của ngày xưa.
Và khi hiểu được điều đó, ta mới thực sự trưởng thành.
Trần Văn Hiếu
Mười năm nhanh như một cái chớp mắt. Những đứa con đã có cửa có nhà, có khoảng trời ấm êm bên gia đình nhỏ. Nhưng thỉnh thoảng bất giác, nhìn lên bầu trời xanh thẳm, những đứa con lại nhớ thương da diết bóng hình người cha đã từng tảo tần nuôi dạy con nên người.
Bao nhiêu năm trôi qua, khoảng nhớ tím màu thời gian ấy cũng theo những đứa trẻ lớn lên từ làng đi khắp muôn nơi.
Sài Gòn đã đón những cánh hoa mưa đầu tiên sau bao tháng ngày mòn mỏi ngóng trông, sau bao tháng ngày khát mưa như bé thơ khát lời ru ầu ơ của mẹ...
Tôi nhớ khói quê nhà. Chỉ là khói thôi, nhưng sao nhớ, nhớ và day dứt, bâng khuâng đến nao lòng…
Có những vùng đất, ta chẳng sinh ra ở đó, cũng không sống ở đó đủ lâu để gọi là quê hương. Vậy mà mỗi khi một mùi hương quen thuộc thoảng qua, lòng lại bất chợt hướng về. Với Hà Nội, có người nhớ những con phố cổ, có người thương cái se lạnh của mùa thu. Còn với Trang Lê, nỗi nhớ bắt đầu từ hương hoa sữa. Một mùi hương có thể khiến người ta yêu một thành phố đến thế nào?
Có lẽ, người ta thương Hà Nội nhất là vào những ngày mùa thu đang chín. Không ồn ào, không phô trương, mùa thu len lỏi vào lòng người bằng những điều rất đỗi bình dị. Một làn sương mỏng trên mặt hồ, một vệt nắng nghiêng qua mái phố, một mùi hương bất chợt thoảng trong gió… Tất cả hòa vào nhịp sống thường ngày, khiến người ta dù đang vội vã cũng muốn chậm lại đôi chút, để cảm nhận và để thương.
Có những mùa thu không bắt đầu bằng sắc vàng của lá hay những cơn gió heo may tràn qua phố. Đôi khi, mùa thu chỉ khẽ chạm vào lòng người qua một vạt cỏ may bên đường, qua những bông hoa nhỏ bé vẫn bền bỉ đón nắng, chờ mưa và âm thầm nở giữa đất trời.
Hà Nội những ngày này đang vào thu, nồng nàn trong hương hoa sữa, dịu dàng với những bông ngọc lan và man mác trong từng chiếc lá đang đổi màu.
Có những cuộc chia xa, ban đầu người ta còn đếm từng ngày, từng tháng, rồi từng mùa đi qua. Đến một lúc nào đó, ngay cả thời điểm bắt đầu xa nhau cũng trở nên mơ hồ. Chỉ biết đã lâu lắm rồi, lâu đến nỗi những điều từng tưởng không thể quên nay cũng nhạt dần như dấu chân trên bãi cát sau một đêm thủy triều lên rồi xuống. Vậy mà đôi khi, giữa một buổi chiều rất đỗi bình thường, lòng bỗng nghe xao xác.
Có những nơi chốn tưởng chừng bình dị, vậy mà khi đi xa, ta mới nhận ra nơi ấy đã cất giữ cả một miền thương nhớ. Một mái nhà xưa, hàng tre trước ngõ, hay chiếc giếng cũ nơi bao người từng gặp gỡ, chuyện trò… Tất cả có thể đã lùi xa theo năm tháng, nhưng chỉ cần một lần nhớ lại, những hình ảnh thân thương ấy lại hiện về nguyên vẹn.
