Mười năm nhanh như một cái chớp mắt. Những đứa con đã có cửa có nhà, có khoảng trời ấm êm bên gia đình nhỏ. Nhưng thỉnh thoảng bất giác, nhìn lên bầu trời xanh thẳm, những đứa con lại nhớ thương da diết bóng hình người cha đã từng tảo tần nuôi dạy con nên người.
Tôi nhớ hồi đó, khi tôi vừa tròn năm tuổi, chị gái lên 6 thì được cha cho đến trường tiểu học. Vì mỗi buổi sáng cha đều phải ra đồng, tranh thủ lúc còn mát mẻ để vun vén những thửa ruộng nhà mình. Chỗ nào cần đắp be, đắp bờ hay làm cỏ, cha đều nhanh nhẹn làm sớm. Hai chị em tuy không cùng tuổi nhưng vì ở nhà chẳng có ai trông, mẹ đi làm xa từ lúc trời còn tờ mờ, vậy là cha xin cho hai chị em học cùng một lớp. Lúc đó, tôi còn nhỏ xíu, chiếc ghế nhà trường cao và dài. Ngày nào đi học tôi cũng phải với mãi mới đặt chân xuống đất được. Thương đứa con gái út bé bỏng, theo chị tìm con chữ nhưng ngày nào về cũng lấm lem đến tội nghiệp, cha thường ưu tiên để dành cho tôi một chiếc kẹo dồi có lạc ở chạn bếp. Ngày nào đi về có điểm cao cha đều chia quà cho hai chị em, tôi nhỏ hơn nên lúc nào cha cũng ưu tiên cho phần hơn.
Mỗi buổi sáng thức dậy, cha giao việc quét sân, quét nhà cho anh cả. Còn lại, hai chị em phải tự gấp chăn, màn thật vuông vức. Thỉnh thoảng tôi thấy cha mang ghế ra ngồi trước sân nhà, pha một ấm chè xanh, chuyện trò cùng các cụ trong xóm. Những chuyện từ xửa xừa xưa, chuyện ở chiến trường và những lần bị thương, nỗi đau mất đồng đội còn in hằn trong ánh mắt cha.
Cha bù đắp cho chúng tôi những thiếu thốn thường nhật bằng việc chăm sóc chúng tôi từng miếng ăn, giấc ngủ. Nhiều đêm chúng tôi ốm, sốt, ho, lại gặp lúc mẹ phải đi trực, cha lại một mình thức trọn đêm để thuốc thang cho từng đứa. Biết tính con gái ốm thì hay làm nũng, cha dịu dàng hỏi muốn ăn món gì, cha sẽ tự đi chợ, nấu những món các con thích. Tôi nhớ mùi vị của món thịt kho tàu cha nấu, miếng thịt thơm cháy cạnh, thơm mùi nước hàng, cắn một miếng, chan thêm một thìa nước mắm thịt thì còn gì bằng. Những lúc như thế, chỉ mong được ốm thêm vài ngày, để cha chiều chuộng, nấu thêm nhiều món ngon nữa. Nhưng chúng tôi đâu biết rằng, để có những bữa ăn như thế, cha đã phải bán lúa non để lấy tiền bồi bổ cho chúng tôi. Những đêm khuya, cha với mẹ ngồi tính toán chi tiêu, tìm đường cho những đứa con ăn học đủ đầy, tôi lại nghe tiếng cha thở dài đầy những ưu tư.
Cũng vì rất thương cha nên tôi ghét nhất là cái tật hút thuốc của cha. Lúc nào trước khi làm một việc gì đó, cha đều mang chiếc điếu cày ra, rít một hơi thật dài. Cứ như thế rồi thành ghiền lúc nào không hay. Bao lần mẹ bảo cha bỏ bớt thuốc, nhưng cha chỉ bỏ được vài hôm rồi lại đâu vào đấy. Cha vẫn thường đùa: Nhớ ai như nhớ thuốc lào/ Đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên...
Có lẽ người ta nói đúng, sinh nghề, tử nghiệp. Mang tiếng là một y sĩ lành nghề, cứu nhiều người trong làng nhưng những năm cuối của cuộc đời, cha cũng bị những cơn đau bệnh hành hạ. Cha thường xuyên bị tụt huyết áp giữa đêm, hoặc ban ngày khi đang thong dong đạp xe đi chơi, tự nhiên cha ngã quỵ trên đường, người dân hoảng hốt đưa cha về nhà. Cha làm cả nhà hú vía nhiều phen. Và đỉnh điểm đó là buổi sáng mùa hè của mười năm về trước. Khi chị em chúng tôi đang ở xa, bận bịu với những công việc thì nghe tin dữ cha mất. Chúng tôi vội vàng trở về nhưng đã không kịp nhìn cha lần cuối. Cha đã vội ra đi khi chưa kịp nhìn mặt đứa cháu nội, cháu ngoại chào đời. Cha còn không kịp đưa cho chúng tôi những kỷ vật cuối cùng, một chiếc hộp gỗ nhỏ, bên trong là bộ đồ hành nghề giản dị của cha. Một chiếc bơm tiêm bằng thủy tinh, những chiếc panh, chiếc cặp bông, cuốn sổ nhỏ nắn nót ghi từng đơn thuốc dùng cho từng loại bệnh. Chữ viết của cha rất đẹp, nét chữ rõ ràng, nét thanh, nét đậm được thể hiện dưới ngòi bút mực Trường Sơn hồi xưa. Với tôi, những dòng chữ của cha luôn luôn là đẹp nhất.
Cha như một cái bóng lớn, chở che cho chúng tôi vượt qua những sóng gió của cuộc đời. Nhưng khi cha mất chúng tôi đã không kịp kề cận, để nghe cha dặn dò lời cuối, nắm bàn tay gầy xanh xao một lần.
Giờ đây, mỗi lần trở về quê, vừa bước xuống xe thôi là mắt tôi đã ầng ậc nước. Hình ảnh của cha cứ ẩn hiện trước mắt tôi. Bất giác lòng tôi quặn thắt, khẽ khàng gọi hai tiếng cha ơi!
Thùy Linh
Không ai dạy chúng ta cách làm cha mẹ và không có một lời khuyên nào là vừa vặn với những đứa con của mình. Mọi cách dạy dỗ đều xuất phát từ tình yêu thương nhưng đâu phải mọi cách dạy dỗ của cha mẹ với con cái đều đúng?
Có một người, luôn mặc định không gì ngon bằng cơm mẹ nấu - bữa cơm thời bao cấp khó khăn đạm bạc nhưng chan chứa tình yêu thương, san sẻ.
Có bao giờ bạn tiếc nuối khi người thân mất đi mà chưa kịp thực hiện được những dự định còn dang dở với họ? Bởi vì bạn nghĩ rằng mình còn nhiều dịp cho nhau, rằng bạn và họ còn nhiều thời gian ở trên thế gian này? Tôi đã đọc được ở đâu đó rằng, hãy trân trọng người thân bên cạnh bạn vì họ có thể sẽ rời đi bất cứ lúc nào.
Hôm nay, có một người con chợt muốn viết thư cho bố dẫu biết rằng người nhận chẳng thể đọc kể từ lần gặp mặt sau cuối. Lá thư một chiều chứa bao nhớ thương, được buộc kỹ rồi gửi vào cơn gió biển.
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
