Đại biểu đề xuất giải pháp đột phá để tăng trưởng hai con số

Theo báo cáo của Chính phủ, cùng với mục tiêu tăng trưởng cao, hệ số ICOR (hiệu quả sử dụng vốn đầu tư) dự kiến giảm mạnh xuống còn 4,5-4,8, tỷ lệ tích lũy tài sản đạt 35-36% GDP và tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 40% GDP. Tuy nhiên, nhiều đại biểu cho rằng, để đạt được các chỉ tiêu này, cần có những giải pháp mang tính đột phá và đồng bộ hơn.

Đại biểu Phan Huy Anh (Đoàn thành phố Đà Nẵng) nêu ý kiến: "Cổ phiếu giai đoạn 2021 - 2025 là 6,43 sau 5 năm chỉ giảm được 0,34 điểm trong khi đó, mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 là 4,5 đến 4,8, tức là phải giảm tới 1,6 đến 1,9 điểm chỉ trong vòng 5 năm; mức giảm chưa từng có trong nhiều thập kỷ qua. Nếu không có những giải pháp mang tính đột phá, giải quyết căn cơ những tồn đọng kéo dài như: Tình trạng dàn trải trong phân bổ vốn, chất lượng chuẩn bị dự án chưa cao, giải phóng mặt bằng thường chậm trễ, khả năng cung ứng vật liệu xây dựng còn hạn chế thì mục tiêu này khó có thể đạt được. Tôi đề nghị Chính phủ cụ thể hóa bằng một lộ trình rõ ràng, chỉ rõ từng yếu tố đóng góp vào việc giảm chỉ số ICOR: Đâu là phần do năng suất lao động, đâu là phần do ứng dụng khoa học công nghệ, đâu là phần do cơ cấu lại đầu tư công theo hướng tập trung, tránh dàn trải.”

Bên cạnh đó, vấn đề chi phí logistics cao đang là một “nút thắt” lớn đối với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Hiện chi phí logistics của Việt Nam vẫn ở mức 16-17% GDP, cao hơn đáng kể so với mức trung bình của thế giới và cần nhanh chóng khắc phục.

Đại biểu Nguyễn Như So (Đoàn Bắc Ninh) cho hay: "Với một nền kinh tế có độ mở lớn, kim ngạch thương mại tiện cận 1.000 tỷ USD, mỗi biến động nhỏ về chi phí logistics đều có thể khuếch đại thành áp lực lớn lên giá thành và lợi nhuận của doanh nghiệp. Vì vậy cần coi trọng phát triển logistics là một đột phá, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng đồng bộ, đa phương thức và thúc đẩy chuyển đổi số cung ứng đồng thời phát triển dịch vụ logistics tích hợp các giá trị gia tăng cao thay vì chỉ dừng lại ở vận tải đơn thuần. Thiết lập cơ chế đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp trong nước đầu tư vào hạ tầng (mua cảng, mua đóng tàu), thúc đẩy liên kết với FDI sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.”

Không chỉ dừng ở hạ tầng và chi phí, nhiều đại biểu cũng cho rằng nền kinh tế Việt Nam hiện vẫn thiếu những doanh nghiệp đủ mạnh để đóng vai trò “xương sống”. Dù kim ngạch xuất khẩu đạt quy mô lớn, song phần lớn giá trị gia tăng vẫn thuộc về khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp trong nước chủ yếu vẫn nhỏ và siêu nhỏ, khó tạo đột phá.

Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa (Đoàn Đắk Lắk) nhấn mạnh: "Nhà nước cần đóng vai trò đặt hàng chiến lược thông qua các dự án lớn như hạ tầng giao thông, năng lượng, chuyển đổi số. Chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra thị trường đủ lớn để doanh nghiệp trong nước phát triển. Nhưng điều quan trọng là thiết kế cơ chế để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu, học hỏi công nghệ, từng bước làm chủ chuỗi giá trị. Thứ hai, phải tạo ra một môi trường thể chế thực sự nuôi dưỡng doanh nghiệp lớn.”

Các đaị biểu cũng kiến nghị, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam không chỉ cần mở rộng quy mô đầu tư mà quan trọng hơn là phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, từ hiệu quả sử dụng vốn, giảm chi phí logistics đến xây dựng lực lượng doanh nghiệp nội địa đủ mạnh.