Đánh giá công chức bằng KPI để tránh cảm tính

Thực tế cho thấy, việc đánh giá cán bộ trong những năm qua vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Vấn đề nổi cộm dễ thấy nhất là các tiêu chí đánh giá còn nặng về định tính, chưa lượng hóa rõ ràng. Việc đánh giá ở nơi này, lúc này thì mang tính hình thức, thủ tục; ở nơi khác, lúc khác thì tùy tiện, thậm chí bị lạm dụng để bố trí, cài cắm nhóm lợi ích.

Để khắc phục tình trạng này, trong dự thảo Luật Cán bộ, Công chức (sửa đổi) , cơ quan soạn thảo là Bộ Nội vụ đã đề xuất đánh giá công chức dựa trên chỉ số hiệu suất công việc KPI - Key Performance Indicator theo vị trí việc làm. Điều này sẽ thay thế cách đánh giá hiện tại, tiến tới minh bạch hóa quy trình đánh giá và giảm thiểu yếu tố chủ quan.

Bắt đầu từ ngày 1/4 vừa qua, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa đã sử dụng KPI để đánh giá hiệu quả công việc của cán bộ công chức. Việc tích hợp KPI vào hệ thống xử lý văn bản E-Office bước đầu tạo nên những thay đổi tích cực trong quản lý cán bộ công chức tại đơn vị. Từ hơn 130 đầu mục công việc, nay giảm chỉ còn 50 đầu mục.

Bà Nguyễn Thị Thúy Anh - Trưởng Ban Phong trào Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa chia sẻ: “Bước đầu đã tạo nên những thay đổi tích cực trong quản lý cán bộ công chức, nâng cao hiệu suất xử lý công việc hàng ngày của cơ quan, tạo môi trường làm việc năng động hơn. Cán bộ công chức khi được giao việc thì không dám không làm hay để đó từ từ làm, thậm chí tự chủ động tham mưu, nghĩ ra việc để ghi vào nhật ký”.

Ông Lê Đại Dương – Phó Chủ tịch UBND thành phố Nha Trang cho hay: “Qua giai đoạn triển khai thí điểm cho thấy, lãnh đạo và công chức tại các cơ quan đã có nhận thức và ý thức tích cực trong việc áp dụng phần mềm đánh giá kết quả, hiệu quả công việc (KPI); có sự chủ động hơn trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, dần hình thành thói quen ghi nhật ký công việc cá nhân hàng ngày. Việc áp dụng giao việc, duyệt công việc theo KPI giúp lãnh đạo các cơ quan, đơn vị theo dõi sâu sát được công việc của cơ quan, kịp thời đôn đốc, nhắc nhở công chức, viên chức thực hiện các nhiệm vụ được giao”.

Cho đến thời điểm này, Khánh Hòa là tỉnh thứ hai (cùng với Hậu Giang) áp dụng KPI để lượng hóa mức độ hoàn thành công việc, dựa trên kết quả đầu ra, tiến độ, chất lượng và tác động cụ thể của từng nhiệm vụ. Xây dựng KPI cần có sự tham gia của cả người quản lý và người được đánh giá để đảm bảo tính khách quan, đồng thuận và khả năng thực thi cao; cần lượng hóa tối đa các tiêu chí đánh giá để cho điểm cùng hướng dẫn chi tiết về cách thực hiện. Chẳng hạn, có thể cho tiêu chí về ý thức chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính 15 điểm, mỗi lần vi phạm sẽ bị trừ hai điểm.

Sau khi sắp xếp lại bộ máy, dự kiến cả nước còn hơn 290.000 biên chế cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh và cấp xã. Trong đó, cấp tỉnh có khoảng gần 92.000 người; cấp xã bố trí hơn 199.000 người. Để vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp hiệu quả, theo các chuyên gia, chất lượng đội ngũ cán bộ công chức cần là yếu tố quyết định việc hiệu quả của bộ máy công quyền. Do vậy, phải có đánh giá, xếp loại và sàng lọc.

Là cơ quan soạn thảo dự án Luật Cán bộ công chức (sửa đổi), Bộ trưởng Nội vụ khẳng định việc đánh giá cán bộ, công chức sẽ thay đổi căn bản theo hướng định lượng, dựa trên vị trí việc làm và chỉ số hiệu quả công việc KPI thay cho cách đánh giá cảm tính, chung chung như hiện nay. Khi áp dụng phương pháp mới, việc đánh giá trở nên rất đơn giản. Công chức làm gì, hoàn thành như thế nào, bao nhiêu sản phẩm - tất cả đều được lượng hóa và dùng làm dữ liệu đầu vào. Đây là thước đo rõ ràng, minh bạch.

Tại châu Á, Hàn Quốc là quốc gia đã áp dụng KPI chấm điểm cán bộ, công chức từ năm 1961. Ở nước ta, khu vực tư cũng đã áp dụng KPI để nâng cao hiệu suất công việc. Từ kinh nghiệm quốc tế cho đến thực tiễn Việt Nam, áp dụng hệ thống KPI hiệu quả sẽ giúp các công chức đều gắn trách nhiệm cá nhân với hiệu quả công vụ, gắn với lương, thưởng, cơ hội thăng tiến. Việc đánh giá dựa trên nền tảng công nghệ thông tin tiên tiến, giúp nâng cao tính minh bạch, thuận lợi, kịp thời. Hệ thống KPI khoa học sẽ góp phần hình thành nền văn hóa “làm hết việc chứ không phải hết giờ” trong đội ngũ công chức.