Có những thanh âm đi qua năm tháng mà chỉ cần khẽ chạm vào là cả một miền ký ức bỗng mở ra. Với một người, đó là tiếng chuông chùa ngân lên trong một sáng tháng Giêng. Âm thanh ấy không chỉ đánh thức đất trời, mà còn đánh thức trong lòng người những điều lắng sâu, hiền lành và bình yên nhất.
Chùa làng tôi có từ bao giờ, tôi cũng không rõ. Chỉ biết rằng khi tôi lớn lên, ngôi chùa đã ở đó - lặng lẽ và bền bỉ - như một phần máu thịt của làng quê. Thuở ấy, nhà ai cũng nghèo, lễ mang lên chùa chỉ là nén hương, vài trái cây hái từ vườn nhà, nhưng ai cũng tin rằng lễ mọn, lòng thành mới là điều dâng lên Đức Phật .
Năm nào cũng vậy, cứ đầu tháng Giêng là mẹ tôi lại lên chùa cầu an cho cả gia đình. Chùa nằm trên một ngọn đồi cao, muốn tới phải leo qua nhiều bậc đá. Tôi lẽo đẽo theo sau mẹ, tay ôm giỏ quả, miệng đếm xem còn bao nhiêu bậc nữa mới đến nơi. Nhưng lần nào cũng vậy, đếm được nửa chừng là tâm trí tôi bị cuốn theo tiếng chim ríu ran trong những vòm cây xanh mướt.
Nắng tháng Giêng vàng trong như hổ phách, rót đầy trên từng bậc đá. Mẹ đi trong dòng nắng ấy, khẽ niệm “Nam mô A Di Đà Phật”. Rồi tiếng chuông chùa bất chợt ngân lên. Tôi ngẩng đầu nhìn những đám mây trắng xốp trôi qua dãy đồi thoai thoải, đứng lặng đến quên cả bước chân mình. Chỉ khi tiếng mẹ đã xa dần phía trước, tôi mới vội vã chạy theo.
Chẳng mấy chốc, tôi đã thiêm thiếp ngủ trên chiếc chõng tre sau chùa, giữa tiếng mõ đều đều và lời kinh trầm ấm. Giấc ngủ của một đứa trẻ quê thanh thản - như thể mọi lo toan trên đời đều chưa kịp chạm tới.
Với những người phụ nữ quê tôi, có lẽ chỉ những ngày lên chùa họ mới thực sự được thảnh thơi. Bỏ lại phía ngoài cổng chùa bao nhiêu nhọc nhằn cơm áo, khuôn mặt mẹ giãn ra, tươi tắn hơn thường ngày. Chiều hôm trước, mẹ hái lá trong vườn nấu nồi nước thơm để tắm, đun bồ kết gội đầu. Mẹ cắt gọn móng tay móng chân, búi tóc cao gọn gàng trước khi đi lễ Phật - như một cách sửa soạn cả thân và tâm.
Chùa nghèo, nhỏ bé và đơn sơ, nép mình dưới tán cây cổ thụ. Ngoài vườn lúc nào cũng có một đống lửa nhỏ âm ỉ từ cành khô, lá mục sư thầy vun lại. Đám trẻ chúng tôi theo mẹ lên chùa rồi tụm năm tụm ba nướng khoai, nướng sắn. Hồn nhiên đến mức có khi mải chơi trốn tìm, ngủ quên dưới chân tượng Phật Quan Âm. Thuở ấy, chùa chiền, đền miếu gần gũi với chúng tôi như ruộng đồng, núi đồi - thân thuộc và bao dung.
Mẹ tôi quy y Tam Bảo đã nhiều năm. Thỉnh thoảng mẹ lại lên chùa cầu bình an cho các con. Con của mẹ, đứa xa quê, đứa biền biệt nơi xứ người. Đi chùa khiến mẹ yên lòng, vì tin rằng dù ở đâu, các con cũng được Phật che chở, soi đường, nuôi dưỡng tâm lành.
Tôi lớn lên, rời quê, ít còn dịp theo mẹ lên chùa như trước. Nhưng lạ thay, ở bất cứ nơi đâu, chỉ cần bước qua cổng chùa, tôi lại thấy mình gần bên mẹ. Chọn một góc tĩnh lặng, tôi ngồi nghe tiếng chuông ngân trong tâm thức. Trong làn khói hương bảng lảng, tôi như thấy dáng mẹ gầy, tay lần tràng hạt. Cúi xuống lạy Phật, tôi tự hỏi: mình đã buông được bao nhiêu sân hận, bao nhiêu muộn phiền của năm cũ? Và rồi chợt nhận ra, điều quý giá nhất lúc này chính là hơi thở mình vẫn còn ấm áp, bình an.
Mùa xuân lại về trên làng quê nhỏ bé. Năm nay tôi nán lại để được theo mẹ lên chùa. Ngày nhỏ tôi ngồi sau xe mẹ, líu lo hỏi đủ chuyện trên đời. Giờ đây, tôi chở mẹ phía sau, chẳng cần nói lời nào mà vẫn thấy lòng mình đầy ắp yêu thương. Mấy chục năm trôi qua, chùa làng đã được xây dựng khang trang hơn. Tôi của hiện tại cũng khác tôi của những ngày thơ bé. Chỉ có tiếng chuông chùa là vẫn vậy - tròn đầy, ngân xa.
Tôi tự nhắc mình, mỗi khi bước thêm một bậc đá là học cách buông thêm một nỗi muộn phiền. Ngẩng đầu nhìn mây trắng bay qua, giữa không trung bỗng ngân lên một tiếng chuông… Và tôi biết, bình yên chưa bao giờ ở đâu xa, chỉ cần ta chậm lại để lắng nghe.
Có thể chúng ta không còn là đứa trẻ ngủ quên sau vườn chùa, cũng không còn đủ thời gian để thong thả đếm từng bậc đá như xưa. Nhưng chỉ cần trong lòng còn vang lên một tiếng chuông nhắc nhớ, ta vẫn còn cơ hội trở về với sự an nhiên của chính mình.
Huyền Trang
Không phải phật tử cũng không là con chiên, tôi như kẻ dở dở ương ương với gót chân lem lấm bụi trần. Ấy vậy mà tôi lại muốn nghe tiếng chuông ngân vang trong chiều đến lạ. Nào ai thúc giục? Nào ai hối hả? Chỉ giản đơn thôi, tiếng chuông đưa tôi về với bình yên.
Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hà Nội sáng 11/5 đã trang trọng tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2569 - Dương lịch 2025.
Mỗi người đều có cho mình những đức tin riêng để neo đậu. Ánh sáng giác ngộ từ đức tin chính là kim chỉ nam làm bản thân tìm được hướng đi đúng đắn thoát khỏi cơn mê, là nơi nâng đỡ, là điểm tựa vững chãi trước những bão giông của cuộc đời.
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
