Có những thanh âm đi qua năm tháng mà chỉ cần khẽ chạm vào là cả một miền ký ức bỗng mở ra. Với một người, đó là tiếng chuông chùa ngân lên trong một sáng tháng Giêng. Âm thanh ấy không chỉ đánh thức đất trời, mà còn đánh thức trong lòng người những điều lắng sâu, hiền lành và bình yên nhất.
Chùa làng tôi có từ bao giờ, tôi cũng không rõ. Chỉ biết rằng khi tôi lớn lên, ngôi chùa đã ở đó - lặng lẽ và bền bỉ - như một phần máu thịt của làng quê. Thuở ấy, nhà ai cũng nghèo, lễ mang lên chùa chỉ là nén hương, vài trái cây hái từ vườn nhà, nhưng ai cũng tin rằng lễ mọn, lòng thành mới là điều dâng lên Đức Phật .
Năm nào cũng vậy, cứ đầu tháng Giêng là mẹ tôi lại lên chùa cầu an cho cả gia đình. Chùa nằm trên một ngọn đồi cao, muốn tới phải leo qua nhiều bậc đá. Tôi lẽo đẽo theo sau mẹ, tay ôm giỏ quả, miệng đếm xem còn bao nhiêu bậc nữa mới đến nơi. Nhưng lần nào cũng vậy, đếm được nửa chừng là tâm trí tôi bị cuốn theo tiếng chim ríu ran trong những vòm cây xanh mướt.
Nắng tháng Giêng vàng trong như hổ phách, rót đầy trên từng bậc đá. Mẹ đi trong dòng nắng ấy, khẽ niệm “Nam mô A Di Đà Phật”. Rồi tiếng chuông chùa bất chợt ngân lên. Tôi ngẩng đầu nhìn những đám mây trắng xốp trôi qua dãy đồi thoai thoải, đứng lặng đến quên cả bước chân mình. Chỉ khi tiếng mẹ đã xa dần phía trước, tôi mới vội vã chạy theo.
Chẳng mấy chốc, tôi đã thiêm thiếp ngủ trên chiếc chõng tre sau chùa, giữa tiếng mõ đều đều và lời kinh trầm ấm. Giấc ngủ của một đứa trẻ quê thanh thản - như thể mọi lo toan trên đời đều chưa kịp chạm tới.
Với những người phụ nữ quê tôi, có lẽ chỉ những ngày lên chùa họ mới thực sự được thảnh thơi. Bỏ lại phía ngoài cổng chùa bao nhiêu nhọc nhằn cơm áo, khuôn mặt mẹ giãn ra, tươi tắn hơn thường ngày. Chiều hôm trước, mẹ hái lá trong vườn nấu nồi nước thơm để tắm, đun bồ kết gội đầu. Mẹ cắt gọn móng tay móng chân, búi tóc cao gọn gàng trước khi đi lễ Phật - như một cách sửa soạn cả thân và tâm.
Chùa nghèo, nhỏ bé và đơn sơ, nép mình dưới tán cây cổ thụ. Ngoài vườn lúc nào cũng có một đống lửa nhỏ âm ỉ từ cành khô, lá mục sư thầy vun lại. Đám trẻ chúng tôi theo mẹ lên chùa rồi tụm năm tụm ba nướng khoai, nướng sắn. Hồn nhiên đến mức có khi mải chơi trốn tìm, ngủ quên dưới chân tượng Phật Quan Âm. Thuở ấy, chùa chiền, đền miếu gần gũi với chúng tôi như ruộng đồng, núi đồi - thân thuộc và bao dung.
Mẹ tôi quy y Tam Bảo đã nhiều năm. Thỉnh thoảng mẹ lại lên chùa cầu bình an cho các con. Con của mẹ, đứa xa quê, đứa biền biệt nơi xứ người. Đi chùa khiến mẹ yên lòng, vì tin rằng dù ở đâu, các con cũng được Phật che chở, soi đường, nuôi dưỡng tâm lành.
Tôi lớn lên, rời quê, ít còn dịp theo mẹ lên chùa như trước. Nhưng lạ thay, ở bất cứ nơi đâu, chỉ cần bước qua cổng chùa, tôi lại thấy mình gần bên mẹ. Chọn một góc tĩnh lặng, tôi ngồi nghe tiếng chuông ngân trong tâm thức. Trong làn khói hương bảng lảng, tôi như thấy dáng mẹ gầy, tay lần tràng hạt. Cúi xuống lạy Phật, tôi tự hỏi: mình đã buông được bao nhiêu sân hận, bao nhiêu muộn phiền của năm cũ? Và rồi chợt nhận ra, điều quý giá nhất lúc này chính là hơi thở mình vẫn còn ấm áp, bình an.
Mùa xuân lại về trên làng quê nhỏ bé. Năm nay tôi nán lại để được theo mẹ lên chùa. Ngày nhỏ tôi ngồi sau xe mẹ, líu lo hỏi đủ chuyện trên đời. Giờ đây, tôi chở mẹ phía sau, chẳng cần nói lời nào mà vẫn thấy lòng mình đầy ắp yêu thương. Mấy chục năm trôi qua, chùa làng đã được xây dựng khang trang hơn. Tôi của hiện tại cũng khác tôi của những ngày thơ bé. Chỉ có tiếng chuông chùa là vẫn vậy - tròn đầy, ngân xa.
Tôi tự nhắc mình, mỗi khi bước thêm một bậc đá là học cách buông thêm một nỗi muộn phiền. Ngẩng đầu nhìn mây trắng bay qua, giữa không trung bỗng ngân lên một tiếng chuông… Và tôi biết, bình yên chưa bao giờ ở đâu xa, chỉ cần ta chậm lại để lắng nghe.
Có thể chúng ta không còn là đứa trẻ ngủ quên sau vườn chùa, cũng không còn đủ thời gian để thong thả đếm từng bậc đá như xưa. Nhưng chỉ cần trong lòng còn vang lên một tiếng chuông nhắc nhớ, ta vẫn còn cơ hội trở về với sự an nhiên của chính mình.
Huyền Trang
Không phải phật tử cũng không là con chiên, tôi như kẻ dở dở ương ương với gót chân lem lấm bụi trần. Ấy vậy mà tôi lại muốn nghe tiếng chuông ngân vang trong chiều đến lạ. Nào ai thúc giục? Nào ai hối hả? Chỉ giản đơn thôi, tiếng chuông đưa tôi về với bình yên.
Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hà Nội sáng 11/5 đã trang trọng tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2569 - Dương lịch 2025.
Mỗi người đều có cho mình những đức tin riêng để neo đậu. Ánh sáng giác ngộ từ đức tin chính là kim chỉ nam làm bản thân tìm được hướng đi đúng đắn thoát khỏi cơn mê, là nơi nâng đỡ, là điểm tựa vững chãi trước những bão giông của cuộc đời.
Có những vùng đất, ta chẳng sinh ra ở đó, cũng không sống ở đó đủ lâu để gọi là quê hương. Vậy mà mỗi khi một mùi hương quen thuộc thoảng qua, lòng lại bất chợt hướng về. Với Hà Nội, có người nhớ những con phố cổ, có người thương cái se lạnh của mùa thu. Còn với Trang Lê, nỗi nhớ bắt đầu từ hương hoa sữa. Một mùi hương có thể khiến người ta yêu một thành phố đến thế nào?
Có lẽ, người ta thương Hà Nội nhất là vào những ngày mùa thu đang chín. Không ồn ào, không phô trương, mùa thu len lỏi vào lòng người bằng những điều rất đỗi bình dị. Một làn sương mỏng trên mặt hồ, một vệt nắng nghiêng qua mái phố, một mùi hương bất chợt thoảng trong gió… Tất cả hòa vào nhịp sống thường ngày, khiến người ta dù đang vội vã cũng muốn chậm lại đôi chút, để cảm nhận và để thương.
Có những mùa thu không bắt đầu bằng sắc vàng của lá hay những cơn gió heo may tràn qua phố. Đôi khi, mùa thu chỉ khẽ chạm vào lòng người qua một vạt cỏ may bên đường, qua những bông hoa nhỏ bé vẫn bền bỉ đón nắng, chờ mưa và âm thầm nở giữa đất trời.
Hà Nội những ngày này đang vào thu, nồng nàn trong hương hoa sữa, dịu dàng với những bông ngọc lan và man mác trong từng chiếc lá đang đổi màu.
Có những cuộc chia xa, ban đầu người ta còn đếm từng ngày, từng tháng, rồi từng mùa đi qua. Đến một lúc nào đó, ngay cả thời điểm bắt đầu xa nhau cũng trở nên mơ hồ. Chỉ biết đã lâu lắm rồi, lâu đến nỗi những điều từng tưởng không thể quên nay cũng nhạt dần như dấu chân trên bãi cát sau một đêm thủy triều lên rồi xuống. Vậy mà đôi khi, giữa một buổi chiều rất đỗi bình thường, lòng bỗng nghe xao xác.
Có những nơi chốn tưởng chừng bình dị, vậy mà khi đi xa, ta mới nhận ra nơi ấy đã cất giữ cả một miền thương nhớ. Một mái nhà xưa, hàng tre trước ngõ, hay chiếc giếng cũ nơi bao người từng gặp gỡ, chuyện trò… Tất cả có thể đã lùi xa theo năm tháng, nhưng chỉ cần một lần nhớ lại, những hình ảnh thân thương ấy lại hiện về nguyên vẹn.
