Có những mùa trong năm không ồn ào, không rực rỡ, nhưng lại đủ sức làm lòng người dịu lại. Với một người, đó là mùa đông và hơn cả cái lạnh, người ấy nhớ đến nắng đông. Thứ nắng không chói chang, không gay gắt, chỉ nhè nhẹ thôi mà đủ để sưởi ấm những miền ký ức rất sâu.
Nhiều người thích nắng thu - vàng óng và mỏng nhẹ. Còn tôi, tôi thích nắng đông. Cái nắng dịu ngọt, vừa vặn, như thể sinh ra để an ủi con người giữa những ngày rét mướt. Những buổi sáng mùa đông, chỉ cần có nắng, dù nhàn nhạt, cũng đủ cho ta thêm động lực rời khỏi chiếc chăn ấm, đủ để lòng người khẽ vui lên một chút.
Từ căn phòng nhỏ yên bình, tôi hay đứng bên cửa sổ nhìn ra ngoài. Từng sợi nắng mảnh mai len qua tán lá, rắc vàng lên những khóm hồng nở muộn. Nắng đậu trên làn sương mỏng, đọng thành những giọt li ti trên cánh hoa e ấp. Khi nắng tràn xuống sân gạch sau nhà, chú mèo tam thể đã nằm đó từ bao giờ. Nó là kẻ đón nắng sớm nhất. Cuộn mình tròn trịa trước hiên, bộ lông mềm mịn của nó trong nắng đông ánh lên màu mật ong nhạt. Chú mèo lim dim, nheo mắt hạnh phúc, vươn đôi chân nhỏ xíu như muốn níu giữ lấy cả vùng sáng đang lan ra trên nền gạch. Nhìn cảnh ấy thôi, lòng tôi đã thấy an nhiên đến lạ.
Ngoài sân, mẹ tôi đã dậy từ rất sớm để phơi bánh đa nem. Cái nghề thủ công ấy đã gắn bó với bao thế hệ người quê tôi. Những ngày đông , khi trời còn tối mịt và cái lạnh tê tái vẫn bám chặt từng ngón tay, mẹ và những người trong xóm đã gọi nhau đi tráng bánh. Với người dân quê tôi, nắng đông quý lắm. Chỉ có nắng và gió trời mới làm nên những mẻ bánh dẻo, dai vừa đủ. Tầm tám, chín giờ sáng, bánh được thu vào, đạt đúng độ ngon. Không vội vàng như nắng hạ, không tất bật lo bánh co, bánh giòn. Từng hàng phên bánh thẳng lề lối giữa sân rộng, trông như một bức tranh được nắng dát vàng lên bàn tay người lao động. Bàn tay mẹ thoăn thoắt, quen việc, cần mẫn. Chính đôi bàn tay ấy, từ những công việc giản dị nhất, đã nuôi lớn chúng tôi.
Có nắng, mẹ lại tranh thủ giặt giũ, phơi chăn chiếu, gối bông. Lũ trẻ chúng tôi thì chỉ chờ lúc ấy để được nhảy lên lớp bông mềm mịn, để mặc cho má hồng lên như trái đào chín. Giờ nghĩ lại, những ký ức ấy vẫn còn nguyên vẹn, ấm áp và rất thật, như thể chỉ cần chạm nhẹ là có thể nghe thấy mùi nắng năm nào.
Dưới nắng đông, lũ trẻ trong xóm ríu rít gọi nhau đi học. Từng tốp nhỏ, áo khoác dày, khăn quàng đỏ nổi bật. Có đứa vừa đi vừa thở ra làn khói trắng, cười khúc khích như vừa phát hiện ra điều kỳ diệu. Nắng chiếu xuống mái tóc đen mượt, làm mọi thứ như trong trẻo hơn. Đôi chân trẻ thơ dẫm lên nền đất còn lạnh, nhưng bước đi thì rộn ràng. Những buổi sáng rét căm, chỉ cần nhìn vệt nắng ấy thôi cũng đủ để lòng bớt lạnh.
Nắng đông vẫn nhẹ như hơi thở của đất trời, lặng lẽ len vào từng ô cửa, rắc vàng lên những điều bình dị nhất. Giữa cái lạnh se sắt, chỉ một dải nắng mỏng cũng đủ làm lòng người ấm áp hơn, thấy cuộc sống này vẫn còn nhiều điều để yêu thương. Nắng trên hiên mẹ phơi bánh. Nắng trên mái tóc lũ trẻ đến trường. Nắng trên chiếc lưng cong của chú mèo nhỏ. Tất cả gom lại thành một miền ký ức ấm áp - để mùa đông, nhờ có nắng, bỗng trở nên dịu ngọt hơn rất nhiều.
Anh Đức
Có những nỗi nhớ không cần gọi tên. Chỉ một cơn gió lạnh, một buổi chiều chậm bước nơi đất khách, ký ức quê nhà đã lặng lẽ trở về - rất khẽ, nhưng đủ sâu để làm lòng người chùng xuống. Có một mùa đông ở Seoul đã mở ra cả một miền quê xa xôi, nơi tuổi thơ nghèo khó nhưng đong đầy yêu thương.
Có những đêm, mưa không chỉ rơi ngoài hiên, mà rơi cả vào trong lòng người. Tiếng mưa khe khẽ gõ lên mái, lên cửa sổ, lên ký ức - đánh thức những điều tưởng như đã ngủ yên rất lâu.
Có những khoảnh khắc trong đời, người ta không cần quá nhiều lời chúc, cũng chẳng cần một nghi thức thật lớn lao. Chỉ cần một khoảng lặng đủ sâu.
Có những buổi sáng mùa đông, chỉ cần một tách trà nóng, một khoảng lặng rất khẽ… là đủ để ký ức quay về. Ký ức về một mái nhà xưa, về hơi ấm của bếp lửa, về dáng ngồi trầm mặc của người thân - người đã dạy ta cách sống chậm, sống bền bỉ và lặng lẽ dâng hiến cho đời, như một loài hoa nở trong sương giá.
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
