Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 về phát triển kinh tế Nhà nước đã thể hiện rõ tư duy đổi mới trong xác lập vai trò, vị thế của khu vực kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, cạnh tranh chiến lược gia tăng và yêu cầu tự chủ, tự cường ngày càng cấp thiết, Nghị quyết 79 không chỉ khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả, đổi mới quản trị và tăng cường tính dẫn dắt đối với các khu vực kinh tế khác.
Theo Nghị quyết, kinh tế Nhà nước được xác định là toàn bộ các nguồn lực chiến lược của quốc gia, bao gồm đất đai, tài nguyên, ngân sách, dự trữ quốc gia, hệ thống kết cấu hạ tầng và doanh nghiệp Nhà nước. Trong đó, doanh nghiệp Nhà nước là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò then chốt trong các lĩnh vực quan trọng, thiết yếu của nền kinh tế, có tác động lan tỏa lớn và bảo đảm các cân đối vĩ mô.
Tư duy mới của Nghị quyết cũng nhấn mạnh sự phân biệt rõ giữa kinh tế Nhà nước và doanh nghiệp Nhà nước, tránh đồng nhất hai khái niệm, qua đó mở rộng không gian chính sách và phương thức quản lý phù hợp hơn.
Nghị quyết 79 đặt ra những mục tiêu cụ thể, mang tính định lượng rõ ràng. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có 1-3 doanh nghiệp Nhà nước lọt Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, khoảng 50 doanh nghiệp vào Top 500 Đông Nam Á, nhiều tập đoàn đạt trình độ quản trị và công nghệ tiên tiến, có khả năng cạnh tranh quốc tế. Tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế Nhà nước thực sự trở thành lực lượng vật chất quan trọng, góp phần bảo đảm tự chủ chiến lược và nâng cao vị thế kinh tế quốc gia.
Theo các chuyên gia, khu vực kinh tế Nhà nước đang nắm giữ phần lớn nguồn lực quan trọng, từ dầu mỏ, tài nguyên cho đến các ngành như viễn thông, điện lực, ngân hàng,… Nếu khu vực kinh tế Nhà nước hoạt động thành công, nó sẽ tạo ra nguồn lực rất quan trọng cho nền kinh tế, không chỉ đóng thuế mà còn là nguồn lực đầu vào cho nhiều doanh nghiệp tư nhân.
Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI, ông Đậu Anh Tuấn nhận định: “Điều quan trọng là phải nâng cao hiệu quả quản trị. Chúng ta đang sở hữu và sử dụng những nguồn lực hết sức quan trọng của đất nước; nếu quản trị được tăng cường, có chất lượng hơn, khu vực này sẽ đạt được những thành công bền vững. Mục tiêu không chỉ là lợi nhuận trước mắt trong một vài năm, mà là tầm nhìn dài hạn, nhiều thập niên. Chính nền tảng cốt lõi và vai trò dẫn dắt mới là yếu tố quan trọng nhất”.
Theo các chuyên gia, phát triển kinh tế Nhà nước trong giai đoạn mới cũng đặt ra yêu cầu tăng cường liên kết, hợp tác và chia sẻ cơ hội với khu vực kinh tế tư nhân, qua đó tạo động lực chung cho toàn nền kinh tế.
Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, ông Hoàng Văn Cường cho rằng: “Kinh tế Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, định hướng thì phải tạo ra các điều kiện, nền tảng và chiến lược phát triển cho từng ngành, từng lĩnh vực. Trên cơ sở đó, kinh tế tư nhân có điều kiện phát triển tốt hơn và phát huy vai trò là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”.
Cùng quan điểm, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên VIAC, ông Trương Thanh Đức nhấn mạnh: “Kinh tế Nhà nước cần thúc đẩy liên kết, hợp tác với kinh tế tư nhân, cùng đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ vì mục tiêu phát triển đất nước. Mỗi khu vực phát huy thế mạnh, vai trò riêng; những lĩnh vực khó, những thị trường tư nhân chưa sẵn sàng tham gia thì kinh tế Nhà nước phải đảm nhận”.
Một điểm nhấn quan trọng khác của Nghị quyết 79 là chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo, dẫn dắt và quản trị hiện đại. Doanh nghiệp Nhà nước được yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, áp dụng các chuẩn mực quản trị quốc tế, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và trách nhiệm giải trình. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để khu vực kinh tế Nhà nước phát huy đúng vai trò chủ đạo, tránh dàn trải, kém hiệu quả, góp phần quan trọng để kinh tế đất nước tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn tới.
Các chuyên gia cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, cần triển khai đồng bộ các giải pháp, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, thúc đẩy khu vực tư nhân, mở rộng kênh dẫn vốn trung - dài hạn.
Chính phủ ban hành nghị định mới miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm đầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhằm tạo động lực thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
Nghị quyết 79 tái khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước, xác định doanh nghiệp Nhà nước là lực lượng nòng cốt, giữ vị trí then chốt, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững và tự chủ chiến lược.
Hàng loạt cổ phiếu có vốn nhà nước như VCB, BID, CTG, GAS… đã tăng mạnh sau khi Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế Nhà nước ra đời.
Chủ trì phiên họp thứ 4 của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị sáng 31/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu cơ quan Nhà nước thực hiện 5 “thông”, doanh nghiệp 5 “tiên phong”, phát huy kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Xử lý nghiêm sai phạm, bảo đảm an toàn công trình và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người mua nhà. Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong Nghị quyết vừa được HĐND thành phố Hà Nội thông qua ngày 28/10, nhằm tháo gỡ những tồn tại kéo dài tại 12 dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh.
Chiều 30/10, Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị quán triệt, triển khai Kết luận số 86 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 33 của Thành ủy; đồng thời đánh giá kết quả 4 năm thực hiện Nghị quyết số 12 của Bộ Chính trị. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, từ điểm cầu trụ sở Thành ủy và Công an Thành phố.
Chiều 30/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027. Bên cạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, các đại biểu cũng quan tâm đến việc bố trí nguồn nhân lực, bảo đảm điều kiện thực hiện chính sách tại cơ sở. Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh, xây dựng vị trí việc làm ở các cấp, các ngành, từ trung ương đến địa phương là cơ sở quan trọng để xác định biên chế và hoàn thiện chính sách tiền lương.
Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, hôm nay (30/10), Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi). Nhiều ý kiến đề nghị hoàn thiện cơ chế công khai thông tin, tiếp nhận và giải quyết kiến nghị, bảo đảm quyền làm chủ của người dân được thực hiện thực chất, hiệu quả.
Từ những sai phạm tại các dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh ở Hà Nội, các đại biểu Quốc hội đề nghị siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh bất động sản. Tại phiên thảo luận tại nghị trường sáng 30/10 về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), nhiều ý kiến yêu cầu ngăn chặn vi phạm ngay từ khi đưa căn hộ ra thị trường, tăng cường các biện pháp bảo vệ người mua nhà.
Sáng 30/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI đã thảo luận tại hội trường về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Các đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định về giao dịch điện tử, quyền sở hữu và trách nhiệm của các bên tham gia thị trường, nhằm hạn chế tranh chấp, bảo đảm quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.
