Ngày hè, nhớ chiếc quạt 35 đồng mang tên Thống Nhất

Vào thời buổi con người phụ thuộc vào tiện nghi, chợt nhớ lại một thời, có điện để được bật chiếc quạt 35 đồng chống nóng đã là hạnh phúc.

Ngày hè, nhớ chiếc quạt 35 đồng mang tên Thống Nhất

Những ngày này, nhiệt độ ngoài trời ở Hà Nội và nhiều tỉnh thành trên cả nước có lúc lên tới 39 độ C. Các thiết bị làm mát được bật hết công suất, làm tỷ lệ tiêu thụ điện gia tăng. Có người nói: May mà nhân loại phát minh ra máy điều hòa nhiệt độ, không thì… Đúng là thời buổi con người phụ thuộc vào tiện nghi, chợt nhớ lại một thời, có điện để được bật chiếc quạt 35 đồng chống nóng đã là hạnh phúc.

"Quạt 35 đồng", hay còn gọi là quạt "con cóc", đó là tên gọi chiếc quạt nhỏ thời bao cấp, do Xí nghiệp Điện cơ Thống nhất nay là Công ty cổ phần Điện cơ Thống nhất (Vinawind) sản xuất. Sau này tôi được biết, sở dĩ nó có tên là "ba nhăm đồng" vì mức lương của một cán bộ viên chức thời ấy chỉ khoảng 60 đồng, nhưng mua chiếc quạt này cũng đã 35 đồng, chứng tỏ nó cũng là tài sản có giá trị; còn tên "con cóc" xuất phát từ dáng vẻ bề ngoài nhỏ nhắn của nó y như con cóc đang ngồi vậy!

Tôi ấn tượng với chiếc quạt 35 đồng vì nó gắn với những kỷ niệm tuổi thơ của tôi. Hồi ấy, Hà Nội rất hay bị cúp điện, buổi tối nóng nực, chúng tôi tràn ra đường ngồi hóng gió. Có đêm, phải đến mười một, mười hai giờ mới có điện trở lại, lũ trẻ chúng tôi mừng, reo hò náo loạn cả một góc phố. Nhưng cũng có khi, vừa có, ít phút lại tắt làm chúng tôi đồng loạt "ồ…" lên vì hụt hẫng!

Có điện, tôi vội chạy thật nhanh về nhà để chiếm vị trí nằm sát chiếc quạt 35 đồng. Giường có hai anh em, chiếc quạt nhỏ được cho vào bên trong, mặc dù đã rém màn cẩn thận, nhưng cha tôi dặn phải lấy chiếc chăn mỏng hoặc gối đè lên màn cho chắc. Ông biết, hai ông tướng đang tuổi ăn, tuổi ngủ, đêm nằm mơ lăn lộn, chân đạp lung tung làm màn xô dịch, có khi bị cánh quạt cuốn vào màn, có thể dẫn đến om dây, cháy quạt...

Chiếc quạt 35 đồng thời ấy không có lồng bảo vệ, sau này mới được cải tiến lắp thêm lồng. Vì vậy, có nhiều đêm, ngủ say, tôi bị cánh quạt chém vào mặt, vào tay chầy xước, nhưng điều đó cũng không làm cho tôi bỏ ý định chiếm vị trí nằm sát chiếc quạt. Có đêm ngủ quá say, mồ hôi túa ra, bừng tỉnh dậy thì thấy chiếc quạt đã bị đá văng khỏi thành giường, may mà có màn giữ lại nên không rơi xuống đất. Tôi vội dựng chiếc quạt lại, vỏ quạt nóng bừng do bị om dây nhưng không hỏng...

Lại nói thêm về vỏ quạt, cha tôi thường dặn vui là: Nếu sử dụng quạt liên tục, thì phải sờ trán nó xem có "sốt" không, "của bền tại người". Hai anh em tôi dùng chung một chiếc quạt, nên mỗi khi có điện, thì vận hành tối đa. "Sốt" là chuyện thường ngày, nhưng chỉ cần cho nó nghỉ ngơi ít phút là "trán" mát trở lại, chạy vô tư!

Đất nước đổi mới, đời sống người dân khấm khá hơn, hàng hóa cũng phong phú, đa dạng hơn; gia đình tôi sắm được thêm chiếc quạt bàn "Tai voi" của Liên Xô, rồi quạt cây Trung Quốc, nên chiếc quạt 35 đồng chỉ dùng để nhóm bếp than tổ ong. Rồi than tổ ong cũng không dùng nữa, chiếc quạt 35 đồng bỗng nhiên biến mất.

Hiện nay, cùng với sự phát triển của xã hội, mỗi gia đình, cơ quan, doanh nghiệp không chỉ trang bị máy điều hòa nhiệt độ, mà còn lắp thêm nhiều loại quạt làm mát hiện đại. Chúng ta không thể tưởng tượng nổi, nếu trời nóng nực thế này, vào một quán ăn, một siêu thị lại không có điều hòa nhiệt độ. Nhưng có một nghịch lý là, con người càng sản xuất ra nhiều điện, thì tiêu thụ càng nhiều hơn; càng lắp đặt thêm điều hòa nhiệt độ, trang bị cho cả xe bus, tàu điện, xe hơi… thì ra đường càng hầm hập nóng, do ảnh hưởng của hiệu ứng nhà kính và thủng tầng ozon.

Tôi có đọc một bài viết được lan truyền trên mạng xã hội, tác giả bài viết đó cho rằng, người lớn chúng ta đã dọn sẵn cho con cái một "cái tổ" quá êm ấm. Cái tổ đó luôn duy trì nhiệt độ 25 độ C, mà cuộc sống bên ngoài đâu có nhiệt độ lý tưởng như thế. Do đó, khi con trẻ không được rèn luyện với nóng, lạnh, đói, khát, vận động, sinh tồn, thì vùng chịu đựng, cả thể chất lẫn tinh thần, sẽ bị thu hẹp lại. Để rồi, chỉ một biến cố nhỏ như mất điện, giông bão, lũ lụt… cũng có thể trở thành cú sốc lớn, không biết thích nghi và ứng phó ra sao?!

Vậy nên, tắt điều hòa và bật quạt điện, cũng là cách để dạy cho lớp trẻ làm quen với môi trường sống hiện nay.

Trần Minh

Tin liên quan

Lưu Hường Blog chiều

Tháng Mười Một nhớ thương

Tháng Mười Một nhớ thương

Podcast

Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.

Dưới trời hoa dã quỳ

Dưới trời hoa dã quỳ

Podcast

Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Cùng bạn thân dạo phố Hà Nội

Podcast

Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Hà Nội - Những dấu giọt thời gian

Podcast

Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Hà Nội đổi thay và trăn trở

Podcast

Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.

Thu, viết cho người

Thu, viết cho người

Podcast

Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời