Có những mùi hương không chỉ thoảng qua trong không gian, mà còn đọng lại rất lâu trong tâm trí như hương nguyệt quế - thanh tao, dịu dàng và đầy ký ức.
Trong một đêm trăng sáng, bên khoảnh sân nhỏ và chén trà gừng nóng, một mùi hương quen thuộc lại khiến lòng người thổn thức, đưa ta về với những tháng năm bình dị của gia đình, nơi có mẹ, có cha, có những vòng tay ân cần, lặng thầm mà sâu sắc, nơi gói ghém tình yêu thương và sự tiếp nối giữa các thế hệ trong một mái ấm nhỏ.
Trăng tròn vừa mọc tỏa ánh sáng bàng bạc xuống sân nhà. Tiếng dế rền rĩ một góc vườn. Hình như tôi nghe tiếng cóc nghiến răng gọi mưa dưới góc cây nguyệt quế. Tôi rời bàn làm việc, thong thả đi lại vài vòng loanh quanh sân. Ngước nhìn lên cây nguyệt quế tỏa tán rộng che kín cả khoảnh sân.
Nhớ khi tôi mới đi lấy chồng, ba mang từ nhà ngoại về một cây nguyệt quế trồng ở trước sân. Ba nói thích hương hoa nguyệt quế thanh tao, cây lại dễ tính dễ chăm bón tỉa cành. Ba dạy cứ thưởng hoa vừa tàn là phải cắt ngay. Mỗi một tuần trăng hoa lại đồng loạt trổ trắng cả cây.
Mỗi lần về thăm nhà, tôi lúc nào cũng tấm tắc khen hương của hoa, tán tròn đều và đẹp quá. Tôi vừa khen nịnh ba vừa thật sự thấy cây nguyệt quế của ông đẹp hơn những cây ngoài vựa kiểng. Vậy mà ba lại muốn tặng cho tôi. Ba bứng cây lên, rồi cẩn thận trồng vào một cái chậu con con. Ông đợi tôi về thăm nhà lần sau mà nói: Con mang về mà trồng. Ba nhắc tôi cách tỉa cành, cách bón phân sao cho cây nở hoa. Ba biết tính tôi vụng về trong mọi việc tay chân nên cẩn thận hướng dẫn từng chi tiết nhỏ để chăm cây bén rễ vươn chồi mới.
Trộm vía, cây nguyệt quế sống bền bỉ ở nhà tôi, đều đặn trổ hoa hằng tháng. Sau này tôi mới biết nguồn gốc cây nguyệt quế này được ông ngoại ươm từ hạt nên có sức đề kháng và khỏe hơn cây chiết nhánh. Ba tôi hay nhắc phải nhớ tỉa cành sau mỗi đợt hoa để đúng tháng sau cây lại nở trắng một đợt hoa mới.
Mỗi đợt nguyệt quế trổ hoa lại như nết cũ. Hoa phủ kín cả cây chứ không thưa thớt từng chùm nhỏ. Từ lúc đơm nụ đã gần như chiếm trọn ánh nhìn với vẻ xanh tươi mát mắt. Cái màu phơn phớt xanh nhạt từng chùm dần chuyển qua màu kem. Khi đã đủ duyên, màu trắng bung tỏa làm ta say đắm. Mỗi bận như vậy, con gái tôi lại reo lên, mẹ ơi ra ngắm hoa này! Con biết mẹ quý cây nguyệt quế mà hình như con cũng yêu mùi hương đằm thắm của hoa.
Hoa nở trắng cành như một cây súp lơ trắng khổng lồ. Mùi hoa dịu nhẹ, lan tỏa khắp không gian, len lỏi vỗ về trái tim yếu đuối của tôi. Chỉ gia đình nhỏ của tôi biết cây hoa nguyệt quế này có giá trị tinh thần với tôi như thế nào. Khi nhớ, khi quên nhưng tôi vẫn còn thói quen tỉa cành tỉa lá như lời ba dạy - một việc làm ngọt ngào mà tôi yêu thích. Có vẻ cây cũng thích được chăm chút, tỉa lá tỉa cành cũ để cành mới mọc ra xum xuê và rực rỡ hơn.
Con trai của tôi đã từng viết bài văn tả cây nguyệt quế của ông em. Bạn ấy quan sát được cả vẻ đẹp của hoa khi ong bướm vây quanh vào ban sáng. Vẻ đẹp long lanh dưới ánh nắng sớm mai khi mặt trời hướng Đông chiếu rọi xuyên qua tán lá. Vẻ đẹp của mùi hương thoang thoảng dịu nhẹ vấn vít quanh mình. Mỗi một chùm hoa trắng muốt ôm trọn thật nhiều bông hoa bé xinh, năm cánh hoa uốn cong như một đóa loa kèn thu nhỏ e ấp dịu dàng.
Ngay cả người chồng ngại thể hiện sự quan tâm, cũng thích giúp tôi chăm sóc cây. Anh mày mò tự xây bồn hoa cao hơn để tiện bón thêm dinh dưỡng cho cây. Nhớ hôm ấy, lúc ba tôi mới mất gần tròn năm, anh nhẹ nhàng hỏi có muốn anh tỉa giúp lại cây nguyệt quế cho gọn gàng. Khi nhận được cái gật đầu của tôi anh mới tỷ mẩn chăm chút từng cành nhánh cẩn thận. Một lát sau anh mang vào tặng tôi một nhánh cây hóa gỗ nâu đen xù xì có hình dáng uốn lượn phóng khoáng. Anh bảo tặng tôi làm nguyên liệu cắm hoa. Cách anh chăm sóc càng làm tôi nhớ đến người ba thân yêu chỉ thích làm chứ không thích nói của mình.
Đêm nay, cội nguyệt quế đang ngậm kín nụ hoa núng nính. Tầm đêm mai tôi lại sẽ được mãn nhãn ngắm hoa nguyệt quế ở sân nhà. Chồng tôi mang ra hai tách trà gừng ấm nóng. Anh im lặng ngồi cạnh tôi bên cây. Trăng đã lên cao, một vài nụ hoa bất chợt bung nở tỏa hương thơm ngọt dịu, an ủi vỗ về nỗi nhớ ba da diết trong lòng tôi.
Trang Đinh
Thời gian là thứ công bằng nhất mà cuộc sống ban tặng cho mỗi con người. Nhưng có lẽ, điều đáng sợ nhất về thời gian không phải là nó cứ trôi đi mà chẳng chờ đợi ai, mà chính là việc nó có thể đưa mọi thứ vào lãng quên.
Chẳng có lăng kính nào trong suốt hơn thủy tinh thể của mắt. Chẳng có màn hình nào nhạy cảm hơn võng mạc và ký ức. Chỉ sợ ta không chịu mở to mắt để nhìn và mở rộng lòng để nhớ.
Có một người, luôn mặc định không gì ngon bằng cơm mẹ nấu - bữa cơm thời bao cấp khó khăn đạm bạc nhưng chan chứa tình yêu thương, san sẻ.
Có những con đường, ta đi qua chỉ một lần rồi quên. Nhưng cũng có những cung đường, dù thời gian đã phủ bụi lên từng vết bánh xe, ta vẫn nhớ… như nhớ một phần tuổi thơ.
Có những cơn mưa đi qua rất nhanh, chỉ đủ làm ướt một khoảng sân, một mái hiên, rồi bất chợt tạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa ở lại trong một mùi đất ẩm, một mái hiên cũ, trong ký ức về một người đã xa.
Có những giây phút lòng ta chùng xuống khi nhớ về một khoảng sân cũ, một mùi hương quen và một câu nói đã từng nghe rất nhiều lần trong ký ức. Có lẽ bởi những gì gắn với người mình thương thường không chỉ nằm ở những điều lớn lao, mà còn ở những khoảnh khắc rất nhỏ đã đi cùng ta qua năm tháng.
Có những mùa trong năm chỉ cần một làn gió, một mùi hương hay một vệt nắng cũng đủ đánh thức trong ta cả một miền ký ức. Với mùa thu, có lẽ đó là sắc vàng - màu của nắng hanh, của đồng lúa chín, của những chiếc lá rời cành và cũng là màu của những tháng ngày đã đi qua nhưng vẫn ở lại trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người.
Có những thành phố, người ta yêu bởi vẻ đẹp của nó. Nhưng cũng có những thành phố, người ta thương bởi trong từng con phố, hàng cây, mặt hồ đều có một phần đời mình ở đó. Hà Nội với cô gái tên Nhật Hạ là một thành phố như thế. Một nơi có những điều khiến người ta mệt mỏi, nhưng cũng có những điều rất đỗi dịu dàng khiến ta đi xa rồi vẫn muốn quay về.
Có những thành phố, người ta chỉ cần sống một thời gian là có thể kể vanh vách những con phố, những hàng cây, những món ăn quen thuộc. Nhưng cũng có những thành phố, ta phải đi qua rất nhiều năm tháng, qua những mùa nắng, mùa mưa, qua những cuộc gặp gỡ và chia xa, ta mới dần hiểu vì sao mình thương nơi ấy đến thế. Hà Nội với tôi là một thành phố như vậy.
Có những mùa trăng đi qua từ rất lâu, nhưng mỗi khi nhớ lại, ta vẫn thấy nguyên vẹn một khoảng trời tuổi thơ. Đó có thể là ánh trăng rằm trên mái nhà, là tiếng trống ếch vọng từ đầu ngõ, là chiếc đèn ông sao cha tự làm hay một món quà quê giản dị được mẹ, được bà chắt chiu dành cho con trẻ.
