Hà Nội đã vào thu. Tôi trở về trên con đường quen thuộc mỗi ngày khi phố xá đã lên đèn. Một ngày dài với lịch trình dày đặc đến tối muộn, khi buông công việc xuống, tôi có cảm giác như tất cả nguồn năng lượng tích lũy suốt cả ngày đã cạn kiệt. Vòng xe quay đều, có phần mệt mỏi qua từng nhịp phố. Vẳng đâu đây một giai điệu thu chậm rãi, dịu êm. Tôi khẽ buông lỏng đôi vai, hít một hơi thật sâu để đón lấy chút khí trời lành lạnh, rồi chợt nhận ra: mùa đang trôi nhanh quá.
Cơn gió thu mang theo chút se lạnh, hanh hao, đem đến cho tôi cảm giác dịu êm. Một mùi hương thân quen bất chợt ùa về theo làn gió mỏng. Hoa sữa đang vào mùa nở rộ. Mùa thu năm nay, hoa sữa dường như đượm hương và da diết hơn những mùa đã qua. Có lẽ nắng, gió và những biến chuyển của thời tiết đã góp phần tạo nên sắc thái riêng của mùa hoa năm nay. Cũng có thể, sau những tháng ngày âm thầm tích tụ nhựa sống, những chồi non, lộc mới đã mang đến sức sống mạnh mẽ cho những hàng cây. Dù bởi lý do nào, đứng giữa phố thu, tôi vẫn cảm nhận được vẻ đẹp của một mùa đang ở độ nồng nàn nhất.
Những ngày gần đây, hoa sữa ở Hà Nội bỗng nhiên trở thành chủ đề được nhiều người bàn luận. Có người say mê mùi hương nồng nàn, chỉ cần đi ngang một con phố quen đã thấy cả mùa thu ùa về. Nhưng cũng có người cảm thấy ngột ngạt khi hương hoa quá đậm, nhất là ở những đoạn đường có nhiều cây cùng lúc bung nở. Cùng một mùi hương, người thấy thương nhớ, người lại muốn tránh xa. Có lẽ, tình yêu dành cho hoa sữa vốn chưa bao giờ hoàn toàn giống nhau trong lòng mỗi người.
Hoa vẫn nở theo mùa, vẫn tỏa hương theo cách tự nhiên của nó. Có lẽ, điều khiến hương hoa sữa trở nên quá nồng ở một vài góc phố không chỉ nằm ở mùi hương của loài hoa, mà còn ở cách những hàng cây được trồng giữa không gian đô thị. Để hương hoa sữa tiếp tục là một phần đáng nhớ của mùa thu Hà Nội, có lẽ điều cần thiết là lựa chọn và bố trí những hàng cây sao cho phù hợp, để vẻ đẹp của mùa hoa được hài hòa với nhịp sống của phố phường.
Và Hà Nội đâu chỉ có hoa sữa. Giữa những con đường ngập hương thu, vẫn còn đó mùi ngọc lan dịu dàng, kín đáo, như một lời thì thầm dành cho những ai đủ chậm để lắng nghe. Từ lâu rồi, tôi yêu mùa thu, không chỉ yêu mùi hoa sữa thoảng qua trên phố mà còn yêu sự dịu dàng của ngọc lan trên những con đường Hà Nội mỗi khi đêm về. Hương ngọc lan tỏa trong không gian dưới ánh đèn vàng lung linh, hắt lên những bức tường cũ, rọi xuống lòng đường như nâng nhịp bước của dòng người qua phố.
Hương ngọc lan không đậm đặc như hoa sữa mà thoảng nhẹ, ngọt mềm, khiến tôi muốn dừng lại thật lâu để hít hà, để cảm nhận một mùi hương như len vào từng nhịp thở. Hương ngọc lan dịu dàng hòa cùng nét nồng nàn của hoa sữa, đưa tôi trở về miền ký ức đã xa. Tôi đã đi qua bao mùa thu như thế trên con đường này, đã bao lần dừng lại để hít hà hương hoa, đã bao lần nhặt một bông ngọc lan rơi ven đường rồi gói ghém mang hương thơm ấy về nhà, như sợ ngày mai mùa thu sẽ đi mất. Nhưng mỗi mùa thu đi qua lại mang theo một dáng vẻ mới, một cảm xúc mới, chẳng mùa nào hoàn toàn giống mùa nào.
Càng về đêm, tiếng còi xe trên phố dường như cũng bớt vội vã hơn. Không gian có thêm chút tĩnh lặng để người ta hít hà một hơi thật sâu, cảm nhận chút bình yên giữa lòng Hà Nội. Những cơn gió thổi qua từng con phố, mang theo hương hoa ngát bay như muốn theo bước chân người. Chạy xe chầm chậm trên phố, tôi lại nhớ về một góc vỉa hè quen thuộc với gánh hàng rong và mùi thơm nức của bát bánh trôi tàu nóng hổi. Giữa chút se lạnh hiếm hoi của mùa, hơi nóng tỏa lên từ bát bánh, vị ngọt ấm nơi đầu lưỡi và mùi gừng cay dịu bỗng trở thành những điều rất đỗi thân thương. Chẳng cần một cuộc hẹn, chẳng cần một hành trình xa, đôi khi chỉ một góc phố quen cũng đủ làm trái tim xao xuyến.
Lòng vòng qua từng con phố nhỏ, tôi dừng lại thật lâu trước một hàng ngọc lan đang mùa hoa nở rộ. Từng bông hoa nhỏ bé e ấp sau tán lá rộng. Nếu không tinh mắt, có khi người ta chẳng nhận ra những bông hoa trắng ngần đang nằm gọn trong lòng chiếc lá. Dường như mùa thu khiến những nhành hoa trở nên tươi tắn hơn trong mắt người. Thiên nhiên đôi khi chẳng cần làm điều gì lớn lao. Chỉ một bông hoa, một mùi hương, một khoảnh khắc dừng chân cũng đủ khiến người ta muốn sống chậm lại, lắng nghe lòng mình và nhớ về những điều tưởng đã ngủ yên.
Có lẽ vì thế mà tôi thường thích ngồi ở một quán cà phê nhỏ bên đường vào những ngày Hà Nội bắt đầu mùa lá rụng. Chọn một chỗ ngồi gần ô cửa, gọi một tách cà phê nóng, tôi có thể ngắm những chiếc lá rời cành, chao nghiêng trong gió rồi lặng lẽ đáp xuống vỉa hè. Lá không rơi cùng một nhịp. Có chiếc vừa chạm đất đã nằm yên bên mép đường, có chiếc bị gió cuốn đi một quãng xa, có chiếc còn vương trên cành, đợi thêm một cơn gió nữa mới chịu buông mình. Nhìn những chiếc lá ấy, tôi chợt nghĩ về những cuộc gặp gỡ và chia xa trong đời người.
Tình yêu cũng có những ngả đường chẳng dễ gọi tên. Có người ta thương rất nhiều, nhưng trong lòng họ, ta chỉ là một người bạn bình thường. Có người dành cho ta sự chân thành, bền bỉ, sẵn sàng ở bên mỗi khi ta cần, nhưng trái tim ta lại không thể đáp lại tình cảm ấy như họ mong đợi. Và cũng có những người thật lòng yêu nhau, hiểu nhau, muốn cùng nhau đi đến cuối con đường, nhưng giữa họ lại có quá nhiều cách biệt. Đó có thể là hoàn cảnh, trách nhiệm, những lựa chọn đã có từ trước, hay những điều mà dù cố gắng đến đâu, cả hai cũng chưa thể tìm được cách vượt qua.
Ngày trẻ, tôi thường nghĩ tình yêu chỉ thật sự trọn vẹn khi hai người có thể ở bên nhau. Bởi thế, những cuộc chia xa dễ khiến người ta day dứt, tiếc nuối, thậm chí tự hỏi vì sao đã yêu thương nhiều đến thế mà vẫn không thể đi cùng nhau. Nhưng rồi thời gian nói với tôi rằng, không phải tình cảm chân thành nào cũng có thể trở thành một mối quan hệ như mình từng mong muốn. Có những người đến trong đời để cùng ta đi một chặng đường, có người chỉ kịp để lại một kỷ niệm, và có người dù không thể trở thành người yêu vẫn có thể ở lại như một người thân, một người bạn, một người mà ta luôn dành cho sự trân trọng.
Dĩ nhiên, điều ấy không phải lúc nào cũng dễ dàng. Để có thể bình thản nhìn một người từng thương bước sang một hành trình khác, đôi khi chúng ta phải cần rất nhiều thời gian. Có những nỗi buồn không thể vội vàng xua đi, có những ký ức chỉ thực sự nằm yên khi ta thôi cố tìm một lời giải thích cho tất cả. Nhưng đến một ngày, ta có thể nhớ về nhau mà không còn trách móc, có thể hỏi thăm nhau bằng sự chân thành, có thể vui khi biết người kia đang sống tốt, thì có lẽ tình cảm ấy đã tìm được một hình hài khác. Không còn là tình yêu đôi lứa, nhưng vẫn là một phần đẹp đẽ của những năm tháng đã qua.
Ngồi bên ô cửa quán cà phê, nhìn lá thu rơi, tôi hiểu rằng cuộc đời không phải lúc nào cũng trao cho chúng ta điều mình mong muốn, nhưng vẫn có thể để lại những điều đáng quý theo một cách khác. Không phải cuộc chia tay nào cũng có nghĩa là mọi yêu thương đều chấm dứt. Đôi khi, điều cần buông xuống chỉ là mong đợi của chính mình, để mỗi người có thể bước tiếp mà không phải mang theo những day dứt, xót xa.
Những chiếc lá ngoài kia đã bắt đầu chuyển từ xanh sang vàng. Có chiếc còn nguyên màu xanh non, có chiếc đã nhuốm sắc nâu, có chiếc chỉ còn một chút màu vàng nơi cuống lá. Chúng từng được sinh ra từ những mầm non bé nhỏ, từng đón nắng, đón mưa, từng xanh tươi qua những ngày tháng của riêng mình. Đến khi mùa đổi thay, lá rời cành, không oán trách những tháng ngày đã qua, cũng chẳng níu kéo một mùa đang khép lại. Sự ra đi ấy không hẳn là kết thúc, mà còn là cách thiên nhiên nhường chỗ cho những mầm sống mới.
Có lẽ con người cũng cần học cách dịu dàng với những điều đã cũ như thế. Trân trọng những gì từng có, biết ơn những người đã đi qua cuộc đời mình, nhưng không vì tiếc nuối mà giữ nhau trong một mối quan hệ không còn phù hợp. Có những điều chỉ đẹp khi được đặt lại đúng vị trí; có những người chỉ có thể ở bên ta theo một cách khác. Khi hiểu được điều đó, lòng người cũng nhẹ nhàng hơn trước những cuộc chia xa, như chiếc lá cuối mùa thanh thản rời cành để đón chờ một vòng tuần hoàn mới.
Thu Hà Nội vẫn đang đi qua từng con phố, trong hương hoa sữa nồng nàn, trong mùi ngọc lan dịu nhẹ và trong những chiếc lá âm thầm rơi xuống lòng đường. Mỗi mùi hương, mỗi sắc lá dường như đều cất giữ một câu chuyện riêng, về những ngày đã qua, những người từng gặp và những yêu thương âm thầm. Có lẽ bởi thế mà mùa thu luôn khiến lòng người dễ rung động.
Thu như đang hát một khúc tình ca giao mùa dịu nhẹ. Và khi những chiếc lá thu tiếp tục rời cành, tôi lại muốn ngồi lâu hơn một chút bên ô cửa nhỏ, lắng nghe thành phố chầm chậm vào đêm, để những giai điệu dịu dàng đưa mình trở về với những miền ký ức. Bởi có những mùa thu không chỉ để ngắm nhìn, mà còn để nhớ, để thương, để học cách nâng niu những gì đã qua và bình thản đón chờ những điều đang tới.
Nhung Phạm