Siết chặt chuyển nhượng để giữ ý nghĩa nhà xã hội

Viện Nghiên cứu thị trường bất động sản Việt Nam nhận định, nhà ở xã hội vẫn xuất hiện tình trạng đầu cơ, nhiều người mua không để ở mà sang nhượng kiếm lời, đẩy giá tăng cao, khiến người có nhu cầu thực khó tiếp cận. Hoạt động này làm méo mó thị trường, tước đi cơ hội của người thu nhập thấp.

Để ngăn chặn tình trạng trên, Viện Nghiên cứu thị trường bất động sản Việt Nam đề nghị tăng cường thanh tra, xử phạt cả chủ đầu tư bán sai đối tượng lẫn người dân chuyển nhượng trái phép; đồng thời ban hành khung pháp lý quy định rõ việc bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm sở hữu. Theo đó, căn hộ chỉ được phép chuyển nhượng cho người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội và đã được cơ quan chức năng xác nhận. Trường hợp bán cho người ngoài chính sách, chủ sở hữu phải hoàn trả toàn bộ ưu đãi được hưởng từ chương trình hỗ trợ.

Thực hiện quy định này vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của người mua, vừa hạn chế đầu cơ, giữ đúng mục tiêu an sinh của loại hình nhà ở xã hội. Các chuyên gia cũng cho rằng, nhà ở xã hội được xây dựng từ nguồn lực xã hội nên không thể giao dịch như nhà thương mại. Giá thứ cấp tăng tự do không chỉ làm loại hình này mất ý nghĩa ban đầu, gây bất công, mà còn biến nó thành công cụ để một nhóm người trục lợi từ chính sách an sinh.

Theo Luật Nhà ở 2014 và Nghị định 100, người mua nhà ở xã hội sau 5 năm, khi đã được cấp giấy chứng nhận, được phép giao dịch theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, quy định này thường dẫn tới tình trạng giá sang tay tăng đột biến, nhiều dự án có mức tăng gấp 3–4 lần so với giá gốc từ chủ đầu tư.