Mùa thu này, tôi rời nhà mẹ…
PodcastGiữa mùa thu dịu dàng, có những bước chân rời xa mái nhà thân thuộc, những cánh cửa khép lại để cánh cửa khác mở ra. Mỗi bước trưởng thành đều để lại khoảng ấm trong tim – dành cho mẹ, cho nơi gọi là nhà.
Sau những ngày Tết rộn ràng, khi nhịp sống dần trở lại với những tất bật thường ngày, trong lòng nhiều người vẫn còn đọng lại những dư âm rất riêng của mùa xuân. Có khi đó là mùi hương trầm còn vương trên bàn thờ, là tiếng cười sum họp những ngày đầu năm. Và cũng có khi chỉ là một khoảnh khắc rất nhỏ thôi - khoảnh khắc rời nhà sau Tết, khi phía sau lưng vẫn còn bóng dáng của mẹ đứng nơi ngưỡng cửa
Sau những ngày Tết rộn ràng, làng quê bỗng lắng xuống như vừa đi qua một giấc mơ dài. Hoa mai trước hiên đã phai sắc, mùi nhang trên bàn thờ vẫn còn vương nhẹ trong không khí, và ngoài sân, những chiếc lá khô lặng lẽ rơi xuống trong buổi sáng đầu xuân.
Tháng Giêng thường được gọi là tháng của hy vọng. Người ta đi chùa cầu an, viết ra những dự định mới, nói với nhau những lời tốt lành. Ai cũng tin rằng sau Tết, cuộc đời sẽ mở ra một trang khác - nhẹ nhàng hơn, may mắn hơn, đủ đầy hơn.
Nhưng với mẹ, tháng Giêng không bắt đầu bằng những lời ước nguyện. Tháng Giêng của mẹ bắt đầu từ ngày tôi lên lại thành phố.
Sáng ấy, trời còn lất phất mưa. Mẹ dậy từ khi gà chưa gáy, lặng lẽ nhóm bếp nấu nồi cơm sớm. Tiếng củi cháy lách tách vang lên trong căn bếp quen thuộc - âm thanh mà dù nhắm mắt lại tôi cũng nhận ra đó là âm thanh của quê nhà.
Mẹ dặn tôi ăn no rồi hãy đi vì đường xa, không biết khi nào mới kịp bữa. Tôi chỉ ậm ừ một tiếng dạ, còn mắt thì đỏ hoe.
Cái sân trước nhà hôm còn Tết rộn rã tiếng cười, giờ chỉ còn hai mẹ con đứng lặng. Chiếc vali đặt cạnh cửa, bên cạnh là túi đồ mẹ chuẩn bị từ tối hôm trước: mớ rau ngoài vườn, vài đòn bánh tét còn thơm mùi nếp, và chai nước mắm mẹ chắt lại từ chiếc lu cũ. Mẹ nói trên thành phố cái gì cũng có, nhưng con của mẹ thì chưa có nhiều tiền.
Khi xe đến, mẹ đứng tựa cửa, tay vịn vào cánh cổng gỗ đã bạc màu theo năm tháng. Dáng mẹ nhỏ, lưng hơi còng, mái tóc bạc lẫn trong ánh nắng sớm tháng Giêng.
Tôi bước lên xe, ngoái lại. Mẹ vẫn đứng đó. Mẹ không vẫy tay, cũng không gọi với. Mẹ chỉ nhìn theo rất lâu, như muốn giữ lại hình bóng vừa rời khỏi sân. Có những nỗi nhớ không thốt ra thành lời, mà chỉ nằm trong ánh mắt của người ở lại. Xe rẽ qua khúc cua, bóng mẹ khuất dần. Khoảnh khắc ấy, tháng Giêng trong tôi bỗng chùng xuống.
Người ta thường nghĩ mùa xuân là sự bắt đầu. Nhưng với mẹ, mùa xuân lại là những lần tiễn đưa. Bao nhiêu năm rồi, mẹ quen với việc đón Tết thật đông đủ, rồi sau vài ngày ngắn ngủi, căn nhà lại trở nên vắng lặng. Niềm vui của mẹ dường như luôn đi cùng với những khoảng chờ đợi.
Thế hệ của mẹ không quen nói nhiều về ước mơ cho riêng mình. Hạnh phúc của mẹ chỉ đơn giản là nhìn con cái trưởng thành, có việc làm, có cuộc sống ổn định. Mẹ chấp nhận đứng lại nơi ngưỡng cửa để chúng tôi có thể đi xa hơn.
Tháng Giêng trên thành phố vội vàng hơn. Người ta trở lại công việc, quán xá mở cửa, dòng xe đông đúc như chưa từng có những ngày nghỉ dài. Trong guồng quay ấy, đôi khi tôi quên mất mình vừa rời khỏi một mùa Tết ấm áp ở quê nhà.
Cho đến một buổi tối, khi mở điện thoại xem lại camera trước sân nhà, tôi thấy mẹ. Mẹ ngồi trước hiên trên chiếc ghế nhựa quen thuộc đặt sát cửa. Ánh đèn vàng hắt xuống, bóng mẹ kéo dài trên nền sân. Mẹ nhìn ra con đường vắng rất lâu, như thể vẫn đang chờ ai đó quay về.
Ngày 8 tháng 3 đến khi Tết vừa qua được hai tuần. Ngoài phố, hoa được bán khắp nơi. Những lời chúc dành cho phụ nữ tràn ngập trên mạng xã hội. Sự nhộn nhịp ấy khiến tôi nghĩ nhiều hơn về mẹ, và về những mùa xuân mẹ đã đi qua. Đó là những mùa xuân mẹ không nhận hoa, không nhận quà, chỉ có đôi bàn tay bận rộn nấu nướng, dọn dẹp và lo toan. Những mùa xuân mẹ dành hết cho gia đình, để rồi khi con cái lớn lên, mẹ lại lặng lẽ đứng nơi ngưỡng cửa tiễn con đi.
Tháng Giêng năm nay vì thế không chỉ là tháng của hy vọng, mà còn là tháng của lòng biết ơn. Biết ơn những người mẹ đã âm thầm giữ mùa xuân ở lại trong mỗi mái nhà. Biết ơn dáng người tựa cửa mỗi sớm tiễn con đi, để chúng ta có thể bước vào năm mới với tất cả niềm tin và hy vọng.
Và có lẽ, khi đi qua đủ nhiều mùa xuân của đời người, tôi mới hiểu rằng hy vọng lớn nhất không phải là những điều mình đạt được, mà là vẫn còn một nơi để trở về. Nơi có người mẹ già đứng chờ, lặng lẽ như tháng Giêng, và bền bỉ như tình yêu không bao giờ cạn.
Trong mỗi chúng ta, hình ảnh của mẹ luôn là điều bình dị, ấm áp và đầy yêu thương. Dù cuộc sống có đưa ta đi xa đến đâu, chỉ cần nghĩ đến mẹ, ta vẫn biết rằng mình còn một nơi để trở về.
Trúc Nguyễn
Giữa mùa thu dịu dàng, có những bước chân rời xa mái nhà thân thuộc, những cánh cửa khép lại để cánh cửa khác mở ra. Mỗi bước trưởng thành đều để lại khoảng ấm trong tim – dành cho mẹ, cho nơi gọi là nhà.
Có những vùng đất ta đi qua bằng bước chân. Nhưng cũng có những vùng đất ta đi vào bằng tình cảm. Ở đó, thời gian không chỉ đo bằng năm tháng, mà đo bằng những điều mình học được, những người mình thương và những mùa Tết dần trở thành một phần máu thịt.
Đi lễ đầu năm là một hành trình hướng về những giá trị tốt đẹp: hướng về cội nguồn và sự thiện lương trong mỗi con người.
Tết đã qua đi, phố xá dần trở lại với nhịp sống thường ngày. Những cành đào đã bắt đầu phai sắc, những con đường không còn rực rỡ như những ngày đầu xuân. Nhưng có những mùa xuân vẫn lặng lẽ ở lại trong ký ức - nơi cất giữ những yêu thương giản dị, những món ăn thân quen, và hình bóng của những người ta thương nhất.
Từ khoá
Có những tháng trong năm chỉ cần vừa chạm ngõ đã khiến lòng người xao xuyến. Không hẳn bởi thời tiết hay cảnh sắc đổi thay, mà bởi mỗi mùa đi qua đều có thể đánh thức một miền ký ức. Khi tháng Mười Một đến cùng những cơn gió đầu đông se lạnh, khi cúc họa mi theo những chiếc xe đạp xuống phố, lá bàng chuyển sang sắc đỏ, cũng là lúc có những nỗi nhớ tưởng đã ngủ yên bỗng trở về, dịu dàng mà da diết.
Có những loài hoa chỉ cần nhìn thấy một lần cũng đủ khiến người ta nhớ mãi. Có những miền đất, dù đã rời xa từ lâu, vẫn luôn hiện diện trong tâm trí qua một sắc màu, một mùi hương hay một mùa hoa trở lại. Với những người từng sống ở vùng cao nguyên, có lẽ sắc vàng của hoa dã quỳ chính là một miền ký ức như thế. Một loài hoa không được chăm chút trong những khu vườn sang trọng, chẳng cần ai nâng niu, nhưng cứ mỗi độ cuối thu lại kiêu hãnh bung nở trên những triền đất đỏ, làm bừng sáng cả một vùng trời.
Có những cuộc hẹn chẳng cần một lý do đặc biệt, cũng không cần phải chuẩn bị điều gì cầu kỳ. Đôi khi, chỉ là một buổi chiều chợt muốn gặp nhau, cùng đi qua vài con phố quen, ngồi bên tách trà nóng và kể những câu chuyện thường ngày. Hà Nội vẫn luôn có những góc phố dịu dàng như thế, nơi người ta có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn một chút, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút.
Có những thành phố ta yêu không chỉ bởi những con đường đang hiện hữu, mà còn bởi những gì đã lắng sâu trong ký ức. Một tiếng rao quen, mùi hương của một mùa hoa cũ, hay câu chuyện được người thân kể đi kể lại qua năm tháng. Tất cả có thể trở thành những dấu mốc riêng, để mỗi khi nhớ về, ta lại thấy cả một miền thời gian hiện lên. Với Hà Nội, những ký ức ấy còn là sự giao thoa giữa làng và phố, giữa nét xưa cũ và nhịp sống hiện đại.
Có những thành phố, dù không phải nơi ta sinh ra, vẫn có thể trở thành một phần ký ức không thể tách rời. Bởi ở đó, ta đã sống những năm tháng tuổi trẻ, đã đi qua những con đường quen, gặp gỡ những con người thân thương và lưu giữ biết bao câu chuyện của riêng mình. Với Hà Nội, có lẽ tình cảm ấy còn được bồi đắp qua từng lần trở lại, khi thành phố đã đổi thay nhiều, nhưng những ký ức xưa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng người.
Có những mùa thu đi qua đã lâu, nhưng mỗi khi trở lại vẫn khiến lòng người xao động. Bởi trong ký ức của mỗi chúng ta, có thể có một mùa thu gắn với cuộc gặp gỡ đầu tiên, một mối tình từng rất đẹp, hoặc một cuộc chia xa mà phải mất rất nhiều năm tháng mới có thể học cách chấp nhận. Đôi khi, chỉ một giai điệu cũ vang lên giữa một buổi sáng bình thường cũng đủ đánh thức cả một miền thương nhớ.